1 Januarie

Vuurwerke oor Edinburg in Skotland, 1 Januarie 2006.

1 Januarie is nuwejaarsdag, die eerste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender. Daar volg nog 364 dae in die res van die jaar (365 in skrikkeljare).

Gebeure

• 45 v.C. – Die Juliaanse kalender tree in werking.
• 404 – Die laaste gladiatorkompetisie vind plaas in Rome.
• 1159 – Pous Alexander III stel Ubaldo Allucingoli (later Pous Lucius III) aan as kardinaal-biskop van Ostia en Velletri.
• 1438 – Albert II van Habsburg word koning van Hongarye.
• 1622 – In die Gregoriaanse kalender word 1 Januarie as die eerste dag van die jaar verklaar.
• 1651 – Karel II van Engeland word die koning van Skotland.
• 1700 – Rusland aanvaar die Juliaanse kalender.
• 1707 – Johan V word die koning van Portugal.
• 1748 – Pous Benedictus XIV publiseer “Inter caetera” oor karnaval.
• 1751 – Pous Benedictus XIV publiseer “Celebationem magni” ter afsluiting van die Heilige Jaar 1750.
• 1788 – Die eerste uitgawe van The Times word gepubliseer.
• 1801 – Die wetgewende unie van Groot-Brittanje en Ierland smelt saam om die Verenigde Koninkryk te vorm, die Sint Patrickkruis word tot die Union Jack gevoeg.
• 1801 – Giuseppe Piazzi ontdek die eerste asteroïed, 1 Ceres.
• 1804 – Die einde van Franse regering in Haïti.
• 1808 – Invoering van slawe na die VSA word verban.
• 1863 – Abraham Lincoln lewer die emansipasieafkondiging tydens die tweede jaar van die Amerikaanse Burgeroorlog.
• 1880 – Konstruksie van die Panamakanaal begin.
• 1884 – Caledon in die Wes-Kaap verkry munisipale status.
• 1891 – NG gemeente Tamboerskloof na ’n bittere stryd van NG gemeente Kaapstad afgestig.
• 1893 – Japan aanvaar die Gregoriaanse kalender.
• 1899 – Die einde van die Spaanse regering in Kuba.
• 1901 – Nigerië word ’n Britse protektoraat.
• 1901 – Stigting van die statebond van Australië(Federasie).
• 1901 – Die Franse rugbyspan speel die eeste keer ’n rugbytoets teen Nieu- Seeland.
• 1912 – Stigting van die Republiek van Sjina op die Sjinese vasteland.
• 1937 – Anastasio Somoza word die president van Nicaragua.
• 1956 – Die einde van die Anglo-Egiptiese kondominium in die Soedan.
• 1959 – In Kuba word Fulgencio Batista deur Fidel Castro omvergewerp.
• 1960 – Kameroen word van Frankryk onafhanklik.
• 1962 – Wes-Samoa word onafhanklik van Nieu-Seeland.
• 1964 – Die federasie van Rhodesië en Njassaland ontbind.
• 1970 – Die Unix epog begin om 00:00:00 GT.
• 1971 – Sigaret advertensies word verban op die VSA-televisie.
• 1973 – Denemarke en die Verenigde Koninkryk verlaat die Europese Vryhandelsvereniging en betree met Ierland die Europese gemeenskap.
• 1979 – Die VSA en die Volksrepubliek van Sjina begin diplomatiese betrekkinge.
• 1981 – Griekeland betree die Europese gemeenskap.
• 1983 – ARPANET verander offisieël na die internetprotokol, om die Internet te vorm.
• 1984 – Broenei word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik.
• 1984 – AT&T word opgebreek in 22 onafhanklike dele.
• 1985 – Groenland verlaat die Europese gemeenskap.
• 1986 – Finland betree en Portugal verlaat die Europese Vryhandelsvereniging. Spanje en Portugal betree die Europese gemeenskap.
• 1986 – Aruba verlaat die Nederlandse Antille en word ’n separate deel van die Koninkryk der Nederlande.
• 1993 – Tsjeggo-Slowakye verdeel, en die republieke Tsjeggië en Slowakye word gestig.
• 1994 – Die NAFTA word gestig deur Kanada, Meksiko en die Verenigde State van Amerika.
• 1995 – Die Wêreld-handelsorganisasie word geskep om die Algemene ooreenkoms op tariewe en handel te vervang.
• 1995 – Stigting van die OVSE, die opvolger van die KVSE, in Helsinki.
• 1995 – Finland, Oostenryk en Swede verlaat die Europese Vryhandelsvereniging en betree die Europese Unie.
• 1996 – Slowenië betree die Sentraal-Europese Vryehandelsooreenkoms.
• 1997 – Roemenië betree die Sentraal-Europese Vryehandelsooreenkoms.
• 1999 – Die Euro-geldeenheid word in België, Duitsland, Finland, Frankryk, Ierland, Italië, Luxemburg, die Nederland, Oostenryk, Portugal en Spanje ingebruikgeneem. Bulgarye betree die Sentraal-Europese Vryehandelsooreenkoms.
• 2001 – Die Eurogeldeenheid word ingelei in Griekeland.
• 2002 – Eurobanknote en -muntstukke word ingelei in België, Duitsland, Finland, Frankryk, Griekeland, Ierland, Italië, Luxemburg, die Nederland, Oostenryk, Portugal en Spanje.
• 2003 – Kroasië betree die Sentraal-Europese Vryehandelsooreenkoms.
• 2003 – Luís Inácio Lula da Silva word president van Brasilië.
• 2006 – Masedonië betree die Sentraal-Europese Vryehandelsooreenkoms.
• 2007 – Bulgarye en Roemenië verlaat die Sentraal-Europese Vryehandelsooreenkoms en word lidstate van die Europese Unie en die Euro word ingelei in Slowenië. Albanië, Bosnië-Herzegowina, Kosowo, Moldowa, Montenegro en Serwië sluit by die Sentraal-Europese Vryehandelsooreenkoms aan.
• 2008 – Die Euro word ingelei in Malta en Siprus.
• 2009 – Die Euro word ingelei in die Slowakye.
• 2011 – Die Euro word ingelei in Estland.
• 2011 – Die Amerikaanse dollar word ingelei in Bonaire, Saba en Sint Eustatius.
• 2014 – Die Franse oorsese gebied Mayotte word amptelik deel van die Europese Unie.

Geboortes

• 1431 – Pous Alexander VI († 1503).
• 1449 – Lorenzo de’ Medici, Italiaanse staatsman († 1492).
• 1484 – Ulrich Zwingli, Switserse protestantse leier († 1531).
• 1618 – Bartolomé Esteban Murillo, Spaanse skilder († 1682).
• 1735 – Paul Revere, Amerikaanse patriot († 1818).
• 1839 – Ouida, Britse skryfster († 1908).
• 1858 – Dirk Balfoort, Nederlandsgebore regisseur, direkteur van die Rederykerskamer en komponis (†1921).
• 1860 – George Washington Carver, Amerikaanse plantkundige, botanikus en uitvinder († 1943).
• 1863 – Pierre de Coubertin, historikus (2 September 1937).
• 1868 – Maria Kloppers, Suid-Afrikaanse weldoener († 1950).
• 1876 – Harriet Brooks, Kanadese fisikus († 1933).
• 1879 – E.M. Forster, Britse skrywer († 1970).
• 1887 – Wilhelm Canaris, Duitse admiraal († 1945).
• 1890 – Anton Melik, Sloweense aardrykskundige († 1966).
• 1892 – Bertha Solomon, Suid-Afrikaanse feminis en politikus († 1969).
• 1894 – Satyendra Nath Bose, Indiese wiskundige († 1974).
• 1895 – J. Edgar Hoover, Amerikaanse FBI-direkteur († 1972).
• 1912 – Kim Philby, Britse spioen († 1988).
• 1917 – Jule Gregory Charney, Amerikaanse meteoroloog († 1981).
• 1919 – J.D. Salinger, Amerikaanse skrywer († 2010).
• 1925 – Idi Amin, Ugandese staatsman, President van Uganda († 2003).
• 1933 – Joe Orton, Britse skrywer († 1967).
• 1940 – Helmut Jahn, Duits-Amerikaanse argitek.
• 1945 – Jacky Ickx, Belgiese renjaer.
• 1962 – Jaco Reinach, Springbokrugbyspeler en atleet. ( † 1997)

Sterftes

• 898 – Odo, graaf van Parys (* 1860).
• 1817 – Martin Heinrich Klaproth, Duitse chemikus (* 1743).
• 1894 – Heinrich Hertz, Duitse fisikus (* 1857).
• 1953 – Hank Williams, Amerikaanse sanger (Drifting Cowboys) (* 1923).
• 1972 – Maurice Chevalier, Franse akteur (* 1888).
• 1992 – Grace Hopper, Amerikaanse rekenaarpionier (* 1906).
• 2006 – Haas Schoeman, Springbokflank (* 1940).
• 2009 – Helen Suzman, Suid-Afrikaanse politikus (* 1917).

Vakansie-, vierings- en waarnemingsdae

• Baie lande wat die Gregoriaanse kalender gebruik, vier Nuwejaarsdag om 00:00:00 met vuurwerkvertonings.
• Katolieke agtdaagse fees van die heilige maagd Maria, moeder van God.
• Die agtste dag van Kersfees.
• Kopieregvervaldag word in die VSA gevier, wanneer ’n jaar se werke publieke domein word. Word nie gevier tussen 1978 tot 2018 nie, as gevolg herhaalde kopiereg-verlengings.
• Onafhanklikheidsdag van Haïti.
• Stigtingsdag in Sjina.
• Onafhanklikheidsdag van die Soedan.
• Bevrydingsdag in Kuba.
• Stigtingsdag in Slowakye.
• Laaste dag van Kwanzaa.
• Wêreldbiddag vir vrede.