Afrikatyd

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Afrikatyd is in die geselstaal die omskrywing van 'n ontware kulturele geneigdheid in Afrika van 'n ontspanne houding teenoor tyd. Dit word soms in 'n neerhalende konteks gebruik vir die ongeërgdheid rakende afsprake, vergaderings en byeenkomste. [1] Hierdie vakwoord omskryf ook soms die tydsame en ontspanne en ligter geskeduleerde lewenswyse bevind in die meeste Afrikalande, wat in teenstelling is met die meer klokslag bestaan in die Westerse lande.[2] As sodanig is dit 'n soortgelyke tydoriëntering in sekere ander nie-Westerse kulture.

Aspekte van Afrikatyd[wysig]

Afrikakulture word dikwels omskryf as "veeltydig" (polikronies),[3][4] wat kortom beteken dat mense daartoe geneig is om vele take op 'n slag te doen, eerder as in 'n strenge volgwyse. Persoonlike wisselwerking en verhoudings word ook op hierdie manier hanteer (dit is nie ongewoon om met meer as een persoon gelyk te praat nie[5]). Miskien is dit om hierdie rede dat onder Afrikatyd die Afrika-"emosionele tydbewustheid" teenoor die Westerse "meganiese tydbewustheid" vergelyk word.[6]

Kritiek en uitbeelding[wysig]

Selfkritiek[wysig]

Die Afrikatyd-konsep het al onder kritiek deurgeloop. Volgens 'n Ghanese skrywer is

Cquote1.svg Een van die hoofredes vir die voortslepende onderontwikkeling in ons land is ons ongeërgde houding teenoor tyd en die behoefte aan stiptelikheid in alle lewensaspekte. Die stiptelikheidsprobleem het so endemies geword dat laatkommery by enige funksie aanvaar en verklaar word as "Afrikatyd".[7]
Cquote2.svg

In Oktober 2007 is 'n Ivoriaanse veldtog van stapel gestuur teen Afrikatyd. Dit is ondersteun deur President Laurent Gbagbo. Hierdie byeenkoms, bekend as "Aand van Stiptelikheid" het aandag onder die internasionale media getrek; dit is gehou in Abidjan om sakemanne en staatsamptenare te vereer wat gereeld betyds is. Die leuse van die veldtog is: "Afrikatyd vermoor Afrika - kom ons bestry dit." Reuters berig die "organiseerders hoop om die bewustheid te verhoog hoe kroniese afwesigheid/afgestelde afsprake, vergaderings of selfs busse wat laatkom die winsgewendheid in 'n streek afplat." Die wenner van 2007, regsadviseur Narcisse Aka, wat 'n $60 000-villa vir sy stipelikheid losgeslaan het, "is so buitengewoon stiptelik dat sy kollegas hom Mr. White Man's Time noem".[8]

Uitbeelding[wysig]

Die kontras tussen Afrikatyd en Westerse tyd word uitgebeeld in die bekroonde kortfilm Binta and the Great Idea. Die hoofkarakter, 'n visser uit 'n Senegalese dorpie, begryp nie die nuwe idees uit Europa wat sy vriend saamgebring het nie; die idees word uitgebeeld deur 'n Switserse polsorlosie, wat soms om een of ander rede onverklaarbaar tot die genot van die vriend lui. Die visser baan die weg verby etlike amptenare oop met sy idee, wat op die ou end felle kritiek is teen die Westerse kultuur se obsessie met doeltreffendheid en vooruitgang.

Verwysings[wysig]