Akropolis

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Vir die mees bekende voorbeeld sien Akropolis van Athene.

Gesig op Athene vanaf die Akropolis

Akropolis (Gr. akros, akron,[1] rand, ekstremiteit + polis, stad, meerv. akropoleis) beteken letterlik stad aan die rand (of buitewyk). In Grieks beteken Akropolis "Hoogste Stad". Vir doeleindes van verdediging, het vroeë nedersetters van nature hoogtes verkies, dikwels 'n heuwel deur afgronde begrens. In vele streke van die wêreld, het hierdie vroeë vestings die kerne van groot stede geword, wat in die omringende laer land gedy het, soos bv. moderne Rome.

Die woord Akropolis, alhoewel van Griekse oorsprong en hoofsaaklik met Griekse Athene, Argos, Thebe en Korinthe (met sy Akrokorinthe) in verband gebring, kan meer algemeen geëien word as sodanige vestings, insluitend Rome, Jerusalem, Keltiese Bratislava, vele in Klein-Asië, of selfs Castle Rock in Edinburg. 'n Ierse voorbeeld is die Rots van Cashel.

Die beroemde voorbeeld is die Akropolis van Athene,[2] wat, weens die historiese verbintenisse daaraan en die verskillende beroemde geboue wat daar opgerig is (veral die Parthenon), sonder verdere kwalifikasie as die Akropolis bekend staan. Alhoewel 'n kenmerk van die Griekse vasteland, het die aanwending van die akropolis-model vinnig gedy na Griekse kolonies soos die Doriaanse Lato op Kreta in die Argaïese tydperk.

Weens die klassiek Grieks-Romeinse styl daarvan, is die ruïnes van die Sendingstasie van San Juan Capistrano se Groot Klipkerk in Kalifornië al die "Amerikaanse Akropolis" genoem.

In ander wêreldstreke het ander benamings vir 'n hoë vesting of alcázar ontstaan, wat dikwels 'n kunsmatige versterking van 'n natuurlike vesting is. In sentraal Italië is vele klein landelike kommunes steeds genestel teen die basis van 'n gefortifiseerde nedersetting, bekend as die La Rocca van die kommune.

Die term akropolis word ook gebruik om die sentrale kompleks van oorvleuelende strukture te beskryf, soos plazas en piramides in verskillende Majastede, insluitend Tikal en Copán.

Verwysings[wysig]

  1. acro-. (n.d.). The American Heritage Dictionary of the English Language, Vierde uitgawe. Nageslaan 29 September 2008, from Dictionary.com website: Aanhaling: "[Van Griekse akros, ekstreem; sien ak- in Indo-Europese wortels.] "
  2. World Heritage: Acropolis, Athens

Eksterne skakels[wysig]

Commons
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Acropolis (bladsy)