Ardipithecus

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Ardipithecus
Tydperk: Laat-Mioseenvroeë Plioseen,
5.6–4.4 m. jaar gelede
’n Voorbeeld van Ardipithecus ramidus met die bynaam Ardi.
Wetenskaplike klassifikasie
Koninkryk: Animalia
Filum: Chordata
Klas: Mammalia
Orde: Primates
Familie: Hominidae
Subfamilie: Homininae
Tribus: Hominini (betwis[1])
Genus: Ardipithecus
(Tim D. White et al., 1995)
Spesies

Ardipithecus kadabba
Ardipithecus ramidus

Ardipithecus is ’n homininae-fossiel. Dit is nog onseker wat die verwantskap is tussen hierdie genus en die menslike voorouers en of dit ’n hominini is of nie.[2] Twee spesies word in geskrifte beskryf: A. ramidus, wat sowat 4,4 miljoen jaar gelewe het[3] tydens die vroeë Plioseen, en A. kadabba, wat sowat 5,6 miljoen jaar gelede bestaan het tydens die laat-Mioseen.[4]

Ardipithecus ramidus[wysig]

Die ligging van die ontdekkings.

A. ramidus het sy naam in September 1994 gekry. Die eerste fossiel wat gevind is, se ouderdom word geskat op 4,4 miljoen jaar op grond van sy stratigrafiese posisie tussen twee vulkaniese strata: die Gaala-tufsteenkompleks (GATC) en die Daam Aatu-basalttufsteen (DABT).[5] Die naam Ardipithecus ramidus kom hoofsaaklik van die taal Afar, waarin ardi "grond/vloer" beteken en ramid "oorsprong". Die pithecus-deel kom van die Griekse woord vir "aap".[6]

Soos die meeste hominides, maar anders as alle voorheen erkende hominini's, het dit ’n groottoon gehad wat kon vasklou vir boomklim. Dit is nie bevestig hoeveel ander eienskappe van die skelet aangepas is vir loop op twee bene nie. Soos latere hominini's het Ardipithecus kleiner oogtande gehad.

In 1992–1993 het ’n navorsingspan onder leiding van Tim White die eerste A. ramidus-fossiele in Ethiopië ontdek – ’n kopbeen, onderkaak, tande en armbene. Nog stukke is in 1994 ontdek, wat die totaal te staan gebring het op 45% van die hele geraamte. Die fossiel is aanvanklik beskryf as ’n spesie van Australopithecus, maar White en sy kollegas het later ’n geskrif gepubliseer waarin hulle die fossiel onder die nuwe genus klassifiseer. Tussen 1999 en 2003 het ’n span onder leiding van Sileshi Semaw bene en tande van nege A. ramidus-individue in Ethiopië ontdek.[7] Die fossiele is na skatting tussen 4,35 en 4,45 miljoen jaar oud.[8]

Ardipithecus ramidus het ’n klein brein – tussen 300 en 350 cm3. Dit is omtrent so groot soos ’n moderne sjimpanseewyfie se brein, maar baie kleiner as dié van Australopithecus-fossiele soos Lucy (~400 tot 550 cm3) en rofweg 20% van die grootte van die moderne Homo sapiens se brein. Nes dié van sjimpansees, was A. ramidus se kakebene meer uitstaande as dié van moderne mense.[9]

A. ramidus het later bestaan as die mees onlangse gemeenskaplike voorouer van die mens en die sjimpansee en is dus nie ten volle verteenwoordigend van daardie voorouer nie. Dit verskil egter in sommige opsigte van die moderne sjimpansee. Ná die splitsing tussen die lyne van die mens en die sjimpansee, het albei groot evolusionêre veranderinge ondergaan. Sjimpansees se voete is meer geskik vir boomklim; A. ramidus se voete is weer meer geskik vir loop. Laasgenoemde se oogtande is ook kleiner, en die manlike en vroulike lede se oogtande is min of meer ewe groot, wat dui op minder konflik tussen manlike lede, groter binding tussen pare en ’n groter ouerlike verbintenis.

Ardipithecus kadabba[wysig]

Ardipithecus kadabba-fossiele.

Net tande en stukkies skelet van Ardipithecus kadabba is gevind,[10] en die ouderdom word op sowat 5,6 miljoen jaar geraam.[4] Dit is al beskryf as ’n moontlike voorouer van A. ramidus.[4] Hoewel dit oorspronklik geklassifiseer is as ’n subspesie van A. ramidus, het die antropoloë Yohannes Haile-Selassie, Gen Suwa en Tim White in 2004 ’n artikel gepubliseer waarin A. kadabba tot die vlak van ’n aparte spesie verhef is op grond van nuut ontdekte tande in Ethiopië. Die primitiewe verwering van die tande het bewys dat dit nie dieselfde spesie is nie.[11]

Verwysings[wysig]

  1. (2012) “Chimpanzees and the Behavior ofArdipithecus ramidus*”. Annual Review of Anthropology 41: 139. DOI:10.1146/annurev-anthro-092611-145724.
  2. Stanford, Craig, B. (2012). "Chimpanzees and the Behavior of Ardipithecus ramidus". Annual Review of Anthropology 41: 139. doi: 10.1146/annurev-anthro-092611-145724
  3. Perlman, David (July 12, 2001). “Fossils From Ethiopia May Be Earliest Human Ancestor”. National Geographic News. URL besoek op Julie 2009.
  4. 4,0 4,1 4,2 White, Tim D.; Asfaw, Berhane; Beyene, Yonas; Haile-Selassie, Yohannes; Lovejoy, C. Owen; Suwa, Gen; WoldeGabriel, Giday (2009). “Ardipithecus ramidus and the Paleobiology of Early Hominids”. Science 326 (5949): 75–86. DOI:10.1126/science.1175802.
  5. White, T.D.; Suwa, G.; Asfaw, B. (1994). "Australopithecus ramidus, a new species of early hominid from Aramis, Ethiopia". Nature 371 (6495): 306–312. Bibcode: 1994Natur.371..306W. doi: 10.1038/371306a0. PMID 8090200
  6. Tyson, Peter (Oktober 2009). “NOVA, Aliens from Earth: Who's who in human evolution”. PBS. URL besoek op 2009-10-08.
  7. New Fossil Hominids of Ardipithecus ramidus from Gona, Afar, Ethiopia”. URL besoek op 2009-01-30.
  8. Indiana University News Release. “Anthropologists find 4.5 million-year-old hominid fossils in Ethiopia”. URL besoek op 2009-01-30.
  9. Suwa, G et al (2 October 2009). “The Ardipithecus ramidus skull and its implications for hominid origins”. Science 326 (5949): 68, 68e1–68e7. DOI:10.1126/science.1175825.
  10. Gibbons, Ann (2009). “A New Kind of Ancestor: Ardipithecus Unveiled”. Science 326 (5949): 36–40. DOI:10.1126/science.326_36.
  11. Haile-Selassie, Yohannes; Suwa, Gen; White, Tim D. (2004). “Late Miocene Teeth from Middle Awash, Ethiopia, and Early Hominid Dental Evolution”. Science 303 (5663): 1503–1505. DOI:10.1126/science.1092978.

Eksterne skakels[wysig]