Baltiese Tier

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Die drie Baltiese Tiere Estland, Letland en Litaue
'n Wolkekrabber van glas en staal in Tallinn, Estland, versinnebeeld Estland se ekonomiese opswaai
Die Rietumu Capital Centre in Riga, Letland
Vilnius se moderne sakekern is 'n simbool van vinnige ekonomiese groei in Litaue

Baltiese Tier is 'n term wat gebruik is om na enige van die drie Baltiese lande Estland, Letland en Litaue te verwys, veral tydens die groot ekonomiese opswaai wat hierdie lande in die periode tussen 2000 en 2007 ervaar het. Die term is volgens die voorbeeld van die Vier Asiatiese Tiers, die vier Oos-Asië lande Suid-Korea, Hongkong, die Republiek van Sjina en Singapoer, en die Keltiese Tier Republiek van Ierland geskep wat gebruiklik was om na die vinnig groeiende ekonomieë te verwys.

Die Baltiese Tier-ekonomieë het ná die jaar 2000 belangrike ekonomiese hervormings toegepas en stappe ten opsigte van groter ekonomiese liberalisering en privatisering onderneem het. Saam met hul relatief lae loon- en salarisvlakke en goed opgeleide mannekrag het die Baltiese lande grootskaalse buitelandse beleggings aangelok en sodoende vinnige ekonomiese groei verseker. Tussen 2000 en 2007 het die Baltiese Tierstate die hoogste groeikoerse in Europa aangeteken.

Die bruto binnelandse produk (BBP) se groeikoers het byvoorbeeld in 2006 in Estland 11,2 persent, in Letland 11,9 en in Litaue 7,5 persent beloop. Die werkloosheidsyfers het in Februarie 2006 in al drie lande benede die gemiddeldes in die Europese Unie (EU) gedaal. Estland het daarnaas tot een van die wêreld se tien liberaalste ekonomieë ontwikkel en is - as 'n land wat ten opsigte van sy inkomstevlak oorspronklik by die boonste middelklas van lande gereken is - deur die Wêreldbank geherklassifiseer as 'n hoë-inkomsteland. In Mei 2004 het al drie Baltiese lande by die Europese Unie aangesluit, en daar is verwag dat al drie omstreeks die jaar 2010 ook tot die Eurosone sou toetree.

Daar is daarnaas voorspel dat die Baltiese ekonomieë nog tot en met tenminste 2010 met 'n jaarlikse groeikoers van tussen 5 en 10 persent sou groei. Volgens analitici sou die BBP in die periode tussen 2000 en 2010 dramaties styg - vergelykbaar met die ekonomiese opswaai wat Ierland in die 1990's ervaar het.

Terwyl die per capita-BBP tans sowat tussen 60 en 75 van die Europese Unie se gemiddeld beloop, word daar verwag dat dit oor die middel termyn die vlak van ander Europese ekonomieë sal bereik. Die huidige vlak van sowat 65 persent van die EU se gemiddeld word reeds as 'n indrukwekkende ekonomiese prestasie beskou as mens in ag neem dat Letland en Litaue se BBP in 1999 nog net 25 persent van die EU se gemiddeld beloop het.

Die newe-effekte van vinnige groei[wysig]

Een van die negatiewe kenmerke van vinnige ekonomiese groei was die groot en toenemende tekorte op die lopende rekening van die betalingsbalans en die feit dat 'n groot deel van die privaat verbruik en regeringsbesteding asook die beleggings vir grootskaalse bouprojekte deur lenings by Skandinawiese banke gefinansieer is. As gevolg van die algemene kredietkrisis het die BBP in 2009 in al drie Baltiese ekonomieë gekrimp - in Estland en Letland selfs teen dubbelsyfers.

Die werkloosheidsyfers het in laat 2008 in al drie lande vlakke van meer as tien persent bereik - Letland se werkloosheidsyfer van 22,8 persent in Februarie 2010 was selfs die hoogste in die Europese Unie[1]. Dit het in November 2010 nog op 14,3 persent gestaan.[2] Letland het in 2009 lenings ter waarde van 7,5 miljard € van die Internasionale Monetêre Fonds, die Europese Unie en Skandinawiese lande ontvang.[3]

Statistieke[wysig]

Jaarlikse groeikoers van die BBP[wysig]

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
Estland 9,7% 7,7% 7,8% 7,1% 7,5% 9,2% 10,4% 6,3% -3,6% -13,7%[4] 2,3% 8,0%
Letland 6,9% 8,0% 6,5% 7,2% 8,7% 10,6% 12,2% 10,0% -4.6% -17,5%[5] -0,3% 4,5%
Litaue 4,2% 6,7% 6,9% 10,2% 7,4% 7,8% 7,8% 8,9% 3,0% -15,0%[6] 1,4% 6,1%

Gegewens 2000-2008 verskaf deur die Internasionale Monetêre Fonds

BBP per capita[wysig]

In internasionale dollar, volgens koopkragpariteit (KKP). Syfers tussen hakies toon die drie lande se BBP per capita as 'n persentasie van die Eurosone se gemiddeld, eweneens gemeet volgens KKP.

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
Estland 9 893
(39,8%)
10 947
(42,3%)
12 060
(45,7%)
13 244
(49,1%)
14 830
(52,6%)
16 482
(57,6%)
18 818
(62,7%)
20 584
(66,5%)
20 259
(66,4%)
18 386
(-)
18 266
(-)
Letland 7 670
(31,3%)
8 532
(33,5%)
9 316
(35,8%)
10 262
(38,6%)
11 505
(41,5%)
13 181
(45,7%)
15 349
(50,3%)
17 436
(54,8%)
17 071
(55,5%)
15 218
(-)
15 026
(-)
Litaue 8 417
(34,6%)
9 247
(36,6%)
10 090
(39,0%)
11 410
(43,1%)
12 622
(45,9%)
14 218
(49,1%)
15 921
(52,1%)
17 907
(55,0%)
18 945
(59,4%)
16 379
(-)
16 973
(-)
Gegewens verskaf deur die Internasionale Monetêre Fonds

Verwysings[wysig]

  • Hierdie artikel, of gedeeltes daarvan, is uit die volgende Wikipedia-artikel vertaal: Baltic Tiger