Barkly-Oos

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Barkly-Oos
(Barkly East)
Ligging van Barkly-Oos op 'n kaart (Oos-Kaap)
Barkly-Oos
Barkly-Oos
 Barkly-Oos se ligging in Oos-Kaap
Koördinate: 30°58′5″S 27°35′36″O Koördinate: 30°58′5″S 27°35′36″O
Land Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika
Provinsie Oos-Kaap
Distrik Joe Gqabi
Munisipaliteit Senqu
Stigting 1873[1]
Oppervlak[2]
 - Dorp 11,20 km²  (4,3 vk m)
Hoogte 1 790 m (5 873 vt)
Bevolking (2011)[2]
 - Dorp 12 466
 - Digtheid 1 113/km² (2 882,7/myl2)
Ras (2011)[2]
 • Swart 90.4%
 • Kleurling 6.2%
 • Indiër/Asiër 0.2%
 • Blank 2.9%
 • Ander 0.3%
Taal (2011)[2]
 • Xhosa 74.6%
 • Sotho 11.7%
 • Engels 2.6%
 • Afrikaans 8.6%
 • Ander 2.5%
Poskode (straat) 9786
Poskode (posbus) 9786
Skakelkode(s) 045
Webwerf: http://www.barklyeast.co.za/
Die munisipale kantoor, waarin ook die stadsaal is.
Die Old Mill Inn Restaurant & Pub word gehuisves in die meer-as-'n-eeu-oue gebou wat oorspronklik die graanmeule was.
Die landdroskantoor op Barkly-Oos, ingewy op 17 Junie 1896 en vandag nog as sodanig in gebruik.
Die kerkgebou van die NG gemeente Barkly-Oos se hoeksteen is op 15 Desember 1906 deur ds FWR Gie gelê.

Barkly-Oos is 'n dorp in die provinsie Oos-Kaap sowat 116 km suidoos van Aliwal-Noord.

Dit is in 1874 aangelê op die plaas Rockey Park en genoem na sir Henry Barkly, goewerneur van die Kaap van 1870 tot 1877. Munisipale status is in 1881 verwerf. Op 1 813 meter bo seevlak is dit een van die hoogsliggende plekke in Suid-Afrika. Tiffendell, Suid-Afrika se enigste ski-oord, lê naby die dorp. Barkly-Oos is die sentrum van die belangrike wolproduserende distrik New England.

Die bevolking in 1978 was 13 176, waarvan 1 637 wit was.

Museum[wysig]

Die gebou waarin die Barkly-Oos-museum gehuisves word, is in 1891 opgerig as biblioteek en munisipale kantoor. In die middel van die 20ste eeu het mev. Freda Hattingh stukke van geskiedkundige belang begin versamel en toe voorgestel dat die dorp ’n museum kry. Die dorpsraad, wat kort vantevore 'n moderne nuwe gebou en stadsaal in die middedorp betrek het, het die gebou beskikbaar gestel en die museum is op 6 Augustus 1972 ingewy.

Die museum dek die geskiedenis van Barkly-Oos se dorp en distrik van die vroegste tye af met ’n uitstalling oor die San. Die wel en wee van die blanke nedersetters in die gebied word uitgebeeld deur middel van meubels en implemente wat gebruik is in skaap- en beesboerdery, die oorheersende bedryf van die plaaslike ekonomie. Tradisionele Xhosa-kralewerk, moderne Xhosakuns en Zulukrale en -wapens is ook te sien. ’n Versameling kleding en uniforms herinner aan die Anglo-Boereoorlog, die Eerste en die Tweede Wêreldoorlog.

NG gemeente[wysig]

Sien hoofartikel: NG gemeente Barkly-Oos

Die gemeente is die naweek van 19 en 20 April 1873 plegtig gestig toe hy van die gemeentes Lady Grey en Dordrecht afgestig is, onderskeidelik die 19de en 17de gemeentes wat in die teenswoordige Sinode van Oos-Kaapland gestig is. Tussen Lady Grey en Barkly-Oos het ook nog Greykerk (bestaan nie meer nie), Alice (bestaan nie meer nie), Tarkastad en Willowmore gevolg.

Die eerste kerkgebou is in 1877 ingewy en in 1893 is die wyk Rhodes as 'n afsonderlike gemeente onder die naam Rossville afgestig. Dié dogtergemeente is genoem na ds. David Ross, een van die 25 Skotse predikante wat deur die loop van die 19de eeu die tekort aan predikante in die NG Kerk moes kom aanvul en later ook die liberale ingesteldheid van die teologiese skole in Nederland moes teenwerk. Hy was sowat 45 jaar lank tot 1908 die eerste leraar van die NG gemeente Lady Grey. Toe Rossville in die middel van die dekade ná 1970 nie meer op sy eie kon voortbestaan nie weens die ontvolking van die platteland, is die gemeente by Barkly-Oos ingelyf. Rossville het in 1973 nog net 103 lidmate oorgehad.

Gedurende die jare 1899 tot 1902 is die gemeente Barkly-Oos weens die Anglo-Boereoorlog in skuld gedompel en verskeie lede het in die gevangenis verkeer op aanklag van hoogverraad. Selfs ds. Ross van die moedergemeente Lady Grey is weens sy openlike simpatie met die Boere in hegtenis geneem en van dié misdaad teen die Britse koloniale bewind aangekla. Ná 24 dae in die tronk is hy egter op 4 Mei 1901, 20 dae voor sy 70ste verjaardag, van die aanklag vrygespreek en vrygelaat. Die destydse leraar van Barkly-Oos, ds. Gie, het selfs aangebied om van die kerkraad skape, koring en groente te ontvang as deel van sy salaris omdat die gemeente dit nie kon bekostig nie.

Op 14 Desember 1907 is die teenswoordige kerkgebou, met sitplek vir sowat duisend kerkgangers, teen 'n koste van slegs £10 000 ingewy. Neem 'n mens in ag dat die NG gemeente Beaufort-Wes drie jaar vroeër 'n baie ruim pastorie teen 'n koste van £2 390 (waarskynlik sowat R1,2 miljoen in hedendaagse geldwaarde) in gebruik geneem het, kom die koste van Barkly-Oos se kerkgebou in hedendaagse geldwaarde op meer as R5 miljoen te staan. Die argitek was Hermann Kallenbach. Hy het NG kerke oral in Suid-Afrika ontwerp, onder meer vir die NG gemeente Jeppestown, wat as een van die mooiste kerke in Johannesburg beskou word[3], op Laingsburg, Hanover en Riversdal. Ander geboue wat hy ontwerp het, sluit die Joodse sinagoge in Benoni en die Lewis & Marks-gebou (1937) in Johannesburg se middestad in. Die susters van die gemeente het gesorg vir die aankoop van 'n gepaste en doelmatige pyporrel wat destyds, alles ingesluit, slegs £650 (sowat R300 000 in hedendaagse geldwaarde) gekos het. Die sendingkerk in die swart woonbuurt is in 1926 aangebou. In 1930 is 'n ruim en doelmatige kerksaal, wat ongeveer £3 000 gekos het, ingewy. In 1941 word van 'n sendingwerkkring oorgegaan tot die stigting van 'n sendinggemeente.

Die volwasse lidmate het in 1978 486 getel en in 2006 344. Teen 2011 het dit verder afgeneem, tot 299.

Gereformeerde kerk[wysig]

Soos in dié geweste ook op Sterkstroom die geval was, is die plaaslike Gereformeerde gemeente voor die NG gemeente gestig en wel in 1871 met sowat 110 belydende lidmate. In die middel van die 20ste eeu was daar 'n opbloei in die lidmaattal, maar teen die tyd dat die gemeente 'n eeu oud was, het dit teruggesak tot weer net 110. 'n Verdere afname het daartoe gely dat die Gereformeerde kerk hier 'n leraar deel met die gemeente Maclear-Elliot. In 2012 was dit ds. Wilhan Jobse[4].

Sien ook[wysig]

Ligging[wysig]

Bronne[wysig]

Eksterne skakels[wysig]

Galery van foto's van Barkly-Oos[wysig]