Boerperd

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
'n Boerperd.

'n Boerperd is 'n perderas wat in Suid-Afrika ontstaan het en gewild is as 'n gemaklike ryperd en werkende plaasperd.

Geskiedenis[wysig]

Die geskiedenis van die Boerperd is bykans so oud soos dié van die blanke beskawing in Suider-Afrika en dateer terug na 1653 toe die Nederlands Oos-Indiese Kompanjie die eerste perde die land ingebring het.

'n Agt jaar oue boerperd.

Jan van Riebeeck tot en met die Groot Trek (1652 - 1836)[wysig]

Die eerste perde is tydens Jan van Riebeeck se heerskappy oor die Kaapkolonie vanaf Java ingevoer. Vrye burgers kon vir die eerste keer in 1665 perde van die Oos-Indiese Kompanjie aankoop.

As gevolg van inteling, is Persiese Arabiere ingevoer en vir ongeveer 150 jaar met die bestaande perde ingeteel. Sodoende het 'n eiesoortige perd, bekend as die Kaapse perd, ontwikkel.

Andalusiërs en Isabelle perde land in 1793 in die Kaap. Dit is egter onwaarskynlik dat hierdie perde 'n beduidende invloed op die bestaande perdepopulasie gehad het.

Reeds tussen 1750 en 1800 was die Kaapse perde bekend vir hul uithouvermoë en gesog vir militêre doeleindes. Lord Charles Somerset het die telingsproses verder verbeter en gestimuleer deur volbloed hingse in te voer. Teen hierdie stadium was daar ongeveer 200 000 perde in die Kaap. Die Kaapse perd het dus in hierdie 150 jaar ontwikkel tot 'n eiesoortige ras en was wêreldwyd bekend en gesog as 'n militêre perd.

Die Groot Trek en die begin van die Tweede Vryheidsoorlog (1836 - 1899)[wysig]

Die Kaapse perd het gedurende die eerste jare van die Groot Trek onveranderd gebly. In die tweede helfte van die eeu is verskeie perderasse na die Kaap en Boererepublieke ingevoer, wat weer 'n invloed op die Boerperd kon uitoefen, veral in die Kaap. Ingevoerde perde het Vlaamse hingse, Hackneys, Norfolk Trotters en Cleveland Bays ingesluit.

Na die Tweede Vryheidsoorlog tot en met hede (1899 - 1995)[wysig]

Die oorlog het weer die stamina, gehardheid en beweeglikheid van die Boerperd onderskraag. Die perde moes onder moeilike omstandighede van die veld af lewe, en duisende is dood. Die Eerste Wêreldoorlog en die koms van die bakkie het heelwat bygedra tot die afname in Boerperd getalle.

In 1948 is die Boerperd Telersvereniging gestig om die ras lewend te hou, bepaalde standaarde in plek te hou en om die getalle aan te vul. Teen 1970 was daar ‘n aantal telers wat die bloedlyne wou verbeter, terwyl ‘n aantal tradisionaliste die ras onveranderd wou behou. Dit het gelei tot die ontstaan van twee uiteenlopende groepe telers in 1980. Die een groep het die ras onveranderd laat bly en dit het bekend geword as die Suid-Afrika Boerperd. Die tweede groep het eienskappe bygeteel, sonder om van die oorspronklike eienskappe te laat wegval. Hierdie laasgenoemde perde het bekend geword as die Kaapse Boerperd.[1]

Voorkoms[wysig]

Die boerperd het 'n plat breë voorkop tussen twee prominente oë. Die ore is van gemiddelde lengte en redelik na aan mekaar. Die profiel moet reguit wees, of 'n bietjie konkaaf met diep goed gedefinieerde kake. Die wange moet goed gespierd maar nie vlesig wees nie. Die nek is goed gevorm en van gemiddelde lengte. Die maanhare en stert het 'n effense krul. Die bene is sterk en goed gespierd met harde hoewe. Die agterstewe is goed gespierd, lank en sterk tot by die dy en van agter beskou vertoon dit breed en rond.[2]

Die Boerperd het 'n kalm, trouenswaardige en wakker temperament.

Verwysings[wysig]

Bronne[wysig]

  • Mason, I.L. 1996. A World Dictionary of Livestock Breeds, Types and Varieties. Fourth Edition. C.A.B International. 273 pp.

Eksterne skakels[wysig]