Brits-Indië

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Indian Empire
ब्रिटिश राज
برطانوی راج

British Raj
Flag of the British East India Company (1801).svg
1858 – 1947 Flag of India.svg
Flag of Pakistan.svg
Vlag Wapenskild
Vlag Wapen
Ligging of Brits-IndiëTerre-Neuve
Brits-Indië in 1860
Hoofstad Kalkutta (1858-1912)
Nieu-Delhi (1912-1947)
Shimla (somer)
Taal/Tale Hindustani (Hindi en Oerdoe), Engels
Godsdiens Baha'i, Boeddhisme, Christendom, Djainisme, Hindoeïsme, Islam, Judaïsme, Sikhisme
Regering Monargie
Keiser van Indië
 - 1858–1901 Victoria
 - 1901–1910 Edward VII
 - 1910–1936 George V
 - 1936 Edward VIII
 - 1936-1949 George VI
Wetgewer Keiserlike wetgewende raad
Historiese tydperk Nuwe Tyd
 - Indiese opstand 10 Mei 1857
 - Regering van Indië-wet 2 Augustus 1858
 - Indiese Onafhanklikheids-wet 15 Augustus 1947
 - Verdeling van Indië 15 Augustus 1947
Area 4 235 530 km2
1 635 347 sq mi
Geldeenheid Rupie
Vlootvaandel van Brits-Indië.
Brits-Indië in die Britse Ryk in 1921
Kaart van Brits-Indië in 1909.
Verspreiding van godsdienste in Brits-Indië in 1909.

Brits-Indië (Engels: British Raj of Indian Empire, Hindi: ब्रिटिश राज, Oerdoe: برطانوی راج) of Brits Rai (rāj vanaf "regeer"[1]) was 'n Britse kolonie op die Indiese subkontinent en dele van Indosjina, wat bestaan het tussen 1858 en 1947. Die gebied het as Indië bekend gestaan en is opgedeel in Vorstenlanden en direk van die Britte gekontroleerde gebiede. Die direkte beheer deur die Britse Oos-Indiese Kompanjie is ná die Indiese opstand van 1857 oordra aan die Britse regering.[2] Volgens die verdrae met die prinsdomme in 1857 het Indië 'n Keiserryk geword en Victoria van die Verenigde Koninkryk is as keiserin van Indië geproklameer.

Ná 1876 is die gebied Indiese Ryk (Indian Empire) genoem met die monarg van Groot-Brittanje as keiser van Indië. Die Indiese Ryk het aan die kant van die Britse Ryk aan die Tweede Vryheidsoorlog, die Eerste Wêreldoorlog en die Tweede Wêreldoorlog deelgeneem. Brits-Indië was ook 'n stigterslid van die Volkebond, die Verenigde Nasies en was as Indië 'n deelneemer van die Olimpiese Somerspele 1900, 1920, 1928, 1932 en 1936.

Onder Mahatma Gandhi het die Indiese onafhanklikheidsbeweging begin en het in 1947 sukses gehad, maar Brits-Indië is in die state Indië en Pakistan verdeel.[3][4] Mianmar het in 1937 'n eie kolonie geword, wat in die Tweede Wêreldoorlog deur Japan beset is en in 1948 onafhanklik geword het.[5][6]

Brits-Indië word beskou as juweel van die Britse Kroon en belangrikste kolonie van die Britse Ryk net voor Australië, Kanada en Nieu-Seeland.

Verwysings[wysig]

  1. (en) Oxford English Dictionary, 2nd edition, 1989: from Skr. rāj: to reign, rule; cognate with L. rēx, rēg-is, OIr. rī, rīg king
  2. (en) Oxford English Dictionary, 2nd edition, 1989. "b. spec. the British dominion or rule in the Indian sub-continent (before 1947). In full, British raj.
  3. (en) Metcalf, Barbara; Metcalf, Thomas R. (2006), A Concise History of Modern India (Cambridge Concise Histories), Cambridge and New York: Cambridge University Press. bl. xxxiii, 372, ISBN 0-521-68225-8
  4. (en) Peter Lyon Conflict Between India and Pakistan: An Encyclopedia ,ABC-Clio Inc, 2008
  5. (en) Taylor, Robert; Colonial Forces in British Burma; in: Hack, Karl; Rettig, Tobias; Colonial Armies in Southeast Asia; Abingdon 2006, ISBN 978-0-415-33413-6; bl. 207
  6. (en) Michael W. Charney A History of Modern Burma", Cambridge University Press 2009, bl. 46 - 72