Connie Mulder

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Connie Mulder

Minister van Inligting
Ampstermyn
13 Augustus 1968 – Augustus 1978
President Jim Fouché (1968 - 1975)
Johannes de Klerk (wnd. 1975)
Nico Diederichs (1975 - 1978)
Marais Viljoen (wnd. 1978)
Eerste Minister John Vorster
Voorafgegaan deur Jan de Klerk
Opgevolg deur Pik Botha (saamgesmelt met Buitelandse Sake)

Leier van die Nasionale Party in Transvaal
Ampstermyn
September 1973 – 8 November 1978
Voorafgegaan deur Ben Schoeman
Opgevolg deur Andries Treurnicht

Minister van Binnelandse Sake
Ampstermyn
Augustus 1972 – Augustus 1978
President Jim Fouché (1968 - 1975)
Johannes de Klerk (wnd. 1975)
Nico Diederichs (1975 - 1978)
Marais Viljoen (wnd. 1978)
Eerste Minister John Vorster (1966 - 1978)
Voorafgegaan deur Theo Gerdener
Opgevolg deur Alwyn Schlebusch

Minister van Plurale Betrekkinge en Ontwikkeling
Ampstermyn
Januarie 1978 – 8 November 1978
President Nico Diederichs (1975 - 1978)
Marais Viljoen (wnd. 1978)
John Vorster (1978 - 1979)
Eerste Minister John Vorster (1966 - 1978)
P.W. Botha (1978 - 1984)

Minister van Volkswelsyn en Pensioene
Ampstermyn
12 Augustus 1968 – Augustus 1973
President Jim Fouché (1968 - 1975)
Eerste Minister John Vorster (1966 - 1978)

Persoonlike besonderhede
Geboorte 5 Junie 1925
Warmbad, Suid-Afrika
Sterfte 12 Januarie 1988 (op 62)
Johannesburg, Suid-Afrika
Politieke party NP (1944 - 1978)
NKP (1979 - 1982)
KP (1982 - 1988)
Eggenoot/eggenote Suzanne Mulder (née de Wet)
Kind(ers) Pieter
De Wet
Annalette
Corné
Alma Mater PU vir CHO
Wits
Religie Gereformeerd

Cornelius Petrus Mulder (gebore in Warmbad op 5 Junie 1925, oorlede in Johannesburg op 12 Januarie 1988) was 'n Suid-Afrikaanse politikus. Hy is op 10 Desember 1949 met Suzanne (née De Wet) getroud en vier kinders (Pieter, De Wet, Corné en Annalette) is uit die huwelik gebore. Pieter en Corné bevind hulle ook in die politiek en dien in die parlement namens die Vryheidsfront Plus. Hy het sy lewe lank in Randfontein gewoon

Vroeë lewe en opleiding[wysig]

Ná verblyf in Transvaal en Natal het hy skoolopleiding aan die Laer Suidskool en Gimnasium Hoër op Potchefstroom ontvang. In 1941 het hy aan die Hoërskool Monument in Krugersdorp gematrikuleer en hom daarna as onderwyser aan die Potchefstroomse Onderwyskollege bekwaam. Hy het in 1944 sy B.A.-graad met lof aan die PU vir CHO en daarna 'n onderwysdiploma die volgende jaar verwerf. In 1955 het hy die B.A.-Honneursgraad (met lof) en in 1957 sy doktorsgraad (D.Phil.) in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van die Witwatersrand, behaal. Die titel van sy proefskrif was Die invloed van die Bybel op die Afrikaanse volkskarakter.

Onderwyser[wysig]

In Januarie 1946 het hy sy onderwysloopbaan aan die Randgate-Afrikaansmediumskool begin. In 1949 is hy na die sekondêre afdeling van dieselfde skool oorgeplaas waar hy Geskiedenis, Afrikaans en Duits gegee het. Met die totstandkoming van die Riebeeck-hoërskool op Randfontein in 1952, is hy daarheen oorgeplaas. Hy was tot 1958 aan dié skool verbonde toe hy tot lid van die Volksraad vir die kiesafdeling Randfontein verkies is.

Burgemeester[wysig]

In 1951 is hy as lid van die stadsraad van Randfontein verkies en onmiddellik tot onder-burgemeester en voorsitter van die finansieskomitee van die stadsraad. In 1953 (op 28-jarige ouderdom) is hy tot burgemeester van Randfontein en twee jaar later in 1955 tot voorsitter van die Transvaalse Munisipale Vereniging verkies. In 1957 is hy weer tot burgemeester verkies en hy was ook vier jaar lank lid van die Verenigde Munisipale Hoofbestuur van Suid-Afrika.

LV en Inligtingsbeampte[wysig]

Tydens sy universiteitsloopbaan was hy leier van die Nasionale Jeugbond op Potchefstroom, 'n posisie wat hy ook op Randfontein van 1946 tot 1951 beklee het. In 1955 is hy tot voorsitter van die afdelingsbestuur van die Nasionale Party in Randfontein verkies. Op 16 April 1958 is hy vir die kiesafdeling Randfontein tot die Volksraad verkies. As parlementslid het hy in verskeie gekose komitees gedien en was hy onder andere voorsitter van die Onderwys- en Poswesestudiegroepe asook vise-voorsitter van die Buitelandse Sake- en Bantoesakegroepe. In Februarie 1966 is hy deur dr. Hendrik Verwoerd as assistent-inligtingsbeampte van die Party benoem en op 1 Julie 1967 het hy hoofinligtingsbeampte geword.

Minister[wysig]

Op 12 Augustus 1968 is hy regstreeks in die Kabinet opgeneem as Minister van Inligting, van Volkswelsyn en Pensioene en van Immigrasie sonder dat hy eers 'n adjunk-minister was. As Minister van Volkswelsyn en Pensioene is die metode van versorging van bejaardes in sy termyn ingrypend verander. In die daarstelling en samestelling van ouetehuise is ook verskeie veranderinge aangebring asook aan die hele pensioenstruktuur van die staatsamptenary. Waar die dwelmmiddelvraagstuk in Westerse lande slagoffers geëis het, was hy in 1971 verantwoordelik vir die Suid-Afrikaanse Dwelmmiddelwet wat die bekamping van hierdie probleem in Suid-Afrika ten doel gehad het.

In Augustus 1972 is die portefeulje Binnelandse Sake aan hom toevertrou en het hy Immigrasie afgegee. Volkswelsyn en Pensioene het hy in Augustus 1973 afgegee. Die publikasiewet wat voorsiening gemaak het vir 'n publikasieraad onder voorsitterskap van 'n regter, is in sy termyn as Minister van Binnelandse Sake daargestel. Die doel van hierdie Raad was om oor die wenslikheid al dan nie van publikasies, rolprente en vermaaklikhede te oordeel op advies van publikasiekomitees in alle groot sentra. Hy het dit gestel dat sy hoofdoel met hierdie wet is om te verhoed dat die land met pornografie oorstroom word en dat morele standaarde van publikasies hand uitruk. In September 1973 is hy tot leier van die Nasionale Party in Transvaal verkies.

Bykomstig tot sy ander portefeuljes het hy deurgaans die portefeulje Inligting behou. As Minister van Inligting het hy met geheime besoeke talle kontakte in Afrika opgebou, waarvan sy amptelike besoek aan die Ivoorkus, die enigste is wat bekend geword het. Verskeie amptelike reise na Westerse lande sowel as na die Verre Ooste is deur hom onderneem. Tydens hierdie reise is persoonlike kontakte met meningsvormers en besluitnemers van sy tyd opgebou. Dit het onder andere Reginald Maudling, adjunk-premier van Brittanje, Spiro Agnew, vise-president van die V.S.A., Shimon Peres, Minister van Verdediging van Israel, Jitsak Rabin, premier van Israel, Franz Joseph Strauss, bekende Duitse politikus en president Gerald Ford van die V.S.A. ingesluit.

As gevolg van die propaganda-aanslag teen Suid-Afrika is in sy termyn as Minister van Inligting deur die Kabinet besluit om die werksmetodes en aanslag van die departement te verander. Volgens hierdie besluit moes die departement op onkonvensionele en onortodokse wyse optree in die bekamping van die propagandaoorlog teen Suid-Afrika. Dit sou later lei tot heelwat kontroversie en die verskillende Erasmusverslae.

In Januarie 1978 is hy aangestel as Minister van Plurale Betrekkinge en Ontwikkeling. Hy staan Binnelandse Sake af maar behou die portefeulje Inligting. Teen die einde van Augustus 1978 gee hy ook dié portefeulje af.

Alhoewel die wet op die daarstelling van gemeenskapsrade deur sy voorganger deur die parlement geloods is, het hy as Minister van Plurale Betrekkinge deur skakeling en onderhandeling met Swart leiers van veral Soweto daarin geslaag om hulle weerstand teen gemeenskapsrade so te ontlont dat hulle aan gemeenskapsraadverkiesings deelgeneem het. Hy het ook verskeie samesprekings met Tuislandleiers gehad en verskeie Tuislande besoek. Gedurende sy termyn is ook alle navorsing, voorbereiding en beplanning vir die deurvoering van 'n vyfjaarplan vir swart mense afgehandel. Volgens hom sou hierdie plan onder andere verdere uitbouing van Swart state, ekstra territoriale skakeling met Swart woonbuurte en die verdere verbetering van goeie menseverhoudinge tussen Swart en Blank met die behoud van eie identiteit en die regte van elke volk inhou. As gevolg van sy weglating uit die Kabinet op 8 November 1978 is hierdie vyfjaarplan nie verder gevoer nie.

Premiersverkiesing (Eerste Ministersverkiesing)[wysig]

Met die premiersverkiesing op 28 September 1978 is hy in 'n stemming deur minister P.W. Botha verslaan. Mnr. Botha het 98 stemme teenoor dr. Mulder se 74 stemme gekry nadat in die eerste ronde mnr. Botha 78 stemme teenoor dr. Mulder se 72 stemme gekry het. In hierdie ronde het minister Pik Botha 22 stemme gekry. Negatiewe stories en gerugte oor die Departement van Inligting is deur sy opponente gebruik ten einde koukuslede teen hom te beïnvloed in die verkiesing.

Nadat minister P.W. Botha tot premier verkies is, het hy dr Mulder weer in die kabinet aangestel. Die stories wat oor die Departement van Inligting tydens die premiersverkiesing gebruik is, het in die media verskyn en het tot dr. Mulder se bedanking as minister op 8 November 1978 gelei.

Inligtingsdebakel (Muldergate)[wysig]

Gedurende die sewentigerjare het die regering R75 miljoen aan 'n geheime inligtingsprogram spandeer. Die fondse was deur die kabinet, en met min. P.W. Botha se samewerking, in die begroting van Verdediging weggesteek - sonder Parlementêre goedkeuring. 'n Kabinetskomitee, onder voorsitterskap van Eerste Minister Vorster, het die projekte gemonitor en die metode van finansiering is goedgekeur deur die Minister van Finansies, eers dr. Nico Diederichs en daarna dr. Owen Horwood. Nadat sekere geheime projekte aan die pers gelek is het die Suid-Afrikaanse politieke landskap onomkeerbaar verander. Dr. Mulder is uit sy ampte ontslaan en hy is saam met dr. Eschel Rhoodie en genl. Hendrik van den Berg as die sogenaamde skuldiges in die koerante afgemaak. (Die Engelse pers het die debakel gedoop as Muldergate.)

Nadat Botha oorgeneem het as staatshoof het hy mnr. Rudolph Erasmus aangestel om ondersoek te doen na die besteding van geheime fondse. Die Erasmuskommissie het aangevoer dat die staat niks geweet het van die besteding van geheime fondse nie en dat drr. Connie Mulder en Eschel Rhoodie, wie as Sekretaris van Inligting deur die staat opgedra is om die programme uit te voer, die enigste verantwoordelike persone was. Die Erasmuskommissie het in verskeie hofsake betrokke geraak maar nie een daarvan gewen nie. Ook dr. Eschel Rhoodie is deur die Appèlhof onskuldig bevind. Op 31 Januarie 1979 het hy as LV vir Randfontein bedank en op 6 April 1979 is hy uit die Nasionale Party geskors omdat hy geweier het om hom ongekwalifiseerd by die eerste twee verslae van die Erasmuskommissie neer te lê.

Lewe na die NP en sterfte[wysig]

Na sy skorsing uit die Nasionale Party het Mulder die Nasionale Konserwatiewe Party gestig in 1979. Die NKP het aan die 1981-verkiesing deelgeneem en het 2% van die stemme op hom verenig. Dié party het op 20 Maart 1982 saam met Aksie Eie Toekoms onder leiding van prof. Alkmaar Swarts, die South Africa First Campaign onder leiding van mnr. Brendan Willmer, die "Onafhanklike Nasionaliste" ('n stuk of agtien Volksraadslede waaronder drr. Andries Treurnicht en Ferdi Hartzenberg) en enkele ander klein organisasies die Konserwatiewe Party in die Skilpadsaal in Pretoria gestig. Tydens die stigtingskongres van die KP is Mulder verkies tot die dagbestuur van die KP-hoofraad.

In die algemene verkiesing van 1987 is Mulder gekies as LV vir Randfontein (die kiesafdeling is by die NP afgeneem). Dr. Connie Mulder is na 'n lang siekbed op 12 Januarie 1988 in Johannesburg oorlede aan kanker en in Randfontein begrawe. (Na sy afsterwe het die kiesafdeling vakant geraak en in die tussenverkiesing van 29 Maart 1988 is sy jongste seun, Corné, gekies as LV vir Randfontein met 64% van die stemme.)

Eksterne skakels[wysig]

Bronne[wysig]

  • Venter, E.A. 400 Leiers in Suid-Afrika oor vier eeue. Privaat uitgegee. ISBN: 0-620-03622-2
  • Jonker, Koot. Vegters teen Politieke Boelies. Griffel Uitgewers. ISBN: 0-9814177-2-1
  • Rhoodie, Eschel. Die Ware Inligtingskandaal. Orbis SA (Edms) Bpk. ISBN: 0-620-07057-9
  • Aanlyn-biografie by SAHistory.org.za