Delphi

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Delphi
Δελφοί
Museuarqueologicodelfos.jpg
Ligging van Delphi op 'n kaart (Griekeland)
Delphi
Delphi
Koördinate: 38°29′N 22°30′O
Land Vlag van Griekeland Griekeland
Streek Sentraal-Griekeland
Streeks-eenheid Phocis
Regering
 - Burgemeester Nikolaos Fousekis (ND)
Oppervlak
 - Stad 1,123 km²  (434 vk m)
Bevolking (2001)
 - Stad 32 263
 - Digtheid 29/km² (74/vk m)

Delphi (Grieks: Δελφοί, uitspraak ðelˈfi[1]) is beide 'n argeologiese lokaal en 'n moderne dorp in Griekeland op die suidwestelike uitloper van Berg Parnassos in die vallei van Phokis. Die argeologiese terrein van Delphi is in 1987 deur UNESCO as wêrelderfenisgebied gelys.

In Griekse mitologie, was Delphi die ligging van die Delphiese orakel, die belangrikste orakel van die klassieke Griekse wêreld, en 'n vername heiligdom vir die god Apollo nadat hy die Python sou verslaan het, 'n godheid wat hier sou gelewe het en die nawel van die aarde sou beskerm het. Sommige beweer dat Python (afgelei van die werkwoord pythein, "om te verrot") die oorspronklike naam van die ligging is in erkenning van die Python wat hier deur Apollo verslaan sou wees.[2] Die Homeriese lofsang aan die Delphiese Apollo roep egter in herinnering dat die antieke naam van die lokaal Krisa was.[3]

Uitleg van die heiligdom van Apollo, te Delphi.

Sy geheiligde standoord in Delphi was 'n panhelleense heiligdom, waar atlete van oor die Griekse wêreld elke vier jaar, vanaf 586 v.C.,[4] meegeding het in die Pythiese Spele, een van die vier panhelleense (of stephanitiese) spele, voorgangers van die Olimpiese Spele. Die wenners by Delphi is 'n lourierkroon toegeken wat seremonieël van 'n boom in Tempe afgesnoei is, deur 'n seun wat 'n vertolking gelewer het van die neerwerping van die Python.[5] Delphi was onderskeibaar van die ander spele-lokale aangesien dit ook gasheer was vir die mousikos agon, 'n kompetisie in musiek.[6] Hierdie Pythiese Spele was, wat belang en chronologiese volgorde betref, tweede uit die vier stephanitiese spele.[7] Hierdie spele egter, het nie soos die spele by Olimpia, die allerbelangrike rol in die bestaan van die stad verteenwoordig nie. Delphi sou 'n vername stad wees hetsy dit gasheer was vir die spele aldan nie; dit het beskik oor ander attraksies wat daartoe gelei het dat dit as die "omphalos" (nawel) van die aarde, oftewel, die middel van die wêreld beskou is.[8]

In die binneste hestia ("herd") van die Tempel van Apollo, het 'n ewige vlam gebrand. Na die Veldslag van Plataia, het die Griekse stede hul eie vure uitgedoof en nuwe vure uit die herd van Griekeland, te Delphi, gebring; in die ontstaanverhale van verskillende Griekse kolonies, is die stigtingskoloniste eers ingewy te Delphi.[9]

Sien ook[wysig]

Verwysings[wysig]

  1. Die Griekse spelling translittereer na "Delphoi" (met 'n o); streektaalvorme het ingesluit Belphoi - Aioliese vorm, Dalphoi - Phokiese vorm, asook ander Griekse dialektale variante
  2. Miller, 1995
  3. Lofsang aan Pythiese Apollo, l. 254-74: Telphousa sou 'n voorstel aan Apollo maak om sy orakeltempel te vestig by die ligging van "Krisa onder die ooptes van Parnassos".
  4. Miller, 1996
  5. Miller, 1996
  6. Miller, 1995
  7. Miller, 96
  8. Miller, 96-7
  9. Burkert 1985, bl. 61, 84.

Eksterne skakels[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Delphi (kategorie)