Ernst van Heerden
Ernst van Heerden (20 Maart 1916 - 30 September 1997) behoort tot die vooraanstaande Afrikaanse digters. Sy werk sluit vyftien gedigbundels, een epiese gedig, 'n aantal opstelle, reisdagboeke en outobiografiese werke in. Hoewel bekend as gay figuur is Van Heerden nie openlik wat betref sy seksualiteit nie en skryf hy eers in sy laaste bundels enkele gedigte rondom die tema. Gedigte rondom liggaamlikheid en sportfigure maak van meet af aan 'n belangrike deel van sy oeuvre uit, en in 1948 verwerf hy internasionale bekendheid met die toekenning van 'n Olimpiese Spele silwermedalje vir sy Ses gedigte.
Die boorling van Pearston (Oos-Kaap, Suid-Afrika) verwerf sy matriek by die Hoërskool Grey in Port Elizabeth en studeer aan die Universiteit van Stellenbosch, waar hy in 1936 sy M.A. behaal, en aan die Gemeentelijke Unversiteit van Amsterdam, waar hy die digters William Ewart Gladstone Louw (1913-1980), een van die Digters van Dertig, en Willem Jacobus du Plooy Erlank (1901-1984), beter bekend onder sy pseudoniem Eitemal, ontmoet.
Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog keer hy na Suid-Afrika terug en doseer aan die universiteite van Stellenbosch en Pietermaritzburg. Vanaf 1943 word hy eers 'n dosent in Engels en later in Afrikaans by die Departement van Onderwyskunde aan die Universiteit van Stellenbosch.
In 1959 word 'n beurs van die Carnegie-stigting aan hom toegeken, wat hom in staat stel om na die VSA te reis en die Amerikaanse Letterkunde te studeer. In hierdie tyd ontmoet hy vooraanstaande Amerikaanse digters soos Theodore Roethke en Richard Wilbur. In die somers van die jare 1963 en 1964 reis hy dwarsdeur Suid-Amerika.
In 1960 word van Heerden 'n dosent in poësie aan die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg. Later word hy 'n senior dosent en in 1967 uiteindelik 'n professor van die Departement Afrikaans en Nederlands.
'n Ernstige siekte lei in 1974 tot die amputasie van sy bene. In 1981 tree hy af as professor. Hy is op 30 September 1997 in die Olivedale-kliniek in Johannesburg oorlede.
Inhoud |
Oeuvre [wysig]
Poësie [wysig]
1942: Weerlose uur
1946: Verklaarde nag
1951: Die sewe vrese
1952: Die bevryding (epiese vers in drie dele)
1953/1977: Reisiger
1956: Koraal van die dood
1961: Die klop
1963: Op die mespunt (1982: nuwe uitgawe van hersiene gedigte, saamgestel deur A. P. Grové)
1966: Anderkant besit
1972: Teenstrydige liedere
1975: Tyd van verhuising
1976: Die ysterwoud (faksimilee-uitgawe ter herdenking van sy 60ste verjaarsdag, later opgeneem in Kanse op 'n wrak, 1982)
1981: Kleur van donkerte: Verse 1942-1956 (Versameling van eerste 6 bundels gepubliseer ter herdenking van sy 65ste verjaarsdag)
1985: Die swart skip
1986: The runner and the shadow (’n seleksie van verse vertaal deur Jean Branford et al)
1987: Amulet teen die vuur
1990: Kwadratuur van die sirkel
1993: Najaarswys
1996: Die herfstelike lig
Reis [wysig]
1961: Etikette op my koffer
1964: Wolk van die mooi weer
Pryse en toekennings [wysig]
1948: Silwermedalje by die Internasionale poësiekompetisie van die Olimpiese Spele vir Ses gedigte / Six poems
1949: SAUK Prys vir ’n gedig wat hy later publiseer as Die bevrydiging
1962: Hertzog Prys vir Die klop (1961)
1975: Hertzog Prys vir Teenstrydige liedere (1972)
1977: Diploma van die União Brasileira de Escritores van Manaus
1981: ’n Spesiale uitgawe van Standpunte, gewy aan Ernst van Heerden verskyn in Maart 1981.
1982: Doctor honoris causa: Universiteit van die Witwatersrand
1985: Doctor honoris causa: Rhodes Universiteit
1981: Hulsels van kristal (opstelle byeengebring deur A.J. Coetzee en gepubliseer ter herdenking van die digter se 65ste verjaarsdag)
1988: W.A. Hofmeyer Prys vir Amulet teen die vuur (1987)
1988: C.N.A. vir Amulet teen die vuur (1987)
1991: Gustav Preller Prys vir Literêre Kritiek
1991: Doctor honoris causa: Universiteit van die Oranje Vrystaat
1991: Verse vir Ernst, ’n geleentheidsbundel met gedigte in sy eer deur kollegas
1995: Doctor honoris causa: Universiteit van Stellenbosch
Outobiografies [wysig]
1966: Die aamborstige klok
1988: Die ligtende trein
Literêre Kritiek [wysig]
1963: Rekenskap
1963: N.P. van Wyk Louw
1969 : Die ander werklikheid
1977: Digterlike diagnose
1984: Huis van stemme
