Frans-Duitse Oorlog

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
(Aangestuur vanaf Frans-Pruisiese oorlog)
Spring na: navigasie, soek
Frans-Duitse Oorlog
Deel van die Unifikasie van Duitsland
Collage Franco-Prussian War.jpg
Regsom van bo: Pruisiese infanterie in die Slag van Spicheren; Jeanniot se La ligne de feu (1886), wat die Slag van Mars-La-Tour uitbeeld; Werner se uitbeelding van die Kapitulasie Sedan; Neuville se "Last bullets", wat die Slag van Bazeilles uitbeeld.
Datum 19 Julie 1870 - 10 Mei 1871
Ligging Frankryk en Pruise
Resultaat Duitse oorwinning
Gebieds-
veranderinge
Vrede van Frankfurt
Strydende partye
Flag of France.svg Tweede Franse Keiserryk (tot 4 September 1870)

Flag of France.svg Derde Franse Republiek (vanaf 4 September 1870)

Flag of the German Empire.svg Noord-Duitse Bond

Flagge Großherzogtum Baden (1871-1891).svg Baden
Flag of Bavaria (striped).svg Beiere
Flagge Königreich Württemberg.svg Württemberg
Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg Hesse-Darmstadt


Flag of the German Empire.svg Duitse Keiserryk (vanaf 18 Januarie 1871)

Aanvoerders
Vlag van Frankryk Napoleon III
Vlag van Frankryk François Achille Bazaine
Vlag van Frankryk Louis Jules Trochu
Vlag van Frankryk Patrice de Mac-Mahon
Vlag van Frankryk Léon Gambetta
Vlag van Italië Giuseppe Garibaldi
Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Wilhelm I
Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Otto von Bismarck
Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Helmuth von Moltke
Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Karl Friedrich von Steinmetz
Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Prins Friedrich Karl
Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Kroonprins Friedrich
Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Albrecht von Roon
Sterkte
492 585 aktiewe[1]
417 366 Garde Mobile[1]
Totaal: 909 951
300 000 reguleer
900 000 reserwe en Landwehr[2]
Totaal: 1 200 000
Ongevalle en verliese
138 871 gesneuweldes[3]
143 000 gewond
474 414 gevangene
756 285 totale verliese[4]
28 208 gesneuweldes
88 488 gewond
116 696 totale verliese[5]

Die Frans-Duitse of Frans-Pruisiese Oorlog (Duits: Deutsch-Französischer Krieg, Frans: Guerre franco-allemande, 19 Julie 1870 - 10 Mei 1871) was 'n oorlog tussen Frankryk en die Duitse state onder leiding van Pruise.

Tot en met 1870 was Frankryk die sterkste nasie op die Europese vasteland. Die Franse regering was bekommerd oor die snel groeiende Pruisies-Duitse mag en die Minister-President van Pruise, Otto von Bismarck, wou dat Pruise Frankryk se plek bo-aan die magsleer oorneem.

Die oorlog het deel gevorm van Bismarck se Realpolitik: hy het die ideaal van 'n verenigde Duitse Ryk gekoester wat die uitskakeling van Frankryk en Oostenryk ingesluit het. Die Pruisies-Oostenrykse Oorlog was in 1866 reeds in die Pruise se voordeel voltrek en daar was verwag dat dieselfde sukses ook teenoor Frankryk behaal sou word.

Die direkte aanleiding na die oorlog was die Franse verset teen die aanstaande koning van Spanje: die Duitse prins, Leopold van Hohenzollern. Indien die prins die troon van Spanje sou bestyg, sou Frankryk in die Suide en in die Noordooste deur Van Hohenzollerns begrens word. Frankryk het geëis dat die Pruisiese koning, Wilhelm I, sy steun vir die Pruisiese Prins terugtrek, sodat Spanje nie in Franse hande sou val nie. Wilhelm I het oorspronklik ingestem, maar na Napoleon III 'n afgevaardige, Graaf Benedetti, na hom toe gestuur het om te eis dat hy nie op sy woord sal teruggaan nie, het Wilhelm I geweier. Wilhelm (op daardie oomblik in die dorp Bad Ems) verklaar sy weiering deur op 13 Julie 1870 'n telegram na Bismarck te stuur. Koning Wilhelm het Bismarck toestemming gegee om die inhoud van die telegram aan die pers te versprei, maar Bismarck het die inhoud van die telegram gewysig om die Pruise se onwilligheid te beklemtoon voor hy dit aan die pers beskikbaar gestel het. Die gevolg was die verklaring van oorlog deur Frankryk teen Pruise: Bismarck se plan was geslaag: Pruise was nou in oorlog met Frankryk sonder dat Pruise die aanvallende party was.

Die oorweldigende mag van die Duitse magte was gou duidelik, deels te danke aan bekwame gebruik van spoorweë en die innoverende Krupp-artillerie. 'n Reeks snelle Duitse oorwinnings in Oos-Frankryk het 'n klimaks bereik in die Slag van Sedan, waar Napoleon III saam met sy hele leër gevange geneem is op 2 September 1870. Dit het egter nie 'n einde aan die oorlog gebring nie en die Derde Franse Republiek was op 4 September 1870 verklaar. Die Franse versetting is voortgesit onder leiding van Le Gouvernement de la Défense Nationale ("Regering van Nasionale Verdediging") en later Adolphe Thiers.

Na 'n vyf-maand-lange veldtog het die Duitse troepe die nuut gewerwe Franse troepe verslaan in 'n reeks veldslae wat in die noorde van Frankryk plaasgevind het. Op 18 Januarie 1871 is die Pruisiese koning Wilhelm I in die kasteel van Versailles tot keiser van die Duitse Keiserryk verklaar. Na 'n verlengde belegering is die Franse hoofstad, Parys, op 28 Januarie 1871, deur die Duitsers ingeneem. Tien dae vroeër het die Duitse state hul vereniging onder die Pruisiese Koning aangekondig en is die Duitse Keiserryk gevorm. Die finale Vredesverdrag van Frankfurt was op 10 Mei 1871 onderteken.

Verwysings[wysig]

  1. 1,0 1,1 Howard 1991, p. 39.
  2. Wawro 2003, p. 42.
  3. Nolte 1884, p. 527.
  4. Nolte 1884, pp. 526–527.
  5. Howard 1991, p. 453.

Eksterne skakels[wysig]