G.B.A. Gerdener

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Prof. G.B.A. Gerdener.
Prof. Gerdener (voor links) sit hier saam met sy medeprofessore aan die Kweekskool in 1952. Agter: P.A. Verhoef en F.J.M. Potgieter. Voor: B.B. Keet en J.J. Müller.
Dr. Gerdener was van 1933 tot 1937 dosent aan die Sendinginstituut op Wellington.

Prof. dr. Gustav Bernhard Augustus Gerdener (Wupperthal, 31 Maart 1881Stellenbosch, 15 Augustus 1967) was ’n Suid-Afrikaanse teoloog, hoogleraar en geskiedskrywer. Hy was ook die vader van die kleurryke politikus, skrywer en administrateur van Natal Theo Gerdener.

Gerdener was die seun van ’n Rynse sendeling, eerw. J. Gerdener, wat in Suid-Afrika kom arbei het. Hy het in 1873 in Suid-Afrika aangekom uit Burgsteinfurt in Duitsland. Sy moeder was 'n dogter van eerw. Christoph Wilhelm Alheit, 'n kleindogter van ds. M.C. Vos en die suster van ds. Wilhelm Adolph Alheit. Gerdener was dus die agterkleinseun van ds. M.C. Vos van Tulbagh.

Gerdener het sy opleiding geniet op sy ouers se sendingstasie, daarna 'n jaar op Tulbagh en toe op Stellenbosch, waar hy die Victoria-kollege en die Teologiese Seminarium besoek het. Sy kanidaatseksamen het hy met die hoogste onderskeiding behaal, ook die M.A.-graad in die wysbegeerte en die eerste deel van die Londense B.D. Aan die Universiteit van Tübingen het hy in die teologie promoveer. Ná sy terugkoms het hy uitgeblink as ’n veelsydige regsgeleerde. Van 1913 tot 1917 doen hy sendingwerk onder Moslems in die Kaap. Van 1917 tot 1920 was hy predikant van die NG gemeente Stellenbosch en van 1933 tot 1937 dosent aan die Sendinginstituut op Wellington. Van 1937 tot 1955 met sy aftrede was hy professor aan die Kweekskool op Stellenbosch.

Hy het hoofsaaklik in twee rigtings belangrike wetenskaplike werk gedoen. Eerstens het hy baanbrekerswerk gedoen in die vaderlandse kerkgeskiedenis. Dit het in 1919 begin met ’n biografie van die Voortrekker Sarel Cilliers. In 1934 volg hy dit op met ’n geskiedenis van die NG kerke in die Transgariep, met ander woorde noord van die Oranjerivier. In 1950 het hy ’n omvangryke werk oor boustowwe vir die kerkgeskiedenis gepubliseer wat ’n beeld gee van sy indringende arbeid in die argiewe.

Tweedens het hy gewerk aan die sendinggeskiedenis. Dit het uitgeloop op die werk Recent Developments in the South African Mission Field (1958). Hierin sluit hy hom aan by die sendinggeskiedenis van prof. John du Plessis en bou dit uit tot omstreeks 1957.

Vir sy reusebydrae op dié gebiede ontvang hy die Stalsprys vir Teologie en van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en ook die D.F. Malan-medalje. Die NG Kerk het hy verskeie male in die buiteland verteenwoordig. Hy was ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Buro van Rasse-aangeleenthede (SABRA) en dien baie jare lank in die hoofbestuur.

Bronne[wysig]

  • (af) Nienaber, P.J. 1949. Hier Is Ons Skrywers! Biografiese Sketse van Afrikaanse Skrywers. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel.