George Grey

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Sir George Grey
George Grey

Skildery van sir George Grey deur Daniel Louis Mundy, 1860’s


11de Premier van Nieu-Seeland
Ampstermyn
13 Oktober 1877 – 8 Oktober 1879
Monarg Victoria
Goewerneur George Phipps
Hercules Robinson
Voorafgegaan deur Harry Atkinson
Opgevolg deur Joahn Hall

Goewerneur van die Kaapkolonie
Ampstermyn
1854 – 1861
Voorafgegaan deur George Cathcart
Opgevolg deur Philip Edmond Wodehouse

3de Goewerneur van Nieu-Seeland
Ampstermyn
18 November 1845 – 3 Januarie 1854
Monarg Victoria
Voorafgegaan deur Kapt. Robert FitzRoy
Opgevolg deur Kol. Thomas Gore Brown
Ampstermyn
4 Desember 1861 – 5 Februarie 1868
Monarg Victoria
Voorafgegaan deur Kol. Thomas Gore Brown
Opgevolg deur Sir George Bowen

3de Goewerneur van Suid-Australië
Ampstermyn
15 Mei 1841 – 25 Oktober 1845
Monarg Victoria
Voorafgegaan deur Kol. George Gawler
Opgevolg deur Lt.-Kol. Frederick Robe

Persoonlike besonderhede
Gebore 14 April 1812
Lissabon, Portugal
Sterfte 19 September 1898 (86 jaar oud)
Londen, Engeland
Eggenoot/eggenote Eliza Spencer
Kind(ers) 1
Religie Anglikaans
Sir George Grey se skenking van £5 000 het die stigting van Grey-kollege voorafgegaan.

Sir George Grey (Lissabon, Portugal, 14 April 1812 - Engeland, 19 September 1898) was goewerneur van die Kaapkolonie.

Hy was die seun van kol. Grey, wat gesneuwel het in die Skiereilandse Oorlog, 'n stryd tussen Frankryk en die geallieerde magte van Spanje, die Verenigde Koninkryk en Portugal om beheer van die Iberiese Skiereiland tydens die Napoleontiese Oorloë. Dit het ontstaan toe Frankryk en Spanje Portugal in 1807 binnegeval het. In 1808 het Frankryk teen sy bondgenoot, Spanje, gedraai. Dit het voortgeduur tot die Sesde Koalisie Napoleon in 1814 verslaan het.

Grey was goewerneur van Suid-Australië van 1841 tot 1845 en van daardie jaar af van Nieu-Seeland, waar hy baie bygedra het tot die kolonie se vooruitgang. Hy kom in 1854 na die Kaap en was gewild by die Engelse en Hollandse koloniste asook die swart bevolking sodat hy die reputasie as "die beste goewerneur van alle tye" gekry het. Hy het deur die Kaapkolonie, die Oranje-Vrystaat en Natal gereis en vrede gesluit met Mosjesj en Adam Kok.

Die goewerneur het die bou van 'n eerste spoorlyn in die Kaap aangemoedig en 'n groot bedrag geld geskenk vir die stigting van die eerste skool noord van die Oranjerivier, die latere bekende Grey-kollege in Bloemfontein waaruit die Universiteit van die Vrystaat ontstaan het. Hy het ook hospitale vir swart mense laat bou om die invloed van toordokters teen te werk en sy private biblioteek aan die inwoners van die Kaapkolonie geskenk.

In 1859 word hy ontslaan omdat hy 'n beweging vir die vereniging van Suid-Afrika voorgestaan het. Nadat hy in ere herstel is, is hy na sy ou amp in Nieu-Seeland gestuur in 1861. Hy word later lid van die Nieu-Seelandse parlement en was eerste minister van 1877 tot 1879.

In 1894 keer hy terug na Engeland waar hy in 1898 sterf en begrawe word in die St. Paulus-katedraal in Londen. Die Wes-Kaapse dorpie Greyton en Greytown in KwaZulu-Natal is na hom vernoem asook die Hoërskool Grey in Port Elizabeth. Lady Grey in die Oos-Kaap is na sy vrou vernoem.

Goewerneur van die Kaapkolonie[wysig]

Portet van sir George Grey as Goewerneur van die Kaapkolonie

Grey was die Goewerneur van die Kaapkolonie van 5 Desember 1854 tot 15 Augustus 1861. Hy het in 1855 Grey-kollege in Bloemfontein gestig en in 1856 die Hoërskool Grey in Port Elizabeth. In Suid-Afrika het Grey met ’n ferm hand oor die inboorlinge gewerk en was daarop uit om vir hulle afsonderlike land te gee vir hul eksklusiewe gebruik. Hy het meer as een maal opgetree as arbiter tussen die regering van die Oranje-Vrystaat en die inboorlinge en het uiteindelik tot die gevolgtrekking gekom dat ’n gefedereerde Suid-Afrika die beste vir almal sou wees. Die Oranje-Vrystaat sou hierby inval en die Zuid-Afrikaansche Republiek waarskynlik ook. Grey was egter sy tyd 50 jaar vooruit en die koloniale owerhede wou nie sy voorstel aanvaar nie. Hul instruksies ten spyt, het Grey voortgegaan om ’n unie te propageer.

Sien ook[wysig]

Bron[wysig]

  • Rosenthal, Eric. 1978. Encyclopaedia of Southern Africa. Cape Town and Johannesburg: Juta and Company Limited.