George Grey
Sir George Grey (Lissabon, Portugal, 14 April 1812 - Engeland, 19 September 1898) was goewerneur van die Kaapkolonie.
Hy was die seun van kol. Grey, wat gesneuwel het in die Skiereilandse Oorlog, 'n stryd tussen Frankryk en die geallieerde magte van Spanje, die Verenigde Koninkryk en Portugal om beheer van die Iberiese Skiereiland tydens die Napoleontiese Oorloë. Dit het ontstaan toe Frankryk en Spanje Portugal in 1807 binnegeval het. In 1808 het Frankryk teen sy bondgenoot, Spanje, gedraai. Dit het voortgeduur tot die Sesde Koalisie Napoleon in 1814 verslaan het.
Grey was goewerneur van Suid-Australië van 1841 tot 1845 en van daardie jaar af van Nieu-Seeland, waar hy baie bygedra het tot die kolonie se vooruitgang. Hy kom in 1854 na die Kaap en was gewild by die Engelse en Hollandse koloniste asook die swart bevolking sodat hy die reputasie as "die beste goewerneur van alle tye" gekry het. Hy het deur die Kaapkolonie, die Oranje-Vrystaat en Natal gereis en vrede gesluit met Mosjesj en Adam Kok.
Die goewerneur het die bou van 'n eerste spoorlyn in die Kaap aangemoedig en 'n groot bedrag geld geskenk vir die stigting van die eerste skool noord van die Oranjerivier, die latere bekende Grey-kollege in Bloemfontein waaruit die Universiteit van die Vrystaat ontstaan het. Hy het ook hospitale vir swart mense laat bou om die invloed van toordokters teen te werk en sy private biblioteek aan die inwoners van die Kaapkolonie geskenk.
In 1859 word hy ontslaan omdat hy 'n beweging vir die vereniging van Suid-Afrika voorgestaan het. Nadat hy in ere herstel is, is hy na sy ou amp in Nieu-Seeland gestuur in 1861. Hy word later lid van die Nieu-Seelandse parlement en was eerste minister van 1877 tot 1879.
In 1894 keer hy terug na Engeland waar hy in 1898 sterf en begrawe word in die St. Paulus-katedraal in Londen. Die Wes-Kaapse dorpie Greyton en Greytown in KwaZulu-Natal is na hom vernoem asook die Hoërskool Grey in Port Elizabeth. Lady Grey in die Oos-Kaap is na sy vrou vernoem.
[wysig] Bronne
- Rosenthal, Eric. 1978. Encyclopaedia of Southern Africa. Cape Town and Johannesburg: Juta and Company Limited.
