Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Ds. Dirk Postma, grondlegger van die Kerk.
Die Gereformeerde kerk, Steynsburg.
Die Gereformeerde kerk, Burgersdorp.
Die Gereformeerde kerk, Venterstad.
Die Gereformeerde kerk, Colesberg.
Die Gereformeerde kerk, Bethulie.
Die Gereformeerde kerk, Elliot.
Die Gereformeerde kerk, Aliwal-Noord.

Die Gereformeerde Kerke is 'n Christelike kerk in Suid-Afrika wat in 1859 in Rustenburg gestig is. Lede van die kerk word soms na verwys as Doppers. As een van die oudste kerkverbande onder die Afrikaners, word dit beskou as een van die Drie Susterkerke.

Geskiedenis van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika[wysig]

In die vroeë 1800's het die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Kaapkolonie vanaf Nederland die "nuwe" Psalmboek ingevoer in die erediens. Baie van die liedere in hierdie boek het die Belydenisskrifte (Nederlandse Geloofsbelydenis, Heidelbergse Kategismus en die Dordtse Leerreëls) soos vasgestel by die Sinode van Dordtrecht in 1618/1619, weerspreek.

Die wyse van kerkregering het toenemend mag aan die staat en sinodale vergaderings gegee, en die gesag van plaaslike kerkrade daaraan ondergeskik gemaak.

Hierdie veranderinge het toenemend onrus onder 'n klein hoeveelheid lidmate veroorsaak. Van die begin af was daar lidmate wat nie die gesange wou sing nie. Die uitgangspunt onder hulle was: "In Gods huis Gods lied".

In 1859 het 15 broeders besluit om hulle af te skei van die Nederduitsch Hervormde Kerk in Transvaal. Onder hulle was onder andere Paul Kruger, latere president van die Zuid-Afrikaanse Republiek.

Hulle het op 10 Februarie 1859 'n vergadering belê onder 'n seringboom by Rustenburg. By hierdie vergadering het 300 lidmate hulle laat inskrywe as lidmate van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika. Ds. Dirk Postma, wat 'n besoekende predikant uit Nederland was, is gevra om hulle predikant te wees, en hy het die beroep aangeneem en hom in Suid-Afrika gevestig.

Daar het spoedig die behoefte ontstaan vir die opleiding van predikante en onderwysers. Die eerste opleiding is op Burgersdorp in die Oos-Kaap gedoen, maar na die Anglo-Boereoorlog is dit verskuif na Potchefstroom.

Uit hierdie skool het die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys gegroei tot 'n volwaardige universiteit, met die Fakulteit Teologie wat onder andere dien as 'n teologiese skool vir die opleiding van predikante.

Die Gereformeerde Kerke vandag[wysig]

Die volle naam van die Kerkverband is Die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika (GKSA).

Die Algemene sinode vergader elke 3 jaar te Potchefstroom.

Die Kerke bestaan uit 415 gemeentes in die Republiek van Suid-Afrika, Namibië, Zimbabwe en Lesotho. Woordbediening vind plaas in al 11 die amptelike tale in Suid-Afrika en Frans.

Verder het die Kerke ekumeniese bande met kerke op al die vasteland.

Liedboek van die Gereformeerde Kerke[wysig]

Die Gereformeerde Kerke gebruik vandag nog net Skrifberymings saam met die Psalms in hulle liedboek. 'n Skrifberyming is 'n gedeelte van die Bybel wat omdig is. Tot onlangs nog was daar net 50 Skrifberymings, maar nuwe skrifberymings word bygevoeg.

Buiten die liedere bevat die liedboek ook nog die volgende :

Kerkregering[wysig]

Soos in die Calvinistiese kerkbeskouing, is Christus self die Hoof van die Kerk. Die kerk volg die presbiteriale kerkregeringstelsel, waar die ouderling Christus se regering in die lig van die Skrif uitdra. Elke gemeente is selfstandig liggaam van Christus. Daarom word daar na die kerkverband in die meervoud verwys, nl, die Gereformeerde kerke in Suid-Afrika.

Gemeentes werk saam in kleiner streke (genoem Klassisse), groter streke (Streeksinodes) en almal kom saam in die Algemene sinode. Besluite wat hier geneem word is besluite van al die gemeentes gesamentlik.

Verwysings[wysig]

  • "Professor Dirk Postma (1818 - 1890)", Dr. G.C.P. van der Vyver, Pro Rege Pers, 1958
  • "Handleiding vir die studie van Kerkgeskiedenis, Prof. S. du Toit, Pro Rege Pers, 1970
  • "Hope and Disilussionment, a basic introduction to the history of Christianity", Prof. B.A.Zuiddam, Importantia, Dordrecht 2010

Eksterne skakels[wysig]