Haumea

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Haumea   
Die dwergplaneet Haumea.
Rekenaar-gegenereerde voorstelling van Haumea se verhoudings.
Ontdekking
Ontdek deur Brown et al.
Ortiz et al.
(geen amptelike)
Datum 28 Desember 2004 (Brown et al.)
Julie 2005 (Ortiz et al.)
Planetoïde-benaming (136108) Haumea
Alternatiewe name 2003 EL61
Planetoïde-kategorie dwergplaneet
TNS
plutoid
(denoteer cubewano)[1][2]
Wentelbaaneienskappe[3]
Epog 30 November 2008
(JD 2454800,5)
Afelium 51,544 AE
7,710 Tm
Perihelium 34,721 AE
5,194 Tm
Semi-hoofas 43,132 AE
6,452 Tm
Eksentrisiteit 0,195 01
Wentelperiode 283,28 jare
(103 468 dae)
Gem. omwentelingspoed 4,484 km/s
Gem. anomalie 202,67°
Inklinasie 28,22°
Lengteligging van stygende nodus 121,10°
Periheliumargument 239,18°
Natuurlike satelliete 2
Fisiese eienskappe
Afmetings ≈1 960 × 1 518 × 996 km (Keck)[4]
Gem. radius ≈718 km
575+125−50 km (Spitzer)[5]
~650 km (Herschel)[6]
Oppervlakte ≈27 km2
Massa (4,006 ± 0,040)21 kg[7]
(0,00066 Aardes)
Gem. digtheid 2,6–3,3 g/cm3[4]
Oppervlak-
aantrekkingskrag
0,44 m/s2
Ontsnapping-
snelheid
0,84 km/s
Sideriese
rotasieperiode
0,163 146 ± 0,000 004 d
(3,915 5 ± 0,000 1 h)[8]
0,7 ± 0,1[4]
0,84+0,1−0,2[5]
0,70–75[6]
Temperatuur <50 K[9]
:
B-V=0,64, V-R=0,33
B0-V0=0,646[10]
Skynmagnitude 17,3 (opposisie)[11][12]
Absolute magnitude 0,01053 ± 0,44[3]


'n Kunstenaarskonsep van Haumea met die twee natuurlike satelliete Hi'iaka en Namaka (die afstande van sy mane is nie volgens skaal nie).

Haumea, amptelik (136108) Haumea, is 'n dwergplaneet in die Kuiper-gordel. Hy is in 2004 vir die eerste keer deur 'n span onder leiding van Mike Brown by die Palomar-observatorium ontdek en is op 17 September 2008 plegtig deur die Internasionale Sterrekundige Unie as 'n dwergplaneet aanvaar en na Haumea, die Hawaiiese godin van vrugbaarheid, vernoem.

Dit blyk dat Haumea 'n uiters verlengde vorm het, uniek onder Trans-Neptuniese Voorwerpe (TNV's). Alhoewel hierdie vorm nie direk waargeneem is nie, is berekenings van sy lugkurwe 'n ellipsoïdale vorm voorgestel.

Verwysings[wysig]

  1. (en) MPEC 2010-H75 : DISTANT MINOR PLANETS (2010 MAY 14.0 TT)”. (2006 provisional Cubewano listing) Minor Planet Center: 2010-04-10. URL besoek op 2010-07-02.
  2. (en) Marc W. Buie (2008-06-25). “Orbit Fit and Astrometric record for 136108”. Southwest Research Institute (Space Science Department). URL besoek op 2008-10-02.
  3. 3,0 3,1 (en) Jet Propulsion Laboratory Small-Body Database Browser: 136108 Haumea (2003 EL61)”. NASA's Jet Propulsion Laboratory: 2008-05-10 last obs. URL besoek op 2008-06-11.
  4. 4,0 4,1 4,2 (en) D. L. Rabinowitz, et al. (2006). “Photometric Observations Constraining the Size, Shape, and Albedo of 2003 EL61, a Rapidly Rotating, Pluto-Sized Object in the Kuiper Belt”. Astrophysical Journal 639 (2): 1238–1251. DOI:10.1086/499575.
  5. 5,0 5,1 (en) J. Stansberry, W. Grundy, M. Brown, et al. (2008). “Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope”. The Solar System beyond Neptune.
  6. 6,0 6,1 (en) E. Lollouch, et al. (2010). “"TNOs are cool": A survey of the trans-Neptunian region II. The thermal lightcurve of (136108) Haumea”. Astronomy and Astrophysics 518. DOI:10.1051/0004-6361/201014648.
  7. (en) D. Ragozzine , M. E. Brown (2009). “Orbits and Masses of the Satellites of the Dwarf Planet Haumea = 2003 EL61”. The Astronomical Journal 137 (6): 4766. DOI:10.1088/0004-6256/137/6/4766.
  8. (en) P. Lacerda, D. Jewitt and N. Peixinho (2008). “High-Precision Photometry of Extreme KBO 2003 EL61”. Astronomical Journal 135 (5): 1749–1756. DOI:10.1088/0004-6256/135/5/1749.
  9. (en) Chadwick A. Trujillo, Michael E. Brown, Kristina Barkume, Emily Shaller, David L. Rabinowitz (2007). “The Surface of 2003 EL61 in the Near Infrared”. Astrophysical Journal 655 (2): 1172–1178. DOI:10.1086/509861.
  10. (en) D. L. Rabinowitz et al. (2008). “The Youthful Appearance of the 2003 EL61 Collisional Family”. The Astronomical Journal 136 (4): 1502. DOI:10.1088/0004-6256/136/4/1502.
  11. (en) AstDys (136108) Haumea Ephemerides”. Department of Mathematics, University of Pisa, Italy. URL besoek op 2009-03-19.
  12. (en) HORIZONS Web-Interface”. NASA Jet Propulsion Laboratory Solar System Dynamics. URL besoek op 2008-07-02.
Die sonnestelsel
Son Mercurius Venus Maan Aarde Phobos en Deimos Mars Ceres Asteroïdegordel Jupiter Jupiter se natuurlike satelliete Jupiter se ringe Saturnus Saturnus se natuurlike satelliete Saturnus se ringe Uranus Uranus se natuurlike satelliete Uranus se ringe Neptunus Neptunus se natuurlike satelliete Neptunus se ringe Pluto Charon, Nix en Hydra Haumea Haumea se natuurlike satelliete Makemake Kuiper-gordel Eris Dysnomia Verstrooide skyf Hills-wolk Oort-wolkSolar System Template Final.png
Beeldinligting
SonMercuriusVenusAardeMarsCeresJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaMakemakeEris
Mane: AardeMarsAsteroïdiesJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaErisRinge: JupiterSaturnusUranusNeptunus
PlaneteDwergplaneteKleinplanete
MeteoroïdesAsteroïdesAsteroïdegordelSentoureTrans-Neptunus-voorwerpeKuiper-gordelVerstrooide skyfKometeHills-wolkOort-wolk