Huis van Windsor

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Huis van Windsor
Badge of the House of Windsor.svg
Land Verenigde Koninkryk
Statebondslande Antigua en Barbuda
Australië
Bahamas
Barbados
Belize
Kanada
Grenada
Jamaika
Nieu-Seeland
Papoea-Nieu-Guinee
St. Kitts en Nevis
St. Lucia
St. Vincent en die Grenadines
Solomoneilande
Tuvalu
Stam af van Huis van Sakse-Koburg en Gotha, ’n tak van die Huis van Hannover
Stigter George V
Gestig 1917
Huidige hoof Elizabeth II

Die Huis van Windsor is die huidige koningshuis van die Verenigde Koninkryk en die ander Statebondslande. Dit is in 1917 deur George V gestig en is een van die min dinastieë wat tegelykertyd oor al die kontinente van die wêreld geheers het. Die huidige hoof is Elizabeth II.

Afstammelinge van koningin Victoria[wysig]

Koningin Victoria was getroud met prins Albert van Sakse-Koburg en Gotha, seun van hertog Ernst I van die klein Duitse Hertogdom van Sakse-Koburg en Gotha. Haar afstammelinge het die naam van hul vader gehad, tot die naam verander is na die Huis van Windsor. Haar seun Edward VII en sy seun George V het regeer as lede van hierdie huis.

Anti-Duitse gevoelens onder die Britte tydens die Eerste Wêreldoorlog het George V egter gedwing om afstand te doen van alle Duitse titels en om Duitsklinkende name na Engelsklinkende variasies te verander. Op 17 Julie 1917 het George ’n proklamasie uitgereik waarvolgens hy en al sy afstammelinge aan vaderskant lede van die "Huis van Windsor" sou wees met die van "Windsor" as hulle nie ’n titel gehad het nie. Die naam is al lank met die koningshuis verbind deur die dorp Windsor en die Windsor-kasteel. Op dieselfde dag het prins Louis van Battenberg die van Mountbatten (’n letterlike vertaling na Engels) aangeneem. Prins Louis is prins Philip se oupa aan moederskant.

Toe hy hoor die Britse koningshuis het sy naam na Windsor verander, het Wilhelm II, keiser van Duitsland en ’n neef van George V, grappenderwys gesê hy wil na Shakespeare se toneelstuk The Merry Wives of Saxe-Coburg-Gotha gaan kyk.

Afstammelinge van Elizabeth II[wysig]

Toe koningin Elizabeth met prins Philip van Griekeland en Denemarke trou, sou die standaardpraktyk gewees het om sy van aan te neem. Prins Philip het egter nie ’n van gehad nie en was van die Huis van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, ’n tak van die Huis van Oldenburg. Hy wou egter nie die probleme van drie dekades vroeër herhaal nie en het afstand gedoen van sy titels. Hy het toe die van Mountbatten, wat sy oupa in 1917 geskep het, aangeneem.

Op 9 April 1952 het koningin Elizabeth amptelik verklaar dat sy en haar kinders die naam "Huis van Windsor" sal hê en dat haar afstammelinge wat trou en hul kinders die van "Windsor" sal hê."[1]. Op 8 Februarie 1960 het sy bevestig dat sy en haar kinders steeds bekend sal wees onder die naam "Huis van Windsor", nes enige afstammelinge aan vaderskant met die aanspreekvorm "Sy/Haar Koninklike Hoogheid" en die titels "prins" en "prinses".[1] Aftsammelinge aan vaderskant wat nie dié aanspreekvorm of titel het nie, sou die van "Mountbatten-Windsor" hê.[1]

Jurisdiksie[wysig]

Toe die Huis van Windsor gestig is, het sy hoof regeer oor ’n verenigde Britse Ryk. Ná die Eerste Wêreldoorlog het geo-politieke verskuiwings egter plaasgevind wat daartoe gelei het dat dominiums en kolonies binne die ryk onafhanklik geword het. Van toe af het die Huis van Windsor die koningshuis van verskeie lande geword. Van dié lande het onafhanklik geword – met hul eie monarge of as republieke. Sedert 1949 is die hoof van die Huis van Windsor ook die hoof van die Statebond, wat bestaan uit die meeste (maar nie alle nie) dele van die Britse Ryk en sommige state wat nie deel van die ryk was nie.

In die tabel hieronder word die lande onderskei tussen liggroen (ryke van die Huis van Windsor as dominiums), medium-groen (huidige ryke van die Huis van Windsor) en donkergroen (voormalige ryke van die Huis van Windsor).

1920 1925 1930 1935 1940 1945 1950 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010
Antigua en Barbuda Flag of Antigua and Barbuda.svg
Australië Flag of Australia.svg
Bahamas Flag of the Bahamas.svg
Barbados Flag of Barbados.svg
Belize Flag of Belize.svg
Fidji Flag of Fiji.svg
Gambië Flag of The Gambia.svg
Ghana Flag of Ghana.svg
Grenada Flag of Grenada.svg
Guyana Flag of Guyana.svg
Brits-Indië British Raj Red Ensign.svg
Indië Flag of India.svg
Ierste Vrystaat Flag of Ireland.svg
Jamaika Flag of Jamaica.svg
Kanada Flag of Canada.svg
Kenia Flag of Kenya.svg
Malawi Flag of Malawi.svg
Malta Flag of Malta.svg
Mauritius Flag of Mauritius.svg
Nieu-Seeland Flag of New Zealand.svg
Newfoundland Dominion of Newfoundland Red Ensign.svg
Nigerië Flag of Nigeria.svg
Pakistan Flag of Pakistan.svg
Papoea-Nieu-Guinee Flag of Papua New Guinea.svg
St. Kitts en Nevis Flag of Saint Kitts and Nevis.svg
St. Lucia Flag of Saint Lucia.svg
St. Vincent en die Grenadines Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg
Sierra Leone Flag of Sierra Leone.svg
Solomoneilande Flag of the Solomon Islands.svg
Sri Lanka Flag of Ceylon (1951-1972).svg
Suid-Afrika Flag of South Africa 1928-1994.svg
Tanganjika Flag of Tanganyika.svg
Trinidad en Tobago Flag of Trinidad and Tobago.svg
Tuvalu Flag of Tuvalu.svg
Uganda Flag of Uganda.svg
Verenigde Koninkryk Flag of the United Kingdom.svg
1920 1925 1930 1935 1940 1945 1950 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010

Verdere leesstof[wysig]

  • Longford, Elizabeth Harman (Gravin van Longford). The Royal House of Windsor. Hersiene uitg. Crown, 1984.
  • Roberts, Andrew. The House of Windsor. University of California Press, 2000.

Eksterne skakels[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Huis van Windsor (kategorie)

Verwysings[wysig]

Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikels [1]
Regerende dinastieë in Europa
België (België) • Bernadotte (Swede) • Bourbon (Spanje) • Grimaldi (Monaco) • Liechtenstein (Liechtenstein) • Nassau-Weilburg (Luxemburg) • Oranje-Nassau (Nederland) • Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (Denemarke/Noorweë) • Windsor (Verenigde Koninkryk)
Tydens die 20ste eeu onttroon: Bragança-Wettin (Portugal) • Habsburg (Oostenryk-Hongarye) • Hohenzollern (Duitsland) • Hohenzollern-Sigmaringen (Roemenië) • Karađorđević (Joego-Slawië) • Osman (Turkye) • Romanof (Rusland) • Sakse-Koburg en Gotha (Bulgarye) • Savoje (Italië/Albanië/Kroasië) • Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (Griekeland/Ysland) • Wittelsbach (Duitsland/Denemarke/Noorweë/Swede/Griekeland) • Zogoe (Albanië)