Jopie Fourie
Jopie Fourie (27 Augustus 1878 - 20 Desember 1914) was ’n Boerekryger in die Tweede Vryheidsoorlog en was simpatiek teenoor die saak van die rebelle en het as martelaar vir die Boere gesterf.
Josef Johannes Fourie is op 27 Augustus 1878 gebore in die Distrik Pretoria en sterf in 1914 voor ’n vuurpeloton. Hy word deur baie as ’n held gesien wat tot die einde gestaan het vir dit waarin hy glo.
Tydens die Jameson-inval het die sewentienjarige Jopie, saam met sy oom Japie, onder kommandant Piet Roos gedien. Hulle was dan ook betrokke by die laaste harde skermutseling wat gelei het tot die opsteek van die wit vlag (na bewering ’n voorskoot) deur dr. Jameson se manne. Jopie word toe deur kmdt. Roos versoek om ’n brief op te stel en sommer ook belas om die brief aan die dokter te gaan oorhandig. Kort daarna het dokter Jameson oorgegee.
Jopie was ’n verkenner en rapportryer tydens die Tweede Vryheidsoorlog en is gewond en gevang tydens ’n skermutseling noord van Pretoria. Ná die oorlog bly hy betrokke by die Burgermag en sluit in 1914 aan by die sogenaamde 1914-Rebellie teen die toentertydse eerste minister, Louis Botha, se omstrede besluit om Duits-Suidwes-Afrika binne te val as deel van die oorlogspoging van Brittanje en haar bondgenote teen Duitsland.
Fourie is in die omgewing van Rustenburg gevange geneem op 16 Desember 1914, het voor ’n krygshof verskyn en is op 20 Desember tereggestel. Hy is die enigste deelnemer aan die Rebellie wat op hierdie wyse die hoogste prys betaal het. Volgens die Volkstem van 21 Desember 1914 het Generaal Smuts geweier om verskeie petisies vir begenadiging te ontvang voor eers ná die teregstelling. Fourie se teregstelling volg kort op die tragiese dood van genl. De la Rey op 15 September 1914 en die verdrinking van genl. Beyers in die Vaalrivier op 8 Desember 1914.
Die volgende aanhalings kom uit die boek: Jopie Fourie, ’n Lewenskets, deur J.M. de Wet, 1940:
 |
"Ek kan nie insien waarom ons jong Afrikaners vir Engeland se eer moet veg nie. Wanneer ons die moord van Slagtersnek nagaan... en wanneer ek dink aan die 30 000 vroue en kinders wat vermoor is, sien ek nie waarom ek Engeland moet help om sy eer omhoog te hou nie." |
 |
|
"Ek weet dat die regering my as ’n rebel beskou en in my teleurgesteld is. Ook is ek teleurgestel in die regering wat ek gehelp op die been bring het en waarvoor ek my bloed opgeoffer het..." |
|
|
"Wat ek gedoen het, het ek met oop oë en uit eie vrye oortuiging gedoen. Selfs is ek tot vandag toe nog oortuig dat God die onreg nie sal gedoë nie..." |
|
|
"Ek kan nie vals wees nie! Nooit in my lewe het ek dit kon wees nie! En mag God my bewaar om nooit ’n valsaard te word nie! My dade het altyd my hart geopenbaar. Ek is nie van plan om die hof om genade te vra nie. Die genade van my Skepper wat my gelei het, is vir my genoeg..." |
|
|
"Genade? Is dit nie opmerklik dat ek die seun moes wees wat met die witvlag na Jameson ingery het met sy oorgawe? Hy is gevang en vrygelaat, en daarna word hy sir Starr Jameson; maar ek moet sterwe, daartoe veroordeel deur my eie mense wat twaalf jaar gelede saam met my gestry het vir ons land en volk se vryheid." |
|
|
"O, ek hoop tog hulle sal my nie in my gesig skiet nie," en terwyl hy sy hand op sy bors lê, laat hy hoor: "Hier is ’n groot Afrikanerhart, groot genoeg om al hul koeëls te ontvang." |
|
|
"...so seker as ek u hier voor my sien, is ek oortuig dat die Here met sy dierbare bloed vir my sonde versoening gedoen het; en dat Hy nou kom om my by die hand te neem en deur die dal der skaduwee des doods weg te lei. Hy is mos hier by ons, ons kan Hom voel..." |
|
Met vaste stem begin Josef Gesang 20:8 sing: "Als wy de doodsvallei betreën, Laat ons elke aardse vriend alleen..." Aan die end van die tweede versreël klink die bevel - die skote val en kommandant Josef Fourie stort neer.
[wysig] Sien ook
- Laerskool Jopie Fourie, skool in Pretoria wat na hom vernoem is.
