Julius Nyerere
Julius Kambarage Nyerere (13 April 1922 - 14 Oktober 1999) was Tanzanië (vroeër Tanganjika) se eerste verkose leier ná onafhanklikheidswording in Desember 1961. 'n Staatsgreep in Zanzibar het daartoe gelei dat die eiland opgeneem is as deel van 'n unie met die Tanzaniese vasteland - 'n proses wat Nyerere begin en gelei het.
Nyerere se "ujamaa"-beleide - die kollektivisering van die landbou en die nasionalisering van die handel en nywerheid - was sowel utopies as rampspoedig; desnieteenstaande het hulle 16 jaar lank beleid gebly. Nyerere self het 'n verskuiwing weg van dié beleide gelei voordat hy in 1985 afgetree het. Onder Nyerere het Tanzanië baie aktief by streekskonflikte betrokke geraak. Nyerere, wat regoor Afrika in die omgang as Mwalimu ("leraar"/"onderwyser") bekend gestaan het, het homself toegewy aan boerdery en diplomasie, veral in die voortslepende krisis in Burundi. Hy het sy leierskap van die regerende party tot 1990 behou.
[wysig] Lewensgeskiedenis
Julius Kambarage Nyerere, die seun van 'n ondergeskikte hoofman, is op 13 April 1922 in Butiama aan die oostelike oewer van die Victoria-meer gebore. Hy het eers op twaalfjarige ouderdom begin skoolgaan. Sy potensiaal is raakgesien deur die Rooms-Katolieke vaders wat vir hom klasgegee het en met hul bystand is hy aan die Makerere-universiteit in Uganda as onderwyser opgelei.
Hy het met behulp van 'n staatsbeurs sy meestersgraad in die geskiedenis en politieke ekonomie aan die Universiteit van Edinburg verwerf, waar hy met sosialistiese denkwyses kennis gemaak het. Met sy terugkeer na Tanganjika moes hy tussen die onderwys en die politiek kies. Hy het die politiek gekies. Nyerere het 'n belangrike rol gespeel in die byeenbring van 'n aantal nasionalistiese faksies en die stigting van die Tanganyika African National Union (TANU), wat hy gelei het. Ná onafhanklikwording in Desember 1961 - die nuwe republiek is Tanzanië genoem - is hy tot president verkies en sy beleidsrigtings is 16 jaar lank gevolg. In 1985 - ná 23 jaar - het hy die amp neergelê, maar tot 1990 die partyleier gebly.
Nadat vasgestel is dat hy aan bloedkanker ly, is Nyerere in Londen se St Thomas-hospitaal opgeneem en behandel, waar hy in 1999 aan 'n massiewe beroerte-aanval gesterf het.
