Kuiper-gordel

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
(Aangestuur vanaf Kuipergordel)
Spring na: navigasie, soek
Uitstipping van al die bekende voorwerpe in die Kuiper-gordel (groen), saam met die vier buitenste planete.

Die Kuiper-gordel, soms ook genoem die Edgeworth-Kuiper-gordel, is ’n streek in die Sonnestelsel anderkant die planete wat strek van die wentelbaan van Neptunus (30 AE) tot ongeveer 50 AE van die Son af.[1] Die streek is soortgelyk aan die asteroïdegordel, alhoewel dit aansienlik groter is: 20 keer wyer en 20 tot 200 keer meer massief.[2][3] Soos die asteroïdegordel, bestaan die Kuiper-gordel uit klein hemelliggame, oorblyfsels van die Sonnestelsel se skepping. Dit is die tuiste van ten minste drie dwergplanete: Pluto, Haumea en Makemake. Terwyl die hemelliggame in die asteroïdegordel hoofsaaklik uit rots en metaal bestaan, bestaan die Kuiper-gordel se voorwerpe hoofsaaklik uit bevrore vlugtige stowwe soos metaan, ammoniak en water. Daar word na hierdie stowwe as "ysse" verwys.

Sedert die ontdekking van die eerste Kuiper-gordelvoorwerp (KGV) in 1992, het die aantal ontdekte KGV's tot meer as 'n duisend gegroei en daar word geglo dat meer as 70 000 KGV's 'n deursnit van meer as 100 km het.[4] Daar is oorspronklik geglo dat die Kuiper-gordel die bron van kortstondige komete was ('n kortstondige komeet het 'n wentelbaan wat minder as 200 jaar neem om te voltooi). Studies sedert die middel van die 1990's het egter gewys dat die Kuiper-gordel dinamies stabiel is en die die verstrooide skyf, wat verder weg geleë is en 'n dinamies aktiewe streek is, die ware plek van oorsprong is.[5] Verstrooide skyfvoorwerpe, soos Eris, is KGV-agtige liggame met uiters groot wentelbane wat hulle so ver as 100 AE van die Son af neem.

Een van Neptunus se natuurlike satelliete, Triton, is waarskynlik 'n gevange KGV.[6] Met 'n deursnit van meer as 2000 km, is die dwergplaneet Pluto die grootse lid van die Kuiper-gordel.

Bronnelys en verwysings[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Kuiper-gordel (kategorie)
  1. (en) S. ALAN STERN (1997). “Collisional Erosion in the Primordial Edgeworth-Kuiper Belt and the Generation of the 30–50 AU Kuiper Gap”. Geophysical, Astrophysical, and Planetary Sciences, Space Science Department, Southwest Research Institute. URL besoek op 2007-06-01.
  2. (en) Audrey Delsanti and David Jewitt. “The Solar System Beyond The Planets”. (PDF) Institute for Astronomy, University of Hawaii. URL besoek op 2007-03-09.
  3. (en) Krasinsky, G. A.; Pitjeva, E. V.; Vasilyev, M. V.; Yagudina, E. I. (July 2002). “Hidden Mass in the Asteroid Belt”. Icarus 158 (1): 98–105. DOI:10.1006/icar.2002.6837.
  4. (en) David Jewitt. “Kuiper Belt Page”. URL besoek op 2007-10-15.
  5. (en) Harold F. Levison, Luke Donnes (2007). “Comet Populations and Cometary Dynamics”,In Lucy Ann Adams McFadden, Paul Robert Weissman, Torrence V. Johnson: Encyclopedia of the Solar System, 2nd, Academic Press, 575–588. ISBN 0120885891. 
  6. (en) Craig B. Agnor & Douglas P. Hamilton (2006). “Neptune’s capture of its moon Triton in a binary-planet gravitational encounter”. (PDF) Nature. URL besoek op 2006-06-20.
Die sonnestelsel
Son Mercurius Venus Maan Aarde Phobos en Deimos Mars Ceres Asteroïdegordel Jupiter Jupiter se natuurlike satelliete Jupiter se ringe Saturnus Saturnus se natuurlike satelliete Saturnus se ringe Uranus Uranus se natuurlike satelliete Uranus se ringe Neptunus Neptunus se natuurlike satelliete Neptunus se ringe Pluto Charon, Nix en Hydra Haumea Haumea se natuurlike satelliete Makemake Kuiper-gordel Eris Dysnomia Verstrooide skyf Hills-wolk Oort-wolkSolar System Template Final.png
Beeldinligting
SonMercuriusVenusAardeMarsCeresJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaMakemakeEris
Mane: AardeMarsAsteroïdiesJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaErisRinge: JupiterSaturnusUranusNeptunus
PlaneteDwergplaneteKleinplanete
MeteoroïdesAsteroïdesAsteroïdegordelSentoureTrans-Neptunus-voorwerpeKuiper-gordelVerstrooide skyfKometeHills-wolkOort-wolk