Liberale Party (Verenigde Koninkryk)

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Die Liberale Party was een van die twee groot partye wat die politieke lewe in die Verenigde Koninkryk in die 19de en vroeë 20ste eeu oorheers het.

Die party, wat in 1859 gestig is, het sy oorsprong in die Whig Party en die sogenaamde Radikale, later het ook aanhangers van Sir Robert Peel by die Liberale aangesluit. Die kwessie van Ierse selfregering het tot 'n skeuring in die Liberale Party gelei, maar dit kon in 1906 ná 'n reuse-oorwinning in die algemene verkiesing nog eens die regering vorm. In hul regeringstyd het die Liberale die sogenaamde Liberale Hervormings deurgevoer waardeur 'n basiese welvaartstaat geskep is.

Gedurende die Eerste Wêreldoorlog het die Liberale 'n koalisieregering met die Konserwatiewe Party gevorm wat in 1922 beëindig is. In die 1920's het die Arbeidersparty daarin geslaag om steeds meer kiesers uit die werkersklas agter hulle te skaar en die Liberale sodoende as hoofopponente van die Konserwatiewe Party te vervang. Dit was die begin van die Liberale Party se geleidelike agteruitgang, en sy steun in nasionale verkiesings het steeds verder afgeneem. In die 1950's het die getal Liberale afgevaardigdes in die Britse Laerhuis afgeneem tot slegs ses.

In die 1960's en 1970's het die Liberale nog eens steun herwin, maar eers nadat die party in 1981 met die nuutgestigte Sosiaal-Demokratiese Party (SDP) ssamgesluit het om die SDP-Liberale Alliansie te vorm, was dit in verkiesings weer suksesvol. In die algemene verkiesing van 1983 het die Alliansie 25% van die uitgebragte stemme behaal, alhoewel dit slegs 23 van die 650 stels in die Laerhuis kon verower. In 1988 het die Liberale formeel met die SDP saamgesmelt om die Liberaal-Demokrate te vorm. 'n Klein splintergroep, wat hierdie samesmelting teengestaan het, het in 1989 van die party afgestig om 'n nuwe Liberale Party te vorm. Hierdie party tree nie as regsopvolger van die vroeëre Liberale Party op nie.