Lys van grootste sterre

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Relatiewe groottes van die planete van die Sonnestelsel en verskeie bekende sterre, onder meer VY Canis Majoris.
  1. Mercurius < Mars < Venus < Aarde
  2. Aarde < Neptunus < Uranus < Saturnus < Jupiter
  3. Jupiter < Wolf 359 < Son < Sirius
  4. Sirius < Pollux < Arcturus < Aldebaran
  5. Aldebaran < Rigel < Antares < Betelgeuse
  6. Betelgeuse < Mu Cephei < VV Cephei A < VY Canis Majoris.

Hierdie lys van grootste sterre is gerangskik volgens hul radius. Die meeteenheid is ’n sonradius (sowat 695 500 kilometer).

Die presiese volgorde van die sterre is nie honderd persent seker nie:

  • Daar is taamlike onsekerhede oor geraamde waardes en groottes;
  • Die afstand na die verskillende sterre is nie oral ewe seker nie en dit beïnvloed die meting van die groottes;
  • Sommige sterre het ’n uitgebreide atmosfeer, is omring deur stof of pulseer, sodat hul radius nie presies bereken kan word nie;
  • Verskeie ander kan ook die meting van die groottes beïnvloed.

Lys[wysig]

Lys van grootste sterre
Sternaam Sonradius
(Son = 1)
Notas
NML Cygni 1 650
WOH G64 1 540[1] Dis moontlik die grootste ster in die Groot Magellaanse Wolk.
VX Sagittarii 1 520[2] VX Sgr is ’n veranderlike polsster en wissel taamlik in grootte.
KW Sagittarii 1 460[3]
KY Cygni 1 420–2 850 [3]
Westerlund 1-26 1 951–2 544 [4] Baie onsekere mates vir ’n ongewone ster met sterk radio-emissie. Die spektrum wissel, maar blykbaar nie die ligsterkte nie.
VY Canis Majoris 1 420
RW Cephei 1 260–1 610 Veranderlik wat helderheid en spektraaltipe betref, dus moontlik ook grootte. Die grootte is net ’n skatting.
PZ Cassiopeiae 1 190-1 940[3]
VV Cephei A 1 050–1 900
Mu Cephei 650[5]-1,420[3]
BI Cygni 916[2]-1 240[3]
V354 Cephei 690[2]-1 520[3]
S Persei 780-1 230[3] In die Perseus-dubbelswerm
BC Cygni 1 140[3]
RT Carinae 1 090[3]
V396 Centauri 1 070[3]
CK Carinae 1 060[3]
V1749 Cygni 620-1 040[3]
RS Persei 1 000[3] In die Perseus-dubbelswerm
NR Vulpeculae 980[3]
RW Cygni 980[3]
Betelgeuse (Alpha Orionis) 950[6]
Antares (Alpha Scorpii) 883
V602 Carinae 860[3]
TZ Cassiopeiae 800[3]
IX Carinae 790[3]
SU Persei 780[3] In die Perseus-dubbelswerm
TV Geminorum 770[3]
V355 Cepheus 300[2]-770[3]
V382 Carinae 700 Geel hiperreus, een van die seldsaamste soorte sterre
Die volgende bekende sterre word gelys vir vergelyking
CE Tauri[7] 608 Kan deur die maan verberg word
Alpha Herculis (Ras Algethi) 460
Rho Cassiopeiae 450 Geel hiperreus
Mira A (Omicron Ceti) 400[8] Prototipe-Mira-veranderlike
Die Pistoolster 306 Een van die grootste en helderste sterre bekend
La Superba (Y Canum Venaticorum) 215 Een van die koelste en rooiste sterre bekend
Eta Carinae (Tseen She) 85–195[9] Eers beskou as die enkele ster met die grootste massa, maar dis nou bekend dat dit ’n dubbelster is
WR 102ka 100 Kandidaat vir die helderste ster in die Melkweg
Rigel (Beta Orionis) 78
Canopus (Alpha Carinae) 65 Tweede helderste ster
Aldebaran (Alpha Tauri) 44,2[10]
R136a1 35,4 Ook op rekord as die ster met die grootste massa en ligsterkte
Cygnus X-1 20-22 Die superreus-metgesel van die swartkolk Cygnus X-1. Die swartkolk is 500 000 keer kleiner as die ster
VV Cephei B 10

Sien ook[wysig]

Verwysings[wysig]

  1. Emily M. Levesque, Philip Massey, Bertrand Plez, and Knut A. G. Olsen (Junie 2009). “The Physical Properties of the Red Supergiant WOH G64: The Largest Star Known?”. Astronomical Journal 137 (6). DOI:10.1088/0004-6256/137/6/4744.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Nicolas Mauron; Eric Josselin (2010). "The mass-loss rates of red supergiants and the de Jager prescription". arΧiv: 1010.5369 [astro-ph.SR]. 
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 Table 4 in Emily M. Levesque, Philip Massey, K. A. G. Olsen, Bertrand Plez, Eric Josselin, Andre Maeder en Georges Meynet (Augustus 2005). “The Effective Temperature Scale of Galactic Red Supergiants: Cool, but Not As Cool As We Thought”. The Astrophysical Journal 628 (2): 973–985. DOI:10.1086/430901.
  4. Fok; Jun-ichi Nakashima; Yung; Chih-Hao Hsia; Shuji Deguchi (2012). "Maser Observations of Westerlund 1 and Comprehensive Considerations on Maser Properties of Red Supergiants Associated with Massive Clusters". arΧiv: 1209.6427v1 [astro-ph.SR]. 
  5. Tsuji, Takashi (2000). “Water in Emission in the Infrared Space Observatory Spectrum of the Early M Supergiant Star μ Cephei”. The Astrophysical Journal Letters 540 (2): 99–102. DOI:10.1086/312879.
  6. Graham M. Harper (2008). “A NEW VLA-HIPPARCOS DISTANCE TO BETELGEUSE AND ITS IMPLICATIONS”. The Astronomical Journal 135 (4): 1430–1440. DOI:10.1088/0004-6256/135/4/1430.
  7. "Big and Giant Stars"
  8. http://www.eso.org/~mwittkow/publications/conferences/SPIECWo5491199.pdf
  9. The HST Treasury Program on Eta Carinae”. Etacar.umn.edu: 2003-09-01. URL besoek op 2012-10-14.
  10. (2005) “Aldebaran's angular diameter: how well do we know it?”. Astronomy and Astrophysics 433: 305–312. DOI:10.1051/0004-6361:20041765.

Eksterne skakels[wysig]

Soorte sterre en sterregroepe
HD 820.jpg
 Sterre   SterDwergsterWit dwergSwart dwergRooi dwergGeel dwergBruin dwergSubdwergReusesterHelder reusSuperreusHiperreusSubreusRooi reusBlou reusNeutronsterPulsarBlou dwaalsterCepheïedVeranderlike sterNovaOpvlamsterRR Lyrae-sterWolf-RayetsterT Tauri-sterHerbig Ae/Be-sterPoolster
 Sterregroepe   DubbelsterX-straaldubbelsterVeelvoudige sterSterreswermSterrestroomSterrestelselMelkwegSterrestelselswermSuperswerm
 Verwante voorwerpe   SupernovaNewelPlanetêre newelMessier-voorwerpHeelalMultiversumSterrebeeldAsterismeSterreklassifikasieSwartkolkSuperholteInterstellêre mediumMolekulêre wolk
 Lyste   Lys van sterrekundige katalogusseLys van naaste sterreLys van grootste sterreLys van gewone name van sterre