Matthías Jochumsson

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Matthías Jochumsson. Fotografie deur Sigfús Eymundsson

Matthías Jochumsson (* 11 November 1835 in Skógar, † 18 Desember 1920 in Akureyri) was 'n Yslandse joernalis, digter, dramatikus en vertaler. Hy staan veral bekend vir sy liriese digkuns en as die skrywer van die Yslandse volkslied, Lofsöngur, wat hy in 1874 ter geleentheid van Ysland se Millenniumfeesviering geskryf het.

Matthías Jochumsson is in Skógar (Thorskafjördur) as die seun van 'n arm 'n boere-egpaar gebore. Hy het eers skool toe gegaan nadat hy mense met sy talent beïndruk en ondersteuning gekry het. Op 'n ouderdom van 30 jaar het hy in Reykjavík teologie gestudeer en vervolgens na die Europese vasteland gereis.

Hy is as die priester van 'n kerkgemeente in die sentrum van Reykjavík geordineer, maar het in 1873 ná die afsterwe van sy tweede vrou bedank. Terwyl hy deur religieuse twyfel gepla is, het hy as redakteur vir Ysland se oudste weeklikse koerant gewerk. Hy het vervolgens weer as priester in twee gemeentes gefungeer. Hy het hierdie posisies tot by die jaar 1900 beklee toe hy deur die Yslandse parlement, die Alþingi, as die eerste Yslander erkenning vir sy digkuns gekry het. Vir die volgende twintig jaar was hy een van die belangrikste literêre figure in die land.

Hy het roem verwerf met sy vertalings van werke uit die wêreldliteratuur - waaronder William Shakespeare, Lord Byron en Henrik Ibsen. Alhoewel hy met sy toneelstukke soos Útilegumennirnir in 1864 die grondslag vir die moderne Yslandse drama gelê het, het hy veral met sy digkuns bekendheid verwerf. Sy poësie word as verfynd en elegant, maar soms ook onewewigtig beskryf. Hy het daarin geslaag om die ou Nordiese metrum (versmaat) te laat herleef en het in sy gedigte dikwels onderwerpe uit die Oud-Nordiese literatuur behandel soos die voëlvrye Grette Åsmundsson uit die Grettes-saga. Ter gedagtenis van Eggert Ólafsson het hy die gelyknamige gedig geskryf.

As Ysland se leidende romantiese digter en verteenwoordiger van 'n ryk humanisme het die lirieke vir 'n melodie van Sveinbjörn Sveinbjörnsson geskryf wat in 1874 tot Ysland se volkslied verklaar is. Dit is sy bekendste werk, maar verteenwoordig nogtans nie sy beste digkuns nie. Sy outobiografie Sögukaflar af sjálfum mér ("Verhale van my lewe") het in 1922 verskyn. 'n Moderne biografie, wat deur Þórunni Valdimarsdóttur geskryf is (Upp á Sigurhæðir), is in die najaar van 2006 vrygestel.

Toe Matthías Jochumsson op 18 Desember 1920 in Akureyri oorlede is, was hy die onbestrede nasionale digter van Ysland. Sy huis in Akureyri, Sigurhæðir, wat in 1903 opgerig is, is tot sy gedagtenis gerestoureer en staan oop vir die publiek. Die stigting, wat tot sy gedagtenis in die lewe geroep is, dien onder meer as 'n wetenskaplike navorsingsentrum en instelling vir digters wat besig met met kreatiewe skryfwerk. Daarnaas word hier ook gereeld kursusse, voordragte en spesiale literêre uitstallings gehou.