Moskou
vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.
| Moskou
|
|
|---|---|
 |
 |
| Land: |  Russiese Federasie |
| Gewes: | Munisipaliteit met subjekstatus |
| Rajon: | --- |
| Koördinate: | 55° 46' N, 37° 40' O |
| Oppervlakte: | 1 097,12 km² |
| Bevolking: | 10 381 288 (2005) |
| Bevolkingsdigtheid: | 9 462 / km² |
| Hoogte: | 156 m bo seespieël |
| Burgemeester: | Joeri Michailowitsj Loesjkof (2005) |
Moskou (Russies: Москва) is die hoofstad van die Russiese Federasie en met 10 381 288 inwoners in die stad en 14 435 176 of 'n tiende van die totale Russiese bevolking in die metropolitaanse gebied (1 Januarie 2005) die grootste stad in Europa.
Moskou is die politieke, ekonomiese en kulturele sentrum van Rusland en beskik met die Lomonosof-universiteit en ander belangrike tersiêre instellings, talle kerke, teaters, museums, kunsgalerye en die televisietoring van 577 meter oor sommige van die bekendste geboue van die land. Met nege spoorwegstasies, vier internasionale lughawens en drie binnelandse hawens beskik Moskou as die grootste Russiese nywerheidsentrum oor 'n moderne infrastruktuur.
Moskou is ook die setel van die Russies-ortodokse kerk. Die Danilof-klooster huisves die patriargaat van die kerk, terwyl die Christus die Verlosser-katedraal bekend staan as die grootste Russies-ortodokse kerkgebou.
Die Kremlin en die Rooiplein word deur die UNESCO sedert die jaar 1990 as wêrelderfenisgebiede gelys. Moskou, wat oor meer as 2 300 historiese monumente beskik, is 'n stad wat baie vinnig begin verander het. Sedert die middel van die negentigerjare word talle van die historiese geboue gerestoureer.
Inhoud |
[wysig] Geografie
Moskou lê in die westelike, Europese deel van die Russiese Federasie, in die heuwelland tussen die riviere Oka en Wolga en teen die soms steile oewers van die Moskwarivier, wat as takrivier van die Oka in die Wolga uitmond. Die Moskwa vloei met sy kronkelende rivierbed oor 'n lengte van tagtig kilometer deur Moskou en bereik 'n breedte van tussen 120 en 200 meter. Die Moskou-Wolga-kanaal, wat in 1937 geopen is, verbind die Russiese hoofstad oor 'n lengte van 128 kilometer met die Iwankowo-dam en die Wolga.
Die ringvormige hoofpad van 109 kilometer, wat die stad sedert 1962 omsluit, dien ook as stadsgrens. Sowat 'n derde van Moskou se oppervlakte van meer as duisend vierkante kilometer is groen gebiede en parke.
[wysig] Administrasie
Moskou is die administratiewe setel van die oblast Moskou, wat uit die metropolitaanse gebied van Moskou sonder die stad self bestaan. Moskou vorm 'n selfstandige administratiewe eenheid (subjek) van die federatiewe distrik Sentraal-Rusland.
Terwyl die oblast Moskou in 39 rajons (distrikte) verdeel is, bestaan die stad Moskou uit tien distrikte en altesaam 123 stadswyke, wat ook rajons genoem word. Talle stadswyke bestaan dikwels uit twee of meer kleiner historiese, nie-amptelike kwartiere.
Elkeen van die tien administratiewe distrikte beskik oor 'n parlement met elf verkose afgevaardigdes en oor 'n prefek, wat deur die burgemeester van Moskou benoem word en rekenskap aan hom verskuldig is.
| Administratiewe distrik | Russiese naam | Inwoners (2005) |
|---|---|---|
| Noorde (2) | Северный | 1 106 673 |
| Noordoos (3) | Северо-Восточный | 1 237 069 |
| Noordwes (9) | Северо-Западный | 788 105 |
| Ooste (4) | Восточный | 1 385 621 |
| Selenograd (10) | Зеленоградский | 215 713 |
| Suide (6) | Южный | 1 584 665 |
| Suidooste (5) | Юго-Восточный | 1 131 738 |
| Suidweste (7) | Юго-Западный | 1 199 593 |
| Weste (8) | Западный | 1 062 737 |
| Sentrum (1) | Центральный | 694 664 |
[wysig] Klimaat
Moskou maak deel uit van die gematigde klimaatsone. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 5° C, die gemiddelde jaarlikse reënval 688 millimeter. Julie is met 'n gemiddelde van 92 millimeter die natste maand van die jaar, Maart met 34 millimeter die droogste.
Tydens die winter daal die temperature gewoonlik tot -12° tot -15° C, met uiterstes van minder as -20° C. Aangesien humiditeitsvlakke gematig is en sterk koue winde nie dikwels waai nie, is die aanvoelbare temperatuur dikwels hoër. In Januarie 2006 laat 'n ysige koue oostewind temperature in Moskou binne enkele ure van 0 °C tot -22 °C daal, met uiterstes wat snags al tot -36 °C gedaal het. Dit is een van die laagste temperature wat ooit gemeet is.
Die somers in Moskou is warm en sonnig, met uiterstes van meer as 35° C.
[wysig] Geskiedenis
[wysig] Oorsprong
Moskou speel eeue lank 'n oorheersende rol in die Russiese geskiedenis. "Wanneer hy na Moskou kyk, voel elke Russiese mens dat dit sy moeder is", sê die Russiese skrywer Leo Tolstoi. Die stad teen die Moskwa bestaan al nege eeue, en in talle legendes, liedere en sages besing die Russiese volk sy prag en grootte.
Een sage beweer dat die grootprins Joeri Dolgoroeki (1090-1157) 'n stad van hout laat oprig en dit na die rivier Moskwa vernoem. Die eerste skriftelike verwysing na Moskou dagteken uit die jaar 1147, wat derhalwe as die stigtingsjaar beskou word. Die oudste menslike nedersettings in die gebied, wat by argeologiese uitgrawings gevind is, ontstaan egter al sowat 5 000 gelede.
In die jaar 1156 word die eerste houtversterking rondom die Kremlin opgerig, wat as beskerming vir die vinnig groeiende stad dien. Desondanks verower die Mongole Moskou in die jaar 1238 en steek dit aan die brand.
In 1263 word Moskou 'n vorstedom. Die Tataarse Grootkhan erken die Moskouse grootprins in die eerste helfte van die 14de eeu as die heerser van Rusland, alhoewel hy aan die Tatare belastingpligtig bly. Moskou groei in hierdie tydperk tot 'n stad van 30 000 inwoners.
Met die oorwinning oor die Tatare in die slag van Koelikowo op 8 September 1380 vestig Moskou onder sy heerser grootprins Dmitri Donskoi sy politieke, ekonomiese en militêre stelling. Tog word die land nog steeds deur die Goue Horde oorheers, wat Moskou in 1382 opnuut plunder en aan die brand steek. Eers in die jaar 1480 slaag Moskou daarin om die Tataarse juk af te skud en die hoofstad van die Russiese Ryk te word.
Die Moskouse grootprins Iwan III die Grote (1440-1505), wat vanaf 1462 regeer, trou in 1472 met die Bisantynse prinses Sofia (Zoë) Palaiologos, 'n niggie van die laaste Oos-Romeinse keiser Konstantyn XI Palaiologos, en neem die Bisantynse outokratiese staatsidee en sy simbole oor: die dubbelarend en die hofseremonies. Moskou word sedertdien as die "derde Rome" en die sentrum van die Christelik-ortodokse geloof beskou.
[wysig] Die groei van Moskou
Tydens die laaste twee dekades van die 15de eeu begin die uitbou van die Kremlin, terwyl 'n groot aantal ambagsmanne en koopmans hulle in Moskou vestig. Die stad se inwonerstal steek vinnig die 100 000-kerf verby en maak - na 'n laaste Tataarse aanval in die jaar 1591 - omtrent 1600 die bou van ' nuwe ringmuur noodsaaklik. In die tydperk tussen 1605 en 1612 word Moskou deur die Poolse en Witrussiese adel oorheers.
Terwyl die eerste laken-, papier-, glas- en teëlnywerhede en ook die eerste kruitmeule ontstaan, begin sosiale spannings in Rusland opbou. Die boere van die Wolga- en Dongebied kom in 1667 in opstand teen hulle onderdrukking. Hul aanvoerder Stepan Rasin word in 1671 op die Rooiplein van Moskou tereggestel.
In 1687 word die eerste tersiêre onderwysinstelling in Rusland, die "Slawies-Griekse Akademie", geopen. In 1703 verskyn die eerste Russiese koerant, Wedomosti. Alhoewel tsaar Pieter die Grote (1672-1725) Sint Petersburg in 1712 tot die nuwe Russiese hoofstad verklaar, bly Moskou steeds die ekonomiese, kulturele en wetenskaplike sentrum van Rusland. In 1755 word die eerste Russiese universiteit in Moskou geopen.
Die literêre en wetenskaplike lewe in Moskou bereik tydens die 18de eeu 'n nuwe hoogtepunt. Skrywers soos Alexander Soemarokof, Denis Fonwisin, Nikolai Karamsin (1766-1826) en baie ander is net soos die groot Russiese wetenskaplike Michail Lomonosof in Moskou werksaam. Rusland lewer in hierdie tydperk sy eerste groot bydraes tot die kulturele wêrelderfenis.
Napoléon Bonaparte se mars teen Moskou lei tot 'n groot ramp vir sowel die Russiese hoofstad asook Napoléon se "Groot Leër". Moskou se inwoners vlug uit die stad, nadat hulle dit self aan die brand gesteek het. Twee derdes van die stad se geboue is deur die brand vernietig. Die Franse leër verower 'n verlate en verwoeste stad en word deur honger en winterkoue gedwing om terug te keer. Die terugtog eindig met die ondergang van die leër.
In die lente van die jaar 1813 begin die grootskaalse heropbou van Moskou. Die stad groei vinnig oorkant die ou stadsmure en word teen die middel van die 19de eeu deur nuwe paaie en spoorweë met die ander groot stede van Rusland verbind. Die eerste elektriese trems ry in die jaar 1890. By die eerste sensus op 28 Januarie 1897 is daar een miljoen inwoners in die stad, en hulle verdubbel tot twee miljoen in 1914.
Die laaste dekades van die 19de eeu word deur sosiale spanning gekenmerk. Die opheffing van die lyfeienskap in 1861 en die groei van die ligte nywerhede lok tienduisende landlose boere na Moskou, waar hulle as loonarbeiders 'n heenkome probeer vind. In 1898 word in Moskou die Sosiaal-Demokratiese Werkersparty van Rusland gestig.
[wysig] Die kommunistiese magsoorname
Die Russiese Rewolusie van die jare 1905 tot 1907 bereik Moskou in Desember 1905, toe die arbeiders van politieke massastakings na 'n gewapende opstand begin oorgaan. Die chaotiese toestande, wat die ekonomie en voorsiening van Moskou met lewensmiddele en ander goedere tydens die Eerste Wêreldoorlog begin ontwrig, verskerp die spanning steeds verder. Tsaar Nikolaas II (1868-1918) word na die rewolusie van Februarie 1917 van die troon gedwing. Lenin (1870-1924) voer in dieselfde jaar die Oktoberrewolusie in Sint Petersburg aan. Dit lei tot die burgeroorlog van die jare 1917 tot 1922 en uiteindelik tot die kommunistiese magsoorname van die Bolsjewiste in Rusland.
Op 12 Maart 1918 is Moskou tot hoofstad van Rusland verklaar, die regeringsetel word na die Kremlin verskuif. Hier word op 22 Desember 1922 die Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke (Sowjetunie) gestig. Met die einde van die burgeroorlog begin in 1925 die opknapping van Moskou se woonkwartiere. Talle krotbuurte aan die buitewyke van die stad is verwyder en deur nuwe woonstelle vir Moskou se armes vervang. In 1926 het Moskou weer twee miljoen inwoners.
In 1935 begin die stadshernuwing, wat deur Josef Stalin beplan is. Nuwe ringstrate, brûe en moltreinlyne word gebou en die Moskou-Wolga-kanaal geopen. Tegelykertyd is talle historiese geboue gesloop en deur oorgrote Sowjet-spoggeboue vervang. Sowat 200 000 konstruksiewerkers - oorwegend politieke gevangenes - is in die hoofstad werksaam.
Die volledige sloping van die historiese stadskern is net danksy die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog gestaak. Selfs die gebou wat die hoogste ter wêreld moes wees, die "Paleis van die Sowjets" met 'n hoogte van 415 meter, is nie voltooi nie. Die Christus die Verlosser-katedraal is op 5 Desember 1931 opgeblaas om deur die reusagtige Politieke en Kulturele Forum vervang te word, wat die superioriteit van die Sowjet- maatskaplike model sou versinnebeld. Net die fondament van die gebou is voltooi, en die projek is na die einde van die oorlog gestaak.
[wysig] Die Groot Vaderland-oorlog
Na die aanval van die Duitse Weermag op 22 Junie 1941 begin die Duitsers op 30 September met hulle militêre offensief teen Moskou. Sowat tagtig divisies met duisende tenks en honderde vliegtuie word ingespan om die Russiese hoofstad te verower. Adolf Hitler kondig aan dat hy die parade van sy troepe in Moskou persoonlik sal afneem. Die parade, wat inderdaad in daardie jaar in Moskou plaasvind, is egter die tradisionele militêre parade van die Sowjet-weermag.
Op 15 November begin die tweede Duitse offensief, waarby hulle enkele voorstede in die suide kan inneem. Die Sowjet-teenaanval begin op 5 Desember 1941, die Duitse troepe word 100 tot 300 kilometer teruggedring. Die Duitse Lugmag vlieg 10 000 aanvalle teen Moskou, tog bereik die meeste bomwerpers die stad nie. In die slag van Moskou sneuwel 250 000 Duitse soldate, terwyl die Sowjet-troepe sowat 700 000 gesneuweldes en gewondes tel. Die Duitse troepe ly die eerste neerlaag in die oorlog.
Die slag aan die Wolga tussen Julie 1942 en Februarie 1943 was die begin van die neerlaag van die Duitse Weermag in die Sowjetunie. Op 24 Junie 1945 word die Sowjet-oorwinning met 'n militêre parade op die Rooiplein in Moskou gevier.
[wysig] Die ontwikkeling na die Tweede Wêreldoorlog
Na die oorlog begin die heropbou van Moskou. In 1947 word die besluit geneem om in agt stadsbuurte met die oprigting van wolkekrabbers te begin. Weens die sloping van talle kerke en katedrale en die groter getal verdiepings van nuwe geboue het Moskou nie net sy skilderagtige stadshorison kwytgeraak nie, maar ook baie van sy bekendste bakens verloor. Die Sowjet-leierskap dring daarop aan dat nuwe wolkekrabbers nie as weergawes van buitelandse geboue beplan word nie, maar eerder die tradisies van die Russiese argitektuur moet volg.
Na Stalin se dood in 1953 begin die boubedrywighede versterk. In 1970 is daar reeds sewe miljoen inwoners in die stad. Moskou tree in 1980 as die gasheerstad van die Olimpiese Spele op. Die Christus die Verlosser-katedraal is herbou en op 16 Augustus 2000 heropen.
[wysig] Moskva-Siti
Sowat vier kilometer van die Kremlin af lê Moskva-Siti, die grootste destydse bouterrein in Europa. Planne om 'n Russiese weergawe van Manhattan te skep, dagteken reeds uit die negentigerjare van die 20ste eeu, maar hulle is weens 'n tekort aan fondse nie onmiddellik uitgevoer nie. Na 'n ekonomiese opbloei en grootskaalse private beleggings is die eerste wolkekrabber in 2001 voltooi. Tans is talle projekte begin om in die groot vraag na kantoorruimte te voorsien. Die gebouekompleks, wat teen 'n koste van meer as twaalf miljard Amerikaanse dollar opgerig word, sal in die jaar 2012 voltooi wees.
Ook die hoogste kantoorgebou in Europa, Federatsija (Afrikaans: Federasie), maak deel uit van die projek. Die gebou is ontwerp deur die argitekte Sergej Tchoban (Berlyn) en Peter Schweger (Hamburg) en bestaan uit twee torings met respektiewelik 93 verdiepings (met 'n hoogte van 354 meter) en 63 verdiepings (met 'n hoogte van 242 meter). Die twee torings word deur 'n naaldvormige hysbakskag van staal en glas met mekaar verbind. Die fondament vir die wolkekrabber met 'n hoogte van 448 meter (insluitende sy antenna) is op 9 Februarie 2005 gelê. Die wolkekrabber met 'n kantoorruimte van 341 000 vierkante meter, wat ook luukse woonstelle en 'n hotel (wat oor twaalf verdiepings uitgestrek sal wees) huisves, sal teen die jaar 2008 voltooi wees. Die boonste verdiepings sal uit twee glaskoepels bestaan. Die boukoste van die projek beloop sowat 500 miljoen Amerikaanse dollar.
Tans hou die Triomf-paleis (Russies: Триумф-Палас) met 'n hoogte van 264,1 meter die rekord as hoogste gebou in Moskou. Die bekende Britse argitek sir Norman Foster se nuwe wolkekrabber met 'n hoogte van 612 meter, die Russia Tower ("Rusland-toring"), sal ná sy voltooing in 2012 ook die hoogste in Europa wees.
[wysig] Demografie
Alhoewel die lae geboortekoers die huidige bevolking van die Russiese Federasie van 143,8 miljoen mense jaarliks met 0,5 persent of 700 000 mense laat krimp, toon Moskou nog steeds 'n aansienlike bevolkingsaanwas, veral danksy die binnelandse migrasie. Dit is veral onwettige inwoners wat nie die amptelike registrasieprosedure volg nie - mense wat woonplekke elders in die land het, nag langer as 90 dae in Moskou bly sonder om amptelik geregistreer te word nie. 'n Binnelandse paspoortstelsel is ingestel om binnelandse migrasie te beperk.
Migrante word veral deur Moskou se hoë ekonomiese groeikoers van tot by 20 persent gelok, terwyl die res van die land meesal stagneer. Hierdie ontwikkeling is te danke aan die sterk maatskaplike polarisasie oor die afgelope jare.
Die stad is tradisioneel ook die tuiste van klein minderheidsgroepe van dwarsoor die wêreld, van studente uit Afrikalande tot Ierse sakemanne. Die grootste nie-Russiese groepe is egter Tatare, Oekraïeners en Witrusse.
[wysig] Ekonomie
Moskou is die ekonomiese sentrum van die Russiese Federasie en lewer 12,5 persent van die land se bruto geografiese produk asook sowat 'n kwart van die totale staatsinkomste. Die nywerheid steun veral op die masjienbou, elektriese, motor-, ligte, swaar, bou-, chemiese en petrochemiese nywerhede. Die stad is ook 'n sentrum van die konvensionele en hoë-tegnologiese wapennywerheid.
Sowat tagtig persent van Rusland se finansiële potensiaal en twee derdes van die buitelandse beleggings is in die stad gekonsentreer. 1 200 banke, meer as 60 assuransiemaatskappye en dosyne beurse het hulle hoofkwartiere in die hoofstad. Moskou beskik oor 18 000 handelsondernemings, restourante en diensbedrywe. 9 000 kleinsakeondernemings en sowat 150 markte verskaf werkgeleenthede aan een miljoen mense.
Die ekonomiese hervormings in die tydperk van die perestrojka lei in die tagtigerjare tot 'n ernstige krisis in die stad en die res van die land. Die nywerheidsproduksie in Moskou neem in daardie periode met sowat dertig persent af. Die negatiewe gevolge van die ekonomiese agteruitgang is in Moskou deur die gunstige ontwikkeling van die kleiner ondernemings minder dramaties.
Die werkloosheidsyfer is in 2005 net twee persent; veral arm burgers en werknemers sonder opleiding vind moeilik toegang tot die arbeidsmark, terwyl gekwalifiseerdes steeds gesog is. Die minimumloon van Moskouse werknemers is 720 roebel (158 rand), die gemiddelde loon 13 038 roebel (2 868 rand) per maand. Lone in die res van die land is aansienlik laer.
Die lewensstandaard van die Moskouse bevolking het in die laaste dekade merkbaar verbeter. Moskou, wat aan die begin van die negentigerjare nog een van die goedkoopste metropole ter wêreld was, word tans onder die duurstes gereken. Dit was al die duurste stad in Europa en word tans wêreldwyd net deur Tokio en Osaka oortref.
Tussen vyf en tien persent van die plaaslike bevolking word as welgesteld beskou - dit wil sê sowat een miljoen mense beskik oor 'n hoë koopkrag. Veertig persent of vier miljoen inwoners word by die nuwe middelstand gereken.
[wysig] Kultuur en besienswaardighede
[wysig] Teater
Die Bolsjoi-teater ("Groot teater") is die bekendste teater in Moskou en bied sy opvoerings sedert die jaar 1776 aan. In daardie jaar ken die tsaar aan prins Pieter Oeroessov die eksklusiewe reg toe om teateropvoerings aan te bied. Die eerste akteurs is lyfeienes van die prins.
Aanvanklik word 'n privaat huis vir die opvoerings gebruik. Eers in die jaar 1780 is die eerste teatergebou opgerig, waar tydens die 18de eeu veral die operas van Russiese komponiste, dramas en ballette opgevoer is.
Deur 'n brand in die jaar 1805 is die gebou volledig verwoes. Twintig jaar later ontstaan die huidige Bolsjoi-teater volgens planne van die argitek Ossip Bowe. Die heropening vind op 18 Januarie 1825 met die proloog "Die triomf van die muses" en musiek van Alekse Werstofski en Aleksander Aljabjef plaas.
Na 'n tweede brand in 1853 is die gebou deur die argitek Albert Cavos in 'n weelderige styl herstel wat tot vandag toe bewaar is. Die buitengewone argitektuur in die boustyl van die Russiese klassisisme maak van die Bolsjoi een van die mooiste teaters ter wêreld.
Tans is sowat 900 akteurs, dansers, sangers en musikante by die Bolsjoi werksaam. Die Bolsjoi-ballet staan wêreldwyd bekend as een van die oudste en beste balletgeselskappe. Die sterre van die Bolsjoi is meesal op wêreldwye toernooie en word nie dikwels in Moskou aangetref nie.
[wysig] Museums
Moskou beskik oor 'n groot aantal museums. Die Poesjkin-museum vir Beeldende Kunste spits hom toe op die antieke kultuurgeskiedenis en renaissance en vertoon 'n groot versameling skilderye van oorwegend Wes-Europese kunstenaars.
Die Tretjakof-galery is die grootste museum van die nasionale Russiese kuns met meer as 100 000 skilderye, grafieke en beelde wat tussen die 11de eeu en vandag ontstaan het. Die Russiese koopman Pawel Michailowitsj Tretjakof (1832-1898) is die stigter van die galery, wat in 1902 - vier jaar na sy dood - geopen is. Tretjakof begin as 'n toegewyde versamelaar in 1856 om die werke van destydse Russiese kunstenaars aan te koop. In 1892 het sy versameling, wat ook ikone insluit, tot sowat 2 000 stukke gegroei. In daardie jaar skenk hy sy versameling aan die stad Moskou.
Na Tretjakof se dood is die museum deur die stadsdoema (stadsregering) beheer, en baie van die doema se lede is self kunstenaars soos byvoorbeeld Ilja Ostroechof. Na die Oktober-rewolusie van 1917 kry die galery nasionale status. In die tydperk tussen 1920 en 1930 is die versamelings van baie ander museums na die Tretjakof-galery oorgedra.
Teen die middel van die dertigerjare word die galery weens die bestendige gebrek aan ruimte aansienlik vergroot. Die galerye lok in die laat 20ste eeu nog steeds groot skare besoekers en word in die tagtiger- en negentigerjare nog 'n keer uitgebou. 'n Afdeling vir moderne kuns word in 1985 geopen.
Die Borodino-panorama-museum het 'n panoramiese uitbeelding van die "Slag van Borodino", wat deur Franz Robaut (1856-1928) geskep is.
Die voormalige Andronnikof-klooster oos van die stadskern huisves die museum van die skilder Andrei Roebljof (1360-1430). Hierdie meester van die Russiese ikoonskildery en grondlegger van die Moskouse Skool in die skilderykuns leef hier in die 15de eeu as 'n monnik. Die museum vertoon ikone uit die tydperk van die 14de tot 17de eeu.
[wysig] Die Kremlin
Die Kremlin is die oudste en belangrikste historiese en argitektoniese monument in Moskou en versinnebeeld al eeue lank Rusland se mag. Die indrukwekkende gebouekompleks en sy versterkings is in die 12de eeu in die stadsentrum opgerig en in 1812 deur Napoléon Bonaparte se troepe verwoes. Die kompleks is later herbou. Vandag dien dit as die setel van die Russiese president. Die dik mure en negentien torings, wat in die 15de eeu opgerig is, het tot vandag bewaar gebly.
Die oudste geboue is die Maria-Ontslapings-katedraal uit die jaar 1479, die Verkondigings-katedraal uit die jaar 1489 en die Aartsengel-katedraal, wat in 1509 opgerig is, die Fasettepaleis (1491) en die kloktoring van Iwan die Grote (1508) met 'n hoogte van 80 meter.
Latere byvoegings is die Kerk van die Twaalf Apostels, die Paleis van die Patriarge, die Terem-paleis (17de eeu), die Tuighuis uit die jaar 1737 en die Senaatsgebou (1787). Laasgenoemde dien in die jare van 1918 tot 1922 as die woning en kantoor van Lenin.
Die gebou van die wapenmagasyn (1851) huisves 'n unieke museum met versamelings van ou wapens en oorlogstrofeë, garderobes van die tsare, ordetekens, troonsetels, koetse en ander kosbare voorwerpe van die Russiese en buitelandse kunshandwerk, wat in die geskiedenis van Rusland 'n belangrike rol speel.
Naby die kloktoring word die tsarekanon en die tsareklok vertoon, twee buitengewone voorbeelde van die Russiese ystergieterskuns van die 16de tot 18de eeu.
Die Kremlin spog met die wêreld se grootste klok en swaarste kanon, wat egter albei nooit gebruik is nie.
Die moderne Kongrespaleis is in 1961 op die Kremlin se terrein opgerig. Die groot saal van die paleis bied sitplekke vir 6 000 kongresgangers.
[wysig] Die Rooiplein
Vlakby die Kremlin lê die Rooiplein, Moskou se hoofplein, met Lenin se praalgraf. Die naam van die plein is afgelei van die Russiese Krasnaja plosjtsjad en het geen politieke betekenis - byvoorbeeld uit die tyd van die Sowjetunie - nie. Dit verwys ook nie na die kleur van die mure en torings van die Kremlin nie, wat tot in die 19de eeu wit was. Die naam dagteken uit die 16de eeu en beteken "Mooi plein". Alhoewel die Russiese woord krasnaja in daardie tyd "mooi" beteken het, is sy moderne betekenis "rooi". Die plein se naam word dus in ander tale as "Rooiplein" vertaal.
Digby die plein lê 'n aantal grafte. Die muur van die Kremlin bevat die urne met die as van bekende persoonlikhede uit die politieke, wetenskaplike en kulturele lewe van Rusland, onder meer dié van Josef Stalin en die ruimtevaarder Joeri Gagarin.
Die Rooiplein se belangrikste geboue is die Basilius-katedraal, wat in 1561 opgerig is, die monument van Koesma Minin, 'n aanvoerder van die burgermag van Nisjni Nowgorod en prins Dimitri Posjarski (1578-1642), albei helde van die vryheidsoorlog teen die Poolse magte teen die begin van die 17de eeu. Die monument is in 1818 geskep deur Iwan Petrowitsj Martos (1754-1835).
In die Aleksander-tuin teen die Kremlinmuur lê die graf van die Onbekende Soldaat, 'n monument wat in 1967 ter ere van die gesneuweldes van die Tweede Wêreldoorlog opgerig is.
Naby die Kremlin en die Rooipein het sommige van Moskou se oudste steenhuise in die Kitaigorod (ou stadskern) bewaar gebly, waaronder geboue van die ou tsarehof, wat uit die tydperk tussen die 16de en 18de eeu dateer, die huis van die bojaar Romanof, die Anna-kerk uit die 15de eeu en 'n aantal ander historiese kerke en huise.
[wysig] Twerskajastraat
Twerskajastraat is Moskou se hoofstraat - soos sy naam aandui, lei dit na die stad Twer en verder na Sint Petersburg. Die straat is in die dertiger- en veertigerjare van die 20ste eeu vergroot en met nuwe huise bebou. Vandag is dit 'n sentrum van luukse hotelle, kroeë, restourante en winkels.
Die belangrikste historiese geboue is die Raadsaal van Moskou, wat in die jaar 1782 deur die argitek Matwei Fjodorowitsj Kasakof (1893-1930) opgerig is. Die monument van die stadstigter Joeri Dolgoroeki staan teenoor die raadsaal. By die kruising met die Breëstraat- en Tuinring rig die beeldhouer Aleksander Opekoesjin in 1880 'n standbeeld van die Russiese digter Aleksander Poesjkin op. 'n Tweede standbeeld van Aleksander Kibalnikof uit die jaar 1958 is ter ere van die digter Wladimir Majakofski (1893-1950) opgerig.
[wysig] Die Breëstraat- en Tuinring
Die Moskouse stadsmuur uit die laat 16de eeu met 'n lengte van nege kilometer en dertig wagtorings het lankal verdwyn en is deur 'n pragtige ringstraat, die Breëstraat-ring, vervang.
Oorkant die stadsmuur lê oorspronklik 'n tweede verdedigingswal met paalskanse en houttorings, wat eweneens vervang is deur 'n straatring, die sogenaamde Tuinring. Die Komsomolskaja-plein is een van die besigste pleine in Moskou met drie pragtige spoorwegstasies, wat deur bekende argitekte ontwerp is.
Die "Leningrad-stasie" is deur Konstantin Ton beplan en in 1851 voltooi. Fjodor Schechtel bou in 1904 die "Jaroslaf-stasie", terwyl Aleksei Wiktorowitsj Sjtsjoessef se "Kazan-stasie" in die jaar 1926 geopen is. Die Klubgebou is 'n ander werk van Sjtsjoessef. Die Leningrad--hotel met 28 verdiepings van die argitek Leonid Poljakof is in 1953 geopen.
[wysig] Moderne argitektuur
Die Hotel Oekraina, die gebou van die Russiese departement van buitelandse sake en die Lomonosof-universiteit ('n gebouekompleks met meer as 45 000 kamers) is almal uitstekende voorbeelde van die boustyl van die sosialistiese klassisisme. Daar is altesaam sewe wolkekrabbers, wat in hierdie argitektoniese styl opgerig is en in die volksmond ook as "Stalin se sewe susters" of "Stalinvingers" bekend staan.
Die televisietoring in Ostankino is in die jare 1960 tot 1967 opgerig en die tweede hoogste ter wêreld. Die toring beskik oor 'n uitkykpunt, wat egter na 'n brand in Augustus 2000 gesluit is.
[wysig] Wetenskap en hoër onderwys
Moskou is 'n eersterangse internasionale sentrum van wetenskap, navorsing en hoër onderwys. 80 hoëronderwysinstellings met 380 vakrigtings en sowat 250 000 studente word aangevul deur meer as 1 000 navorsingsinstitute. Moskou se 4 000 biblioteke beskik oor sowat 400 miljoen boeke en ander dokumente.
Die Lomonosof-universiteit is die oudste en grootste universiteit in Rusland met 30 000 studente. Die universiteit is op inisiatief van die Russiese wetenskaplike Michail Lomonosof op 25 Januarie 1755 deur keiserin Elisabeth gestig.
Ander belangrike instellings is die Tegnologiese Staatsuniversiteit Stankin, die Tegniese Staatsuniversiteit en die Mynbouskool.
| Russiese stede met meer as ’n miljoen inwoners |
|---|
|
Jekaterinburg • Kazan • Moskou • Nizjni Nowgorod • Nowosibirsk • Oefa • Omsk • Perm • Rostof aan die Don |
