Narsistiese persoonlikheidsteuring

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Narsistiese persoonlikheidsteuring
Klassifikasie en eksterne bronne
Narsissus (1590's, Caravaggio, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Rome).
Narsissus (1590's, Caravaggio, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Rome).
ICD-10 F60.8
ICD-9 301.81
MedlinePlus   000934
MeSH D010554
Star of life caution.svg Mediese waarskuwing

Narsistiese persoonlikheidsteuring (NPS) is ’n persoonlikheidsteuring[1] waar ’n persoon ’n obsessie het oor sy toereikendheid, mag, aansien en ydelheid, en nie in staat is om die vernietigende uitwerking daarvan op hulself en ander te sien nie. Na raming ly sowat 1% van mense aan die geestesteuring.[2][3] Die term is 1968 geskep; dit is voorheen megalomanie genoem.[4]

Simptome[wysig]

Sommige mense wat met NPS gediagnoseer word, word gekenmerk deur oordrewe gevoelens van eiebelangrikheid. Hulle eien hulle dinge toe en toon ’n grootheidswaan in hul menings en gedrag. Hulle het ’n sterk behoefte aan bewondering, maar het ’n gebrek aan empatie.[5]

Simptome wat in die DSM-IV genoem word, is:[6]

  • Hulle verwag om as superieur en spesiaal beskou te word, sonder dat hulle superieure eienskappe het.
  • Hulle verwag konstante aandag, bewondering en positiewe herbevestiging van ander.
  • Hulle beny ander en glo ander mense beny hulle.
  • Hulle is benepe met gedagtes en fantasieë van groot sukses, aantreklikheid, mag en intelligensie.
  • Hulle ontbreek die vermoë om empatie te hê met ander se gevoelens of begeertes.
  • Hulle houding en gedrag is arrogant.
  • Hulle het verwagtings van spesiale behandeling wat onrealisties is.

Ander simtome wat nie in die DSM-IV genoem word nie, sluit in ’n uitbuiting van ander om hul doele te bereik, probleme om ’n gesonde verhouding met ander te hê, oordrywing van persoonlike prestasies, die stel van onrealistiese doele vir hulself, en hulle voel maklik seergemaak of verwerp en kom emosieloos voor.[7]

Die simptome van die steuring kan ooreenstem met die karaktertrekke van iemand wat ’n hoë gevoel van eiewaarde en groot selfvertroue het; die verskil tree in wanneer die onderliggende psigologiese strukture van dié eienskappe as patologies beskou word. Narsiste het so ’n groot mate van selfwaarde dat hulle dink hule is beter as ander mense, terwyl hulle eintlik ’n kwesbare selfbeeld het, nie kritiek kan hanteer nie en dikwels probeer opmaak vir hul innerlike kwesbaarheid deur ander te kleineer en afkraak. Kommentaar en kritiek op ander mense kan venynig wees in ’n poging om hul eiewaarde te bevestig.[8]

Die Wêreldgesondheidsorganisasie lys NPS in hul ICD-10 onder (F60.8) Ander spesifieke persoonlikheidsteurings.[9]

Verwysings[wysig]

  1. Narcissistic personality disorder – Diagnostiese en Statistiese Handleiding van Geestesteurings, 4de uitgawe, Amerikaanse Psigiatriese Vereniging (2000)
  2. Narcissistic Personality Disorder”. Personality Disorders – Narcissistic Personality Disorder. Armenian Medical Network: 2006. URL besoek op 2007-02-14.
  3. Millon, Theodore (1996). Disorders of Personality: DSM-IV-TM and Beyond. New York: John Wiley and Sons, 393. ISBN 0-471-01186-X. 
  4. R. Kayne, ed. L.S. Wynn (4 Maart 2013). “What is Megalomania?”. (Internet Archive) Wise Geek. Conjecture. URL besoek op 16 April 2014.
  5. Glossary of Terms -Narcissistic personality disorder”. Bpdresourcecenter.org: 2009-11-05. URL besoek op 2013-12-10.
  6. Narcissistic personality disorder
  7. Freeman, Arthur; Angela Breitmeyer, Melissa Flint (2000). “The Challenges in Diagnosing Narcissistic Personality Disorder: Difficult to Define, but "We Know It When We See It"”. Clinical Forum.
  8. Narcissistic personality disorder: Symptoms – MayoClinic.com." Mayo Clinic. N.p., n.d. Web. 2 Dec. 2011. <http://www.mayoclinic.com/health/narcissistic-personality-disorder/DS00652/DSECTION=symptoms
  9. Narcissistic personality disorder – Internasionale Statistiese Klassifikasie van Siektes en Verwante Gesondheidsprobleme, 10de uitgawe

Sien ook[wysig]

Eksterne skakels[wysig]