Naspers

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Naspers
Tipe Aandelemaatskappy
Gestig 12 Mei 1915
Hoofkantoor Kaapstad, Wes-Kaap, Suid-Afrika
Sleutelpersone Koos Bekker (hoof uitvoerende beampte)
Gebied bedien Wêreldwyd
Industrie Uitsaaiwese, uitgewery, internet
Produkte Massamedia
Inkomste R50,2 miljard[1] (2013)
Bedryfsinkomste 8,5 miljard[1] (2013)
Webwerf naspers.co.za
naspers.com
Naspersgebou in die Kaapse SSG

Naspers is ’n multi-nasionale mediagroep en sy hoofbedrywe word toegespits op betaaltelevisie en internet-intekenaarplatforms, drukmedia, verspreiding, boekuitgewery, private onderwys en verwante tegnologiese markte. Naspers se belangrikste maatskappye is in Suid-Afrika, waar ongeveer 73% van sy omset gegenereer word, met ander groot bedrywe elders in Afrika suid van die Sahara, Griekeland, Ciprus, Nederland, die Verenigde State van Amerika, Thailand en Sjina. Die groep lewer sy inhoud in verskeie vorms en deur middel van 'n verskeidenheid kanale, insluitende televisieplatforms, internetdienste, koerante, tydskrifte en boeke. Naspers se sake bestaan uit twee kernsektore.

Intekenaarplatforms[wysig]

Hierdie sektor bestaan uit betaaltelevisie, internet en verwante tegnologiese bedrywighede. Dit word hoofsaaklik deur middel van MIH Beherend bedryf. In die 2005-boekjaar het dié sektor om en by 67% tot Naspers se totale omset bygedra.

Geskiedenis[wysig]

Johannesburg Sunrise, City of Gold.jpg

DIE EKONOMIE
VAN SUID-AFRIKA


Artikels in hierdie reeks:
Ekonomie van Suid-Afrika
Krugerrand
Landbou in Suid-Afrika
Naspers
Suid-Afrikaanse Rand

Naspers is op 12 Mei 1915 in Kaapstad geïnkorporeer as De Nationale Pers, ’n openbare maatskappy met beperkte aanspreeklikheid, ingevolge die wette van die destydse Unie van Suid-Afrika. Desondanks het die maatskappy eers op 12 September 1994 op die Johannesburgse Effektebeurs (JSE) genoteer, met 111,4 miljoen aandele.

Die naam van die maatskappy is interessant. Dit is amper dieselfde as Nasionale Party, en die ooreenkoms is nie noodwendig toevallig nie:

Die Anglo-Boereoorlog het knap 13 jaar tevore geëindig in die Vrede van Vereeniging, wat nie alleen deur die Republikeinse Afrikaners nie, maar ook dié in Kaapland, as ’n enorme verlies ervaar is. Die Afrikaner vervreemdende politiek van twee oudstryders van die Anglo-Boereoorlog, genls. Louis Botha en Jan Christian Smuts, lê ten grondslag van die totstandkoming van Die Burger en uiteraard die Nasionale Pers, nou Naspers. Met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog op 4 Augustus 1914 het Botha, eerste minister van die Unie-regering, en Smuts, sy minister van verdediging, besluit om Brittanje te steun en oorlog teen Duits-Suidwes-Afrika (nou Namibië) te verklaar.

Hierdie besluit het gelei tot 'n gewapende rebellie deur duisende Afrikaners onder leiding van die oudstryders genls. C.R. de Wet, Koos de la Rey, C.F. Beyers, Jan Kemp, Manie Maritz en E.A. Conroy. De la Rey en Beyers het onder twyfelagtige omstandighede gesterf. Kapt. Jopie Fourie is op 19 Desember 1914 ter dood veroordeel en op 20 Desember gefusilleer. Die ander rebelleleiers is tronkstraf opgelê.

Op 18 Desember 1914 het sestien voorste Afrikaners in die Victoriaanse woning Heemstede in Van Riebeeckstraat, Stellenbosch, vergader om die stigting van 'n nasionale nuusblad te bespreek. Nadat die twee weldoeners Jannie en Christiaan Marais van Stellenbosch groot bedrae voorgeskiet en geskenk het om die projek te begin, het die stigters hulle tot die volk gewend om aandele in die Nasionale Pers op te neem. Hulle het Dr. D.F. Malan, leraar van die NG gemeente Graaff-Reinet, op 15 April 1915 versoek om die eerste redakteur van De Burger te word. Genl. De Wet en nog 94 rebelle, wat saam in die tronk in Kimberley opgesluit was, het 'n gesamentlike brief aan Malan geskryf om hom aan te moedig om die redakteurspos te aanvaar.

Wat die Afrikanernasionaliste dus in dié tyd bowenal besiel het, was die herstel van die Afrikaners se selfrespek. Dit het beteken dat hulle hul aanwesigheid moes begin laat geld op ekonomiese terrein (wat nagenoeg volledig deur Engelssprekendes oorheers is), op kulturele gebied (waar die taalstryd ’n sentrale rol sou speel) en die politieke arena. Laasgenoemde is aangepak deur die stigting van die Nasionale Party op 1 Julie 1914. Die stigting van Naspers slegs enkele maande later, sou ’n bydrae op die ander terreine lewer, en terselfdertyd as publisiteitsorgaan vir die party optree. Naspers is dus in 1915 begin met 'n politieke motief as ’n drukker en uitgewer van ’n dagblad, De Burger. Daardie sentiment is in De Burger se eerste hoofartikel verwoord: “ ‘De Burger’ is een kind van de smart en van de hoop. Hij is geboren uit de weën van ons volk . . . In de ontwaking van ons nationaal eenheidsgevoel ligt onze redding. Dit gevoel wil ‘De Burger’ sterken en leiden.

Sowel die Party as die Pers is dus gestig om die Afrikaners te bevry, en as sodanig moet hulle beskou word as van die eerste nasionalistiese bevrydingsbewegings in Afrika.

Die maatskappy is vir die grootste deel van sy bestaan geassosieer is met die besigheidsarm van die Nasionale Party en partyleiers soos H.F. Verwoerd en P.W. Botha het op die direksie gedien.

In 1916 het Naspers sy sake uitgebrei deur sy eerste tydskrif (De Huisgenoot) uit te gee en in 1918 is sy boekuitgewery gestig.

Met die koms van elektroniese media in die 1980’s het Naspers sy aktiwiteite uitgebrei om betaaltelevisie- en later internetmediaplatforms in te sluit en daar is toenemend strategiese beleggings in die buiteland gemaak.

Drukmedia[wysig]

Media24 hanteer die publikasie van Naspers se koerante en tydskrifte, asook sy drukkerye. Dit omvat ook Media24 Digital se internetwerksaamhede. Media24 is die grootste uitgewer van tydskrifte, een van die grootste uitgewers van koerante en die grootste drukker en verspreider van tydskrifte en verwante produkte in Afrika. In die 2005-boekjaar het hierdie sektor ongeveer 33% tot Naspers se totale omset bygedra.

Tydskrifte[wysig]

Koerante[wysig]

Intekenaarplatforms[wysig]

Kitsboodskappers[wysig]

Verwysings[wysig]

  1. 1,0 1,1 (en) naspers.com: Audited results for the year ended 31 March 2013, Junie 2013, besoek op 19 April 2014.

Bronne[wysig]

Eksterne skakels[wysig]