Neil Armstrong

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Neil Armstrong

Neil Armstrong (5 Augustus 1930 - 25 Augustus 2012), 'n Amerikaanse ruimtevaarder, het op 20 Julie 1969 om 22:56 (VS Oostelike Dagligtyd) die eerste man geword wat op die maan geloop het. Vier dae vroeër, op 16 Julie 1969, het Armstrong, Edwin Aldrin en Michael Collins in Apollo 11 opgestyg, onderweg na die maan. Geloods deur Collins, het die beveltuig in die wentelbaan om die maan gebly terwyl Armstrong en Aldrin die moedertuig verlaat het in die "Eagle" maanlandingstuig. Hulle het op 'n stowwerige vlakte naby die Russee (Mare Tranquillitates; ook bekend as 'See van Kalmte') geland en Armstrong was die eerste om met die historiese woorde "That's one small step for man, one giant leap for mankind" op die maan te stap (hy moes natuurlik gesê het "That's one small step for a man...", maar in die opgewondenheid van die oomblik het hy hom verspreek - ook maar net mens).

Armstrong en Aldrin het 2 uur 36 minute op die oppervlak van die maan deurgebring, foto's geneem, die Amerikaanse vlag geplant, wetenskaplike instrumentasie opgestel, 20 kg monsters van die oppervlakmateriaal geneem, 'n gedenkplaat onthul met de woorde: "Here Men From Planet Earth First Set Foot Upon the Moon. July 1969 AD. We Came In Peace For All Mankind" (Hier het mense van planeet Aarde vir die eerste keer voet aan wal gesit op die maan. Julie 1969 AD. Ons het in vrede gekom vir die mensdom). Op 21 Julie 1969 het hulle met die beveltuig 'n rendezvous gehad en na 8 dae, 3 uur en 18 minute in die ruimte op 24 Julie in die Stille Oseaan geland.

Die drie Apollo 11-ruimtevaarders is met hul terugkeer na die aarde as helde ontvang. Armstrong het die Medalje van Vryheid, die hoogste toekenning aan 'n Amerikaanse burgerlike, ontvang. Hy het ook die NASA Medalje vir Voortreflike Diens, die NASA Medalje vir Uitsonderlike Diens, sewentien medaljes van ander lande en die Kongres-ereruimtemedalje ontvang.

Lewensgeskiedenis[wysig]

Neil Armstrong is op 5 Augustus 1930 op sy grootouers se plaas naby Wapakoneta, Ohio gebore as seun van Stephen en Viola Armstrong. As tweejarige kleuter het hy saam met sy pa die Nasionale Lugwedrenne bygewoon. Sy geboeidheid met vliegtuie en vlieg het toegeneem en na hy sy eerste vlug in 'n Tin Goose vier jaar later, op die ouderdom van ses jaar, ervaar het, was hy vasbeslote om 'n vlieënier te word. As tiener het hy 'n verskeidenheid werke gedoen om geld te verdien vir vlieglesse en op sy sestiende verjaardag het hy sy leerdersvlieglisensie bekom.

Armstrong het in 1947 van Blume Hoërskool in Wapakoneta gegradueer en het met 'n vlootbeurs vir vliegtuigboukunde ingeskryf by Purdue Universiteit. In 1949 is hy deur die Vloot opgeroep en word hy 'n vlieënier. In 1950 is hy na Korea gestuur waar hy agt-en-sewentig vegmissies gevlieg het.

Armstrong het na sy studies teruggekeer en in 1955 'n Baccalaureus Scientiae in Vliegtuigboukunde by Purdue Universiteit voltooi. In 1962, het hy 'n Magister Scientiae in Ruimtevaartkunde van die Universiteit van Suid-Kalifornië ontvang en in jaar 1970 word 'n Doktorsgraad in Ingenieurswese (honoris causa) deur Purdue Universiteit aan hom toegeken - een van verskeie eredoktorate wat hy ontvang het.

Na voltooiing van sy studies by Purdue het Armstrong in 1955 aangesluit by die National Advisory Committee for Aeronautics (NACA) by die Lewis Vlugaandryflaboratorium. Later die jaar het hy verskuif na die NACA Hoëspoed-vlugstasie by Edwards Lugmagbasis in Kalifornië as 'n ruimtevaartnavorsingswetenskaplike en daarna as loods, 'n pos wat hy beklee het tot 1962 toe hy 'n ruimtevaarder geword het. By NACA, die voorganger van NASA, was hy betrokke by die X-15-projek en het hy in verskeie vuurpyle, helikopters en sweeftuie toetsvlugte onderneem. Hy was gekies om die Dyna-Soar, 'n eksperimentele tuig wat die atmosfeer kon verlaat, om die aarde kon wentel, weer die atmosfeer binnekom en soos 'n konvensionele vliegtuig kon land, te loods. Toe hy egter besef dat die projek nooit tot uitvoer sou kom nie, het hy aansoek gedoen om 'n ruimtevaarder te word en is hy in 1962 as een van die eerste twee burgerlike ruimtevaarders gekies.

By El Lago, Texas, naby Houston se Bemanderuimtetuigsentrum, het hy vier jaar ruimtevaartopleiding ontvang. Op 16 Maart 1966 het Armstrong in sy eerste ruimtemissie as bevelvoerende loods van Gemini VIII met David Scott gevlieg. In 1969 maak hy sy historiese maanlanding. Armstrong het in 1971 van NASA bedank om 'n professor in vliegtuigboukunde aan die Universiteit van Cincinnati te word. Sedert 1979 het hy as voorsitter van direksie van Cardwell International Corporation, Computing Technologies for Aviation (CTA) Inc en AIL Systems gedien. Hy was ook 'n direkteur van verskeie belangrike maatskappye.

Armstrong is in 1956 met Janet Shearon getroud. Hulle het twee oorlewende kinders.

Op 25 Augustus 2012 sterf hy ná 'n operasie vroeër in Augustus, op die ouderdom van 82 in Cincinnati, Ohio, aan komplikasies van die verstopping van die hartare.

Eksterne skakels[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Neil Armstrong (kategorie)