Nieu-Spanje

Virreinato de Nueva España
Vise-Koninkryk Nieu-Spanje

← ← ← 1519 – 1821 ↓
Vlag Wapen
Nieu-Spanje in sy grootste uitbreiding in 1795
Hoofstad	Meksikostad 19°29′N 99°07′W
Taal/Tale	Spaans
Godsdiens	Rooms-Katolieke Kerk
Regering	Monargie
Historiese tydperk	Nuwe Tyd
- Spaanse verowering van die Asteekse Ryk	1519-1521
- Stigting van die Vise-Koninkryk Nieu-Spanje	1519
- Stigting van Nieu-Granada met Panama	27 Mei 1717
- Verdrag van San Ildefonso	1 Oktober 1800
- Grito de Dolores	1810
- Adams-Onís-verdrag	1819
- Meksikaanse Onafhanklikheid	1821
Oppervlakte
- 1790	7 000 000 km2 2 702 715 sq mi
Bevolking
- 1519 skatting	20 000 000
- 1810 est.	5 tot 6 5 miljoen
- 1790 est.	6 000 000
Density	0,9 /km²  2,2 /sq mi
Geldeenheid	Real
Preceded by Opgevolg deur Asteekse Driebond Tarascan Maya Nieu-Frankryk Eerste Meksikaanse Keiserryk Spaans-Wes-Indië Spaans-Oos-Indië Louisiana Florida

Nieu-Spanje (Spaans: Virreinato de Nueva España) is 'n Spaanse kolonie in Noord-Amerika, wat in die tydperk tussen 1519 en 1821 bestaan en saam met die gebied in die suide van Kanada ook groot dele van die Verenigde State en hulle gebiede van Sentraal-Amerika sonder Panama ingesluit het.

Kaart van Nieu-Engeland, Nieu-Frankryk en Nieu-Spanje in Noord-Amerika omstreeks 1702

Kaart van Nieu-Engeland, Nieu-Frankryk en Nieu-Spanje in Noord-Amerika omstreeks 1750

Kaart van Nieu-Spanje in 1763

Kaart van Nieu-Spanje in 1819

Nieu-Spanje het ná die Spaanse verowering van die Asteekse Ryk deur Hernán Cortés tussen 1519 en 1521 ontstaan en Christophorus Columbus maak namens die Koninkryk van Spanje aanspraak op elke van sy ontdekte gebiede. Die hoofstad Meksikostad is op 13 Augustus 1521 op die ruïnes van die voormalike Asteekse hoofstad Tenochtitlan gestig.

Die Vise-Koninkryk het die huidige lande Meksiko, Belize, Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua, Costa Rica, Venezuela en die Karibiese eilande, in Asië die Filippyne, die Mariana-eilande, die Karolina-eilande, Palau, Guam en Noord-Borneo omvat. In die 17de en 18de eeu is dele van die weestelike en suidwestelike Noord-Amerika bygevoeg, soos die huidige VS-deelstate Kalifornië, Arizona, Nieu-Meksiko, Texas, Nevada, Colorado, Utah en die suidweste van Wyoming. 1762 het Nieu-Spanje die westelike Louisiana van Frankryk ontvang, maar in 1800 het die Franse keiser Napoléon Bonaparte die gebied weer herwin.

1717 is Venezuela aan die nuutgestigte Vise-Koninkryk Nieu-Granada aangesluit. 1643 is die Baai-eilande, 1655 Jamaika (Santiago), 1670 die Kaaimanseilande, 1797 Trinidad en 1798 Belize aan Groot-Brittanje toegewys. 1697 het Frankryk die kleinere westelike deel van Hispaniola (Haïti) ontvang. In 1789 het Nieu-Spanje sy aanspraak op die minder gekoloniseerde Nootka-gebied 1794 weer aan Groot-Brittanje teruggestuur.

Met Nieu-Spanje (Sentraal- en dele van Noord-Amerika) en die Vise-Koninkryk Peru (in Suid-Amerika), wat later in die Vise-Koninkryke Nieu-Granada en die La Plata losgeraak is, het Spanje al die gebiede van Latyns-Amerika sonder die Portugese Brasilië beheer.