Nikita Chroesjtsjof

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Nikita Chroesjtsjof
Nikita Chroesjtsjof

Algemene Sekretaris van die Kommunistiese Party van die Sowjetunie
Ampstermyn
14 September 1953 – 14 Oktober 1964
President Kliment Worosjilof
Leonid Brezjnef‎
Anastas Mikojan
Voorafgegaan deur Josef Stalin
Opgevolg deur Leonid Brezjnef

1ste Voorsitter van die Raad van Ministers van die Sowjetunie
Ampstermyn
27 Maart 1958 – 14 Oktober 1964
Vise Frol Kozlof
Aleksei Kosigin
Dmitri Oestinof
Lazar Kaganowitsj
Anastas Mikojan
Voorafgegaan deur Nikolai Boelganin
Opgevolg deur Aleksei Kosigin

1ste Voorsitter van die Buro van die Sentrale Komitee van die Russiese SFSR
Ampstermyn
27 Februarie 1956 – 16 November 1964
Vise Andrei Kirilenko
Voorafgegaan deur posisie geskep
Opgevolg deur Leonid Brezjnef‎

Volwaardige lid van die Presidium
Ampstermyn
22 Maart 1939 – 16 November 1964

Lid van die Sekretariaat
Ampstermyn
16 Desember 1949 – 14 Oktober 1964

Lid van die Orgburo
Ampstermyn
16 Desember 1949 – 14 Oktober 1952

Lid van die Politburo
Ampstermyn
18 Januarie 1938 – 22 Maart 1939

Persoonlike besonderhede
Geboorte 15 April 1894
Kalinofka, Gouvernement Kursk, Russiese Ryk
Sterfte 11 September 1971
Moskou, RSFS, Sowjetunie
Politieke party Kommunistiese Party van die Sowjetunie
Eggenoot/eggenote Jefrosinija Chroesjtsjowa
Maroesia Chroesjtsjowa
Nina Chroesjtsjowa
Religie Ateïs
Handtekening Nikita Khrushchev Signature.svg

Nikita Sergejewitsj Chroesjtsjof (Russies: Никита Сергеевич Хрущёв; 17 April 189411 September 1971) was ’n politikus van die Sowjetunie en van 7 September 1953 tot 14 Oktober 1964 partyleier van die land se Kommunistiese Party. Hy het Josef Stalin opgevolg.

Vroeë periode[wysig]

Chroesjtsjof, wat uit ’n Oekraïnse boerefamilie afstam, is in Koersk-oblast, Rusland, gebore. Tydens die Russiese Rewolusie van 1917 het hy in die Rooi Leër geveg.

Daarna het hy opgang gemaak in die partyhiërargie tot in die Politburo. Hy het tot die intieme binnekring van partyleiers en kommissarisse behoort wat regstreekse toegang tot Stalin gehad het. In die tyd van die Groot Suiwering het Chroesjtsjof opdrag gegee vir die teregstelling van 55 741 streeksfunksionarisse en daarmee die kwota van 50 000 waarvoor Stalin opdrag gegee het, ver oorskry.[1] Teen die lente van 1938 het hy toesig gehou oor die inhegtenisneming van 35 van die 38 provinsiale en stedelike partysekretarisse. Hy het as leier van Moskou sy dodelyste self regstreeks na Stalin gebring. Hy het later die Sowjet-argiewe laat deursoek in ’n poging om alle bewyse uit te wis.

Partyleier[wysig]

Ná die dood van Stalin in Maart 1953 het ’n interne faksiestryd in die party ontstaan. Chroesjtsjof het dit gewen en in September 1953 is hy gekies as partyleier. In Desember van dié jaar is sy belangrikste teenstander as Stalin se opvolger, Beria, die hoof van die KGB, tereggestel.

Chroesjtsjof het op 23 Februarie 1956 die afgevaardigdes op die 20ste partykongres van die Kommunistiese Party geskok deur Stalin se wandade in die openbaar bekend te maak en hom te beskuldig van massamoord tydens die Groot Suiwering.

Chroesjtsjof was eiesinnig en impulsief. Hoewel hy nie so ’n terreurbewind soos Stalin gevoer het nie, het hy wel met ’n ystervuis regeer. Tog was hy ook verantwoordelik vir die Ontdooiing, ’n tydperk in die Sowjetunie toe wegbeweeg is van die streng vereistes vir sosialistiese realisme, kunstenaars meer vryhede gehad het en sensuur verslap is. Hy het geglo die Sowjetunie kan kers vashou by die lewenstandaarde in die Weste en was nie bang dat Sowjet-burgers sien wat oorsee bereik is nie. Anders as Stalin het hy Sowjet-burgers toegelaat om te reis (meer as 700 000 het in 1957 oorsee gereis) en buitelanders toegelaat om die Sowjetunie te besoek.

Einde[wysig]

Chroesjtsjof is op 14 Oktober 1964 deur die ander lede van die Politburo uit sy amp onthef, veral weens die Kubaanse missielkrisis en sy persoonlike optrede wat die Poliburo as vernederend vir die Sowjetunie beskou het. Hy is beskuldig van ’n willekeurige beleid, ondeurdagte reorganisasies, die najaag van ’n persoonlike kultus en nepotisme.[2]. Hy is deur Leonid Brezjnef opgevolg. Ná sewe jaar in huisarres is Chroesjtsjof op 11 September 1971 in sy huis in Moskou dood.

Verwysings[wysig]

  1. Simon Sebag Montefiore, Stalin, The Court of the Red Tsar, 2005, 2004 ISBN 1400042305 ISBN 978-1400042302
  2. Erik van Ree, Wereldrevolutie de communistische beweging van Marx tot Kim Jong Il, Mets & Schilt, Amsterdam (2005) ISBN 978-90-5330-395-5

Eksterne skakels[wysig]

Leiers van die Sowjetunie en Rusland
Sowjetunie Wladimir Lenin (19171924) • Josef Stalin (19241953) • Nikita Chroesjtsjof (19531964) • Leonid Brezjnef (19641982) • Joeri Andropof (19821984) • Konstantin Tsjernenko (19841985) • Michail Gorbatsjof (19851991)
Rusland Boris Jeltsin (19911999) • Wladimir Poetin (20002008) • Dmitri Medwedef (2008 – 2012) • Wladimir Poetin (2012 – hede)