Orania
| Orania | |||
 |
|||
|
|||
.svg)  Orania
|
|||
| Koördinate: | |||
|---|---|---|---|
| Land |  Suid-Afrika |
||
| Provinsie | Noord-Kaap | ||
| Distriksmunisipaliteit | Pixley ka Seme | ||
| Plaaslike Munisipaliteit | Thembelihle | ||
| Stigting | 1990 | ||
| Regering | |||
| - Burgermeester | Carel (IV) Boshoff | ||
| Oppervlak | |||
| - Dorp | 80 km² (30,9 vk m) | ||
| Hoogte | 1 160 m (3 806 vt) | ||
| Bevolking | |||
| - Dorp | 1 100 | ||
| Tydsone | SAST (UTC+2) | ||
| Geldeenheid | Ora | ||
| Webwerf: Orania dorp | |||
.jpg)
Orania is 'n Suid-Afrikaanse dorpie geleë langs die Oranjerivier in die Noord-Kaapprovinsie in die Karoostreek. Dit is 'n poging om die ideaal van selfbeskikking deur 'n Volkstaat van 'n groep Afrikaners te verwesenlik.
Inhoud |
[wysig] Begin
In Desember 1990 het sowat 40 Afrikanergesinne onder leiding van Carel Boshoff, die skoonseun van die voormalige SA eerste minister Hendrik Verwoerd, die vervalle ou nedersetting vir sowat R1,5 miljoen gekoop. Dit was 'n paar maande ná die afskaffing van die Apartheidswette en die vrylating van Nelson Mandela. Die dorp word privaat besit deur die Vluytjeskraal Aandeleblok-maatskappy, wat ook die dorp bestuur. Ook betrokke by die bestuur van die dorp is die Orania Beweging, ’n Afrikaanse kultuurpolitieke beweging wat hom beywer vir die herstel van die Afrikaner se vryheid in ’n eie, demokratiese Republiek wat ingerig word op grond van Christelike waardes en oortuigings.
[wysig] Doel
Die doel van Orania, volgens sy stigters, is om 'n dorp te skep waar die beskerming van Afrikanerdom se kulturele erfenis sterk onderstreep word en Afrikaner-selfwerksaamheid 'n daaglikse beoefening word, en nie net 'n idee bly nie.
Alle werk, van bestuur tot handewerk, word deur Afrikaners vervul. "Ons wil nie bestuur word deur mense wie nie Afrikaners is nie," sê Potgieter. "Ons kultuur is besig om onderdruk te word, en ons kinders word gebreinspoel om Engels te praat." Geen nie-Afrikaners word toegelaat om op die dorp te woon of daar te werk nie, met die argument dat hul teenwoordigheid strydig is met die idee van Afrikaner selfwerksaamheid.
Die dorp geniet 'n baie lae misdaadsyfer – klein oortredings word deur die maatskappy hanteer, meestal in die vorm van klein boetes.
Vermeende toenemende belegging en ekonomiese vooruitgang op Orania lei na bewering tot voortdurende groei van die Afrikanertuiste se bevolking.
[wysig] Vorige bewegings
Die idee van 'n uitsluitlik Afrikanernedersetting in moderne Suid-Afrika is nie 'n nuwe idee nie. In die tagtigerjare het 'n groep regse Afrikaners, gelei deur H.F. Verwoerd se seun, 'n groep genaamd die Oranjewerkers gestig. Hulle het ook 'n gemeenskap onder "Afrikaner Selfwerksaamheid" beplan, maar was onsuksesvol in hulle poging om 'n neo-boerestaat in die afgeleë gemeenskap van Morgenzon te skep.
[wysig] Orania vandag
Vandag is Orania die tuiste van meer as 1,000 Afrikaners. Orania geniet glo die ondersteuning van ongeveer 10 000 aktiewe lede van die Orania Beweging (2012).
Orania se posisie wat betref die Afrikanervolk se vryheidsideaal is vandag die sterkste tot nog toe na die gemeenskap twee ernstige uitdagings te bowe gekom het.
In 2000 het Orania 'n hofsaak teen die Suid-Afrikaanse regering gewen wat bepaal het dat die dorp nie deel van die Hopetown-munisipaliteit sal vorm nie. Sodoende het die gemeenskap van Orania hul reg op selfbeskikking suksesvol verdedig.
In 2005 het 'n groep Kleurlinge 'n grondeis van 483 ha in Orania ingedien aangesien hulle op informele basis tussen 1965 en 1991 in die omgewing van die hedendaagse Orania gewoon het. Na die gebied in 1991 deur die stigters van Orania by die departement van waterwese gekoop is, is die Kleurlinge verplig om die privaat eiendom te verlaat. Die gemeenskap van Orania het die grondeis vurig teengestaan. Die saak is in 2006 afgehandel na die Suid-Afrikaanse regering R2 900 000 aan die eisers betaal het.
Minder gegoede gesinne het van meet af woonplek ingeneem in klein huisies op Kleingeluk. Baie van die meer gegoede inwoners woon in die nabye woonbuurt Grootdorp.
Grootskaalse ontwikkeling en opknapping van Kleingeluk het gelei tot 'n groter samehorigheidsgevoel tussen Orania se inwoners. Vandag kan die wonings van Orania se bekendste burgers in Kleingeluk gevind word, onder meer Frans de Klerk, Orania Dorpsbestuurder, en Jaco Kleynhans, uitvoerende hoof van die Orania Beweging, woon ook op Kleingeluk.
Die ontwikkeling van 'n nuwe woonbuurt, Orania-Wes, vind tans volstoom plaas. Talle nuwe huise word in Orania-Wes opgerig deur Afrikanerbouspanne. Die meeste van Orania se pragtige Karoo-argitektuurstyl wonings kan in Orania-Wes gesien word.
Daar is twee skole op Orania, naamlik Orania CVO-skool en Volkskool Orania. Die laasgenoemde het sy eie skoolstelsel wat effe onortodoks is gemeet aan Suid-Afrikaanse standaarde. Die klaskamer het 'n sakeagtige opset en is feitlik totaal gerekenariseerd. Die "onderwyser" tree meer soos 'n gids op, en anders as in die meeste skole word daar nie lesings gegee nie. Die sagteware wat daarby gebruik word, heet is KenWeb. Dit is op Orania ontwikkel en dit word in die hele Suid-Afrika gebruik.
Gedurende April 2004 het Orania sy eie geldeenheid, die Ora amptelik in gebruik geneem. Dis gebaseer op die idee van inkopiekoepons, wat oor die algemeen deur groot inkopiesentrums regoor Suid-Afrika ingespan word (normaalweg in die vorm van geskenkbewyse). Orania se plaaslike bank, die Orania Spaar- en Kredietkoöperatief, is in beheer van die nuwe onderneming. Die hoofdoel van die idee is om plaaslike ekonomiese groei te stimuleer deur die plaaslike hulpbronne in te span deur dit te spaar, terwyl handel steeds plaasvind deur die Ora te gebruik.
Orania se toerismebedryf het sedert 2006 besonderse groei getoon. 'n Luukse rivierspa en boutiekhotelkompleks, die Orania Hotel en Spa, is in 2009 by die Aan die Oewer-vakansieoord voltooi. Die hotel is in 2010 uitgebrei na 12 spogkamers. Aan die Oewer-vakansieoord en talle landelike gastehuise op Orania bied besoekers 'n verskeidenheid verblyfopsies. In 2009 het Orania Toere, die dorp se eerste geregistreerde toeroperateur, begin handel dryf.
[wysig] Regeringsreaksie teenoor Orania
Op 4 Junie 1998 het die minister vir staatkundige ontwikkeling en provinsiale sake, Valli Moosa, in 'n parlementêre begrotingsdebat gesê dat "die strewe deur sommige Afrikaners na die ontwikkeling van die Noordwes-Kaap as 'n tuiste vir Afrikanertaal en -kultuur binne die raamwerk van die Grondwet en die Handves van Menseregte na die mening van die regering inderdaad 'n legitieme strewe is".
