Ou Cyrilliese alfabet

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Die oorspronklike Cyrilliese alfabet is in die 10de eeu in die Eerste Bulgaarse Ryk ontwikkel vir die skryf van godsdienstige tekste in Kerkslawies. Dit het die fonologiese basis van die ouer Glagolitiese alfabet gevolg wat deur die monnikebroers Cyrillus en Methodius ontwikkel is en is waarskynlik deur studente van die broers geskep. Baie van die letters kom van die Griekse alfabet, en vir klanke waarvoor daar nie Griekse letters was nie, is letters uit die Latynse en Glagolitiese alfabet aangepas.

Die alfabet is deur die eeue aangepas by veranderings in die Slawiese tale en elke taal het ’n eie variasie van die alfabet aangeneem.

Alfabet[wysig]

Letter Unicode Naam
(Cyrillies)
Naam
(Transliterasie)
Transliterasie IFA Syferwaarde Glagolities
Early Cyrillic letter Azu.png А а АЗЪ az a a 1 GlagolitsaAz.gif
Early Cyrillic letter Buky.png Б б БѸКЫ boeki b b   GlagolitsaBuki.gif
Early Cyrillic letter Viedi.png В в ВѢДѢ wjede v ʋ 2 GlagolitsaVedi.gif
Early Cyrillic letter Glagoli.png Г г ГЛАГОЛЬ glagol g g 3 GlagolitsaGlagol.gif
Early Cyrillic letter Dobro.png Д д ДОБРО dobro d d 4 Dobro
Early Cyrillic letter Yesti.png Є є ѤСТЪ jest e ɛ 5 GlagolitsaJest.gif
Early Cyrillic letter Zhiviete.png Ж ж ЖИВѢТЄ zjiwjete ž ʒ   GlagolitsaZhivete.gif
Early Cyrillic letter Dzelo.png Ѕ ѕ ЅѢЛО dzjelo dz ʣ, z 6 GlagolitsaDzelo.gif
Early Cyrillic letter Zemlia.png[1] З з ЗЄМЛIА zemlja z z 7 GlagolitsaZemlja.gif
Early Cyrillic letter Izhe.png И и ИЖЄ, ИКЪ izje, ik i i 8 GlagolitsaI1.gif   GlagolitsaIzhe.gif
Early Cyrillic letter I.png І і ИЖЄ, ИКЪ izje, ik i i 10 GlagolitsaI.gif
Early Cyrillic letter Dierv.png Ћ ћ ЋЄРВЬ dzjerf ģ ʥ   GlagolitsaDzherv.gif
Early Cyrillic letter Kako.png К к КАКО kako k k 20 GlagolitsaKako.gif
Early Cyrillic letter Liudiye.png Л л ЛЮДЬѤ ljoedije l l 30 GlagolitsaLjudi.gif
Early Cyrillic letter Myslite.png М м МЫСЛѢТЄ misljete m m 40 GlagolitsaMislete.gif
Early Cyrillic letter Nashi.png Н н НАШЬ nasj n n 50 GlagolitsaNash.gif
Early Cyrillic letter Onu.png О о ОНЪ on o o 70 GlagolitsaOn.gif
Early Cyrillic letter Pokoi.png П п ПОКОИ pokoi p p 80 GlagolitsaPokoj.gif
Early Cyrillic letter Ritsi.png Р р РЬЦИ rtsi r r 100 GlagolitsaRtsi.gif
Early Cyrillic letter Slovo.png С с СЛОВО slowo s s 200 GlagolitsaSlovo.gif
Early Cyrillic letter Tvrido.png Т т ТВРЪДО twrido t t 300 GlagolitsaTverdo.gif
Early Cyrillic letter Uku.png[2] Ѹ ѹ ѸКЪ oek u u 400 GlagolitsaUk.gif
Early Cyrillic letter Fritu.png Ф ф ФРЪТЪ friti f f 500 GlagolitsaFert.gif
Early Cyrillic letter Khieru.png Х х ХѢРЪ cher x, ch x 600 GlagolitsaKher.gif
Early Cyrillic letter Otu.png Ѡ ѡ ѠТЪ ot o, ω o 800 GlagolitsaOht.gif
Early Cyrillic letter Shta.png Щ щ ШТА sjta št ʃt   GlagolitsaShta.gif
Early Cyrillic letter Tsi.png Ц ц ЦИ tsi c ʦ 900 GlagolitsaTsi.gif
Early Cyrillic letter Chrivi.png Ч ч ЧРЬВЬ chriwi č ʧ 90 GlagolitsaCherv.gif
Early Cyrillic letter Sha.png Ш ш ША sja š ʃ   GlagolitsaSha.gif
Early Cyrillic letter Yeru.png Ъ ъ ѤРЪ jer ъ, ǔ ʌ   GlagolitsaJer.gif
Early Cyrillic letter Yery.png Ы ы ѤРЫ jeri y ɨ   GlagolitsaJery.gif
Early Cyrillic letter Yeri.png Ь ь ѤРЬ jerj ь, ǐ ɪ   GlagolitsaJerj.gif
Early Cyrillic letter Yati.png Ѣ ѣ ѢТЬ, ІАТЬ jet, jat ě æ, (j)ɛ,   GlagolitsaJat.gif
Early Cyrillic letter Yu.png Ю ю Ю joe ju ju   GlagolitsaJu.gif
Early Cyrillic letter Ya.png ІА ɪɑ ІА ja ja    
Early Cyrillic letter Ye.png Ѥ ѥ Ѥ je je    
Early Cyrillic letter Yusu Maliy.png[3] Ѧ ѧ ѦСЪ jes ę ɛ̃ 900 GlagolitsaJusE.gif
Early Cyrillic letter Yusu Bolshiy.png[4] Ѫ ѫ ѪСЪ joes ǫ ɔ̃   GlagolitsaJusO.gif
Early Cyrillic letter Yusu Maliy Yotirovaniy.png

[5]

Ѩ ѩ ѨСЪ jes   GlagolitsaJusJe.gif
Early Cyrillic letter Yusu Bolshiy Yotirovaniy.png[6] Ѭ ѭ ѬСЪ joes jɔ̃   GlagolitsaJusJo.gif
Early Cyrillic letter Ksi.png Ѯ ѯ КСИ ksi ks ks 60  
Early Cyrillic letter Psi.png Ѱ ѱ ПСИ psi ps ps 700  
Early Cyrillic letter Fita.png Ѳ ѳ ФИТА fita θ, th, f f 9 GlagolitsaThita.gif
Early Cyrillic letter Izhitsa.png Ѵ ѵ ИЖИЦА izjitsa υ, i ʏ, i 400 GlagolitsaIzhitsa.gif

Syferwaarde[wysig]

Die letters wat uit Grieks oorgeneem is, het elk ’n syferwaarde gehad, in dieselfde volgorde as in die Griekse alfabet. Bo ’n syfer of reeks syfers is ’n titlo geplaas om aan te dui dat dit ’n syfer is.

Sien ook[wysig]

Notas[wysig]

  1. Die eerste vorm het in die tweede ontwikkel.
  2. Die oorspronklike twee-karakter-letter na Griekse voorbeeld het ontwikkel in die tweede vorm
  3. In Russies is die letter малый юс ("klein joes") genoem.
  4. In Russies is die letter большой юс ("groot joes") genoem.
  5. In Russies is die letter йотированный малый юс ("gejoteerde klein joes") genoem.
  6. In Russies is die letter йотированный большой юс ("gejoteerde groot joes") genoem.