PG du Plessis

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
PG du Plessis
Geboortenaam Pieter George du Plessis
Gebore 14 Julie 1934
Boshof, Vrystaat
Nasionaliteit Suid-Afrika
Beroep Skrywer
Huweliksmaat Marie

Pieter George du Plessis (14 Julie 1934 -), ook bekend as PG du Plessis is 'n bekende Afrikaanse skrywer.

Bibliografie[wysig]

Pieter George du Plessis is op 14 Julie 1934[1] op Boshof in die Vrystaat gebore. Sy pa was vir veertig jaar onderwyser in Engels in die Vrystaat. Pieter, soos hy verkies om genoem te word, gaan skool op Cornelia en Heidelberg in Gauteng waar hy aan die Hoër Volkskool matrikuleer. Sy liefde vir Afrikaans begin by sy ma, wat Afrikaans baie goed gepraat het.

Na matriek is Pieter na die Universiteit van Pretoria vir sy BA-graad met Afrikaans-Nederlands en Geskiedenis as hoofvakke. Hy behaal dit in 1955 en werk ’n tyd lank as klerk by die destydse Transvaalse Provinsiale Administrasie. In 1957 verwerf hy sy onderwysdiploma aan die Pretoriase Onderwyskollege en begin skoolhou aan die Hoërskool Fakkel in Johannesburg. In 1960 behaal hy sy BA Honneursgraad aan die Universiteit van die Witwatersrand. Na ’n jaar as lektor aan die Johannesburgse Onderwyskollege word hy aangestel as lektor in Afrikaans en Nederlands aan Wits. In 1968 word hy bevorder tot senior lektor. Intussen behaal hy in 1966 sy doktorsgraad met sy proefskrif Die verwysing in die letterkunde onder NP van Wyk Louw.

In 1970 word Pieter by die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN) aangestel as direkteur van die nuutgestigte Instituut vir Taal, Lettere en Kuns. In Oktober 1974 word hy eindredakteur van die letterkundige tydskrif Standpunte totdat hy in 1976 uittree. In 1978 word hy assistentredakteur van die dagblad Die Transvaler en later, in 1979, redakteur van Hoofstad. In Februarie 1983 verlaat hy die heeltydse diens van Perskor, uitgewer van Hoofstad, maar bly nog aan as medewerker.

Du Plessis debuteer in 1969 met die drama Die nag van Legio. Die karakters in die drama is almal geestelik versteurd en die handeling word in een nag voltrek. Hierdie drama besorg saam met Siener in die suburbs aan hom die Hertzogprys in 1972. Dit word ook in 1970 met die W.A. Hofmeyr-prys bekroon. In 1990 word die stuk op versoek van die destydse Sukovs deur Pieter aangepas vir vrouespelers. Die dramastudente van die Universiteit van Stellenbosch bring ook hierdie weergawe in 1991 op die planke. In 2004 is die stuk in sy verwerkte vorm op die KKNK opgevoer. In 1993 is die Engelse weergawe, My name is Legion, in Radio Africa se Monday Night Playhouse uitgesaai.

Pieter se volgende drama is die alombekende Siener in die suburbs. Een honderd en vyftig opvoerings in twee jaar volg met die storie van Tjokkie, Tiemie en die ander karakters wat verfilm word met Marius Weyers en Sandra Prinsloo in die hoofrolle. In 1986 is dit ook op televisie uitgesaai. In 1992 word die stuk uiteindelik vir die radio verwerk deur Robert Young. George Ballot verskyn in die rol van Tjokkie en Trix Pienaar as Ma. Siener kry in 1993 drie Artes-benoemings vir André Rossouw as beste akteur, Trix Pienaar as beste aktrise en Joey de Koker vir beste regisseur.

In 1973 verskyn Plaston: DNS-kind, wat die verhaal vertel van ’n seun wat chemies geskep is en dan na ’n klein dorpie geneem word. Robert Young verwerk ook hierdie drama vir die radio en in 1994 ontvang hy ’n Artes as beste regisseur. Die drama Vereeniging, Vereeniging word aanvanklik geskryf om die Staatsteater mee te open, maar Truk skuif dit op die lange baan. Dit skud Pieter só dat hy vir ’n ruk ophou skryf vir die teater. Pieter verwerk Mikro se Mattewis en Meraai in ’n baie gewilde televisiereeks, en Mikro se novelles oor die Gonnakolkers, Die wa-as, Gonnakolk, Die houtswaan en Die porseleinkat, vir die verhoog. Truk bring dit in 1971 op die planke en in 1982 word dit in die Staatsteater opgevoer.

Met sy Koöperasiestories wat as ’n reeks op televisie uitgesaai is, kruip Pieter nog dieper in die harte van die Suid-Afrikaners. Hy is saam met Jan Spies die aanbieder van die ewe gewilde televisieprogram Spies en Plessie – met permissie, waardeur persoonlikhede soos Tolla van der Merwe, Koos Meyer, Danny Pretorius, Nico Nel en Pyp de Villiers in die volksmond bekend geword het.

In 1987 stig Pieter sy eie rolprentmaatskappy saam met die filmmaker Albie Venter. Films soos Nag van die negentiende, Liewe hemel, Genis en Koöperasie-stories: die moewie vloei uit sy pen. Nag van die negentiende spog met akteurs soos Embeth Davidtz, Shaleen Surtie-Richards, Jacques Loots, Marcel van Heerden, Dawid Minnaar en andere. Koos Roets was die regisseur.

Intussen vestig Pieter en sy vrou Marie hulle op ’n plaas, Sémoér, by Rysmierbult net duskant Ventersdorp. Hier boer Marie en kan Pieter sy liefde vir houtwerk uitleef. Intussen gaan hy voort met die skryf van televisiedraaiboeke soos TJ 7 en ’n Rand ’n droom, wat albei medaljes van die Akademie ontvang, en Die maplotters, wat minder goed ontvang is. Pieter erken dat sommige van die episodes daarvan sy swakste werk ooit was. In 1999 word sy stuk Inkleurboek vir twee opgevoer met Annelisa Weiland en Frantz Dobrowsky in die rolle. Dit is Pieter se eerste toneelstuk vir die verhoog in tien jaar. Na die KKNK is dit ook in Pretoria en Johannesburg opgevoer.

In 2004 skryf hy Nagkantoor, wat ’n poging was om die mens agter die sanger en liedjieskrywer Koos du Plessis beter te leer ken. Marcel van Heerden en Frantz Dobrowsky is die twee akteurs wat ’n tweegesprek voer met Van Heerden as ’n joernalis wat grafskrifte skryf en Dobrowsky wat net bekend is as Die Man. In 2007 word twee van sy skeppings, Andries Plak en Dryfsand, op televisie uitgesaai en in 2008 word die epiese Feast of the uninvited, wat die Anglo-Boereoorlog as sentrale tema het, uitgesaai. Dryfsand ontvang in 2007 die ATKV-Televisieprys vir Beste Draaiboek vir ’n Afrikaanse Dramareeks, Sepie of Enkeldrama, Beste Regisseur (Koos Roets), sowel as Beste Afrikaanse Dramareeks, Sepie of Enkeldrama.

In 2006 word Pieter se stuk Bedevaart vir drie aktrises met Jaco Bouwer as regisseur op die Aardklop Kunstefees aangebied. Hy skryf die stuk vir die drie veteraan-aktrises Sandra Prinsloo, Antoinette Kellerman en Aletta Bezuidenhout. Die drama is geskoei op ’n ou idee waarin die drie aktrises hulle tande geslyp het as die drie hekse in Macbeth. Nou neem hul afskeid, want die een lê met ’n etiket om haar groottoon in die lykshuis.

In 1988 ontvang Pieter die FAK-prys vir Ontspanningsleesstof vir Het olifante elmboë? en in 2002 die Insig Afrikaans Onbeperk Pioniersprys. Pieter se eerste roman in Engels, The married man’s guide to adultery, verskyn in 1998. Gedurende 2008 tree Pieter saam met Valiant Swart en Ollie Viljoen op in Klets, Klawers en Kitaar, wat storievertel meng met musiek op die kitaar en trekklavier. Hulle tree op tydens die Kalfiefees en die Volksblad Kunstefees.

In ’n Seder val in Waterkloof (1979) word die draak gesteek met die akademie en met bekende name en instansies. Die stuk is verfilm en is in 1994 op televisie uitgesaai. Dit is ook in Engels vertaal en in 2004 onder die titel Send for Dolly in die Kunstekaapteater op die planke gebring. En hoewel die stuk as “literêr minder geslaagd” beskryf is, besorg dit baie genot aan teatergangers. Dit is tydens die Volksblad-Kunstefees in 2002 deur die Universiteit van die Vrystaat se Dramadepartement opge

  • Syferfonteine, Tafelberg, 1994
  • Siener in die suburbs, Tafelberg, 1997
  • 120 + Sommer-stories uit die koöperasie, die kroeg en die delwersgate, LAPA, 2006 (nuwe uitgawe)
  • Fees van die ongenooides, Tafelberg, 2008

Verwysings[wysig]