Pablo Neruda

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Pablo Neruda

Pablo Neruda (12 Julie 190423 September 1973) was die pennaam en, later, wettige naam van die Chileense Nobelprysbekroonde digter, diplomaat, en kommunistiese politikus Ricardo Eliecer Neftalí Reyes Basoalto.

Lewensgeskiedenis[wysig]

In 1946 het Neftali Ricardo Reyes Basoalto die skuilnaam, Pablo Neruda, wat hy tóé reeds twintig jaar gebruik het, wettiglik sy eie gemaak. Neruda is op 12 Julie 1904 in Parral, Chili gebore. Sy vader, José del Carmen Reyes, 'n arm spoorwegwerker het nie saamgestem met sy literêre aspirasies nie en sy moeder, Rosa Basoalto, het aan tering gesterf toe Neruda nog 'n jong kind was.

Neruda begin op tien-jarige ouderdom gedigte skryf. Die lang, teruggetrokke eensame Neftali woon die Temuco seunskool by waar hy sonder ophou lees en sy gedigte in plaaslike koerante en tydskrifte laat publiseer. Sy eerste bundel gedigte, Crepusculario, word in 1923 gepubliseer. Hy begin in Santiago Frans studeer waar hy 'n boheemse bestaan voer. Nadat hy sy Franse studies gestaak het, skryf hy nog drie werke: Attempt of the Infinite Man (1926), Rings (1926), and The Enthusiastic Slingshooter (1933).

Tussen 1927 en 1935 tree hy op as ere-konsul in Birma (Mianmar), Ceylon, (Sri Lanka), Java, Singapoer, Buenos Aires, Barcelona en Madrid. Gedurende hierdie moeilike tydperk in sy lewe skryf hy Residencia en la tierra (Woning op Aarde - 1933), 'n visioenêre werk oor die opkoms van fascisme. Hy maak 'n bestaan uit die vertaal en skryf van tydskrif- en koerantartikels. Hy skaar homself by die Spaanse Republikeine en help in 1939, in sy hoedanigheid as konsul in Parys, Spaanse vlugtelinge om hulle in Chili te hervestig. In 1940 aanvaar hy 'n pos as Chili se konsul-generaal in Meksiko.

In 1930 trou hy met Maria Antonieta Hagenaar, maar hulle gaan in 1936 uitmekaar. Gedurende die dertiger- en veertigerjare woon hy saam met die Argentynse skilderes, Delia del Carril, wat sy belangstelling in die linkse politiek aanmoedig. Hulle trou in 1943, maar die verbintenis word nie in Chili erken nie en in 1955 gaan hulle uitmekaar. In 1966 trou Neruda met die Chileense sangeres Matilde Urrutia, wat die inspirasie vir sy latere gedigte sou word.

In 1943 sluit Neruda by die Kommunistiese party aan en word twee jaar later tot die Chileense senaat verkies. Nadat hy egter vir President Gonzalez Videla in die pers aangeval het, vlug hy met 'n manuskrip van Canto General in sy saalsak, na Mexico om weg te kom van regse ekstremiste. Hy reis na Rusland en Sjina en keer in 1952 na Chili terug, nadat Videla's se leermag verslaan is. Neruda se ballingskap is in Las Uvas y el Viento (1954) opgeteken.

Wanneer Khruschchev in 1956 Stalin se wandade openbaar maak, word Neruda se Marxistiese oortuiginge geskok. Hy vestig hom nou permanent op Isla Negra, terwyl hy steeds dikwels op reis gaan. So besoek hy byvoorbeeld Kuba in 1960 en die Verenigde State in 1966. President Salvador Allende wys Neruda aan as Chili se ambassadeur in Frankryk vanaf 1970 tot 72.

Tussen 1958 en 1973 lewer Neruda twintig werke. Nog 'n verdere agt werke waarvan sommige in 'n verskeidenheid tale vertaal is, verskyn postuum. Alhoewel sy oeuvre uniek is en daarom nie rigied gekategoriseer kan word nie, kan dit nogtans in vier areas verdeel word: liefdesverse (The Captain's Verses - 1952); gedigte wat spreek van eensaamheid en bedruktheid (Residencia en la tierra); epiese stryd (Canto General) en poësie oor die elke dag se bestaan (Odas elementales - 1954-1957).

Memorial de Isla Negra, 'n outobiografiese werk bestaande uit vyf volumes, is op sy sestigste verjaarsdag gepubliseer. Neruda sterf op 23 September 1973 in Santiago aan bloedkanker.

Belangrikste prestasies[wysig]

Die Chileense digter, diplomaat, Marxistiese politikus en wenner van die Nobelprys vir Letterkunde in 1971, Pablo Neruda, is waarskynlik die belangrikste, produktiefste, mees kontroversiële en mees gelese Latyn-Amerikaanse digter van die twintigste eeu.

Neruda se gewildste werk is Veinte poemas de amor y una cancion desperada (Twenty Love Poems and a Song of Despair - 1924), wat deur 'n hartstogtelike, hartseer liefdesverhouding geïnspireer is. Vanaf die veertigerjare weerspieël sy werk die politiese stryd van die boerestand en werkers en die sosio-historiese ontwikkelinge in Suid-Amerika. Die Stalin-prys asook die Lenin vredesprys word aan Neruda toegeken tydens sy ballingskap in Meksiko.

Pablo Neruda het internasionale literêre erkenning verwerf met Canto General (1950), 'n epiese werk van 340 gedigte waarin hy die geskiedenis van Latyns-Amerika vanuit 'n Marxistiese perspektief herskryf. Die tema is die stryd om sosiale geregtigheid en bevryding van Spaanse oorheersing. Sentraal in hierdie werk staan een van sy treffendste gedigte, Alturas de Macchu Picchu (Heights of Macchu Picchu - 1943), 'n kragtige verheerliking van die pre-Colombiaanse beskawing in Peru, wat Neruda geskryf het nadat hy na die antieke Inka stad, Macchu Picchu opgeklim het. Gedurende sy langdurige literêre loopbaan het Neruda talle vertalings gelewer en meer as veertig digbundels, asook versdramas geskryf.