Planeet

vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.
Spring na: navigasie, soek

Planeet is die algemene term vir 'n groot hemelliggaam wat rondom 'n ster wentel, rond is deur sy eie swaartekrag, maar wat nie 'n maan of self 'n ster is nie. Die term kom van die Griekse woord πλανήτης, planētēs, wat swerweling beteken. Die naam is gekies aangesien antieke waarnemers gesien het dat die planete in die hemelruim rondbeweeg, teenoor die normale sterre wat staties ten opsigte van mekaar bly. Tans word daar nege planete in ons sonnestelsel deur die Internasionale Sterrekundige Vereniging erken. Hierdie lys word hoofsaaklik op historiese konsensus gebaseer. Aangesien daar nie enige wetenskaplike definisie vir 'n planeet is nie, betwis verskeie astroloë die presiese getal. Sommige voel dat Pluto nie op die lys hoort nie terwyl ander weer voel dat daar tot 'n paar dosyn planete is.

[wysig] Planeetvorming

Die proses waardeur planete gevorm word, is nie heeltemal duidelik nie. Die algemene teorie is tans dat 'n nuwe ster uit 'n newelwolk onder die invloed van swaartekrag vorm. Die oorblyfsels van die wolk vorm dan 'n skyf van ruimtestof en gas wat rondom die ster wentel. Plaaslike massakonsentrasies veroorsaak dat van hierdie stof verder uit die wolk konsentreer en onder die invloed van swaartekrag bymekaar kom om planete te vorm. Wanneer die ster eindelik ontsteek, veroorsaak die sonwind dat die oorblywende vrydrywende gas en stof afgedryf word.

Hierdie teorie word egter tans meer en meer bevraagteken namate die mensdom se kennis van ander planetestelsels uitgebrei word.

[wysig] Planete binne ons sonnestelsel

Hoofartikel: Sonnestelsel.

Die aanvaarde planete in ons sonnestelsel is vernoem na gode uit die Grieks-Romeinse mitologie, met die uitsondering van die aarde aangesien antieke waarnemers die aarde nie as 'n planeet beskou het nie, maar wel as die middelpunt van die heelal.

[wysig] Erkende planete

Planete rofweg volgens grootte, maar nie afstand nie. Let op 'n gedeelte van die son bo aan die beeld.

Tradisioneel was daar nege planete in ons sonnestelsel, maar volgens die nuwe definisie van die Internasionale Sterrekundige Vereniging is daar agt planete in ons sonnestel, in volgorde van toenemende afstand vanaf die son:

1. Mercurius (sterrekundige simbool Mercury symbol.svg)
2. Venus Venus symbol.svg
3. Aarde Earth symbol.svg
4. Mars Mars symbol.svg
5. Jupiter Jupiter symbol.svg
6. Saturnus Saturn symbol.svg
7. Uranus Uranus symbol.svg
8. Neptunus Neptune symbol.svg

Volgens die nuwe definisie van 'n planeet, soos besluit deur die IAU op 24 Augustus 2006, sal Pluto nie langer as 'n planeet beskryf word nie maar as 'n dwergplaneet.

Die sonnestelsel
Die Son Mercurius Venus Die maan Aarde Phobos en Deimos Mars Ceres Die astroïdegordel Jupiter Jupiter se natuuurlike satelliete Jupiter se ringe Saturnus Saturnus se natuurlike satelliete Saturnus se ringe Uranus Uranus se natuurlike satelliete Uranus se ringe Neptunus Neptunus se natuurlike satelliete Neptunus se ringe Pluto Charon, Nix en Hydra Haumea Haumea se natuurlike satelliete Makemake die kuipergordel Eris Dysnomia Die verstrooide skyf Die hillswolk Die oortwolkSolar System Template Final.png
Beeldinligting
Die son · Mercurius · Venus · Aarde · Mars · Ceres · Jupiter · Saturnus · Uranus · Neptunus · Pluto · Haumea · Makemake · Eris
Planete · Dwergplanete · Mane: Aarde · Mars · Asteroïdies · Jupiter · Saturnus · Uranus · Neptunus · Pluto · Eris · Ringe: Jupiter · Saturnus · Uranus · Neptunus
Klein hemelliggame:   Meteoroïdes · Asteroïdes (die astroïdegordel) · Centaurs · TNV's (Kuipergordel/Verstrooide skyf) · Komete (Oortwolk)

Persoonlike gereedskap
Naamruimtes

Variante
Aksies
Navigasie
Gereedskap
Ander tale