Planeet

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Planete rofweg volgens grootte, maar nie afstand nie. Let op 'n gedeelte van die son bo aan die beeld.

Planeet is die algemene term vir 'n groot hemelliggaam wat rondom 'n ster wentel, rond is deur sy eie swaartekrag, maar wat nie 'n maan of self 'n ster is nie. Die term kom van die Griekse woord πλανήτης, planētēs, wat swerweling beteken. Die naam is gekies aangesien antieke waarnemers gesien het dat die planete in die hemelruim rondbeweeg, teenoor die normale sterre wat staties ten opsigte van mekaar bly. Tans erken die Internasionale Sterrekundige Vereniging agt planete in ons sonnestelsel. Pluto, wat sedert sy ontdekking as die negende planeet beskou is, is in 2006 herklassifiseer as 'n dwergplaneet.

Planeetvorming[wysig]

Die proses waardeur planete gevorm word, is nie heeltemal duidelik nie. Die algemene teorie is tans dat 'n nuwe ster uit 'n newelwolk onder die invloed van swaartekrag vorm. Die oorblyfsels van die wolk vorm dan 'n skyf van ruimtestof en gas wat rondom die ster wentel. Plaaslike massakonsentrasies veroorsaak dat van hierdie stof verder uit die wolk konsentreer en onder die invloed van swaartekrag bymekaarkom om planete te vorm. Wanneer die ster eindelik ontsteek, veroorsaak die sonwind dat die oorblywende vrydrywende gas en stof afgedryf word.

Hierdie teorie word egter tans al hoe meer bevraagteken namate die mensdom se kennis van ander planetestelsels uitgebrei word.

Planetêre massa[wysig]

’n Voorwerp met planetêre massa, soms ’n planemo genoem, is ’n hemelliggaam met ’n groot genoeg massa sodat dit hidrostatiese ewewig bereik het (dus rond gedruk is deur sy eie swaartekrag). Alle planete het planetêre massa, maar die term word veral gebruik om voorwerpe te beskryf wat nie aan al die vereistes van ’n planeet voldoen nie. Dit sluit in dwergplanete, die groter mane en voorwerpe wat nie om ’n ster wentel nie.

Planete in ons sonnestelsel[wysig]

Hoofartikel: Sonnestelsel.

Die aanvaarde planete in ons sonnestelsel is vernoem na gode uit die Griekse en Romeinse mitologie, met die uitsondering van die aarde aangesien antieke waarnemers die aarde nie as 'n planeet beskou het nie, maar wel as die middelpunt van die heelal.

Die agt planete in ons sonnestel, in volgorde van die son af, is:

1. Mercurius (sterrekundige simbool Mercury symbol.svg)
2. Venus Venus symbol.svg
3. Aarde Earth symbol.svg
4. Mars Mars symbol.svg
5. Jupiter Jupiter symbol.svg
6. Saturnus Saturn symbol.svg
7. Uranus Uranus symbol.svg
8. Neptunus Neptune symbol.svg
Die sonnestelsel
Son Mercurius Venus Maan Aarde Phobos en Deimos Mars Ceres Asteroïdegordel Jupiter Jupiter se natuurlike satelliete Jupiter se ringe Saturnus Saturnus se natuurlike satelliete Saturnus se ringe Uranus Uranus se natuurlike satelliete Uranus se ringe Neptunus Neptunus se natuurlike satelliete Neptunus se ringe Pluto Charon, Nix en Hydra Haumea Haumea se natuurlike satelliete Makemake Kuiper-gordel Eris Dysnomia Verstrooide skyf Hills-wolk Oort-wolkSolar System Template Final.png
Beeldinligting
SonMercuriusVenusAardeMarsCeresJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaMakemakeEris
Mane: AardeMarsAsteroïdiesJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaErisRinge: JupiterSaturnusUranusNeptunus
PlaneteDwergplaneteKleinplanete
MeteoroïdesAsteroïdesAsteroïdegordelSentoureTrans-Neptunus-voorwerpeKuiper-gordelVerstrooide skyfKometeHills-wolkOort-wolk