Ratsvlieër

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Ratsvlieër
'n Polites vibex mannetjie, inheems aan Noord-Amerika
Wetenskaplike klassifikasie
Koninkryk: Animalia
Filum: Arthropoda
Klas: Insecta
Orde: Lepidoptera
(geen rang): Rhopalocera
Superfamilie: Hesperioidea
Familie: Hesperiidae
Latreille, 1809
Diversiteit
7–8 subfamilies
Tipe-spesie
Hesperia comma
Linnaeus, 1758

'n Ratsvlieër is 'n vlinder van die familie Hesperiidae. Hulle word vernoem na hul geswinde, ylingse vluggewoontes. Daar is meer as 3 500 erkende soorte ratsvlieërs en hulle word wêreldwyd aangetref, maar die grootste verskeidenheid is inheems aan die Neotrope van Sentraal- en Suid-Amerika.[1]

Beskrywing en sistematiek[wysig]

Kleurplaat uit Biologia Centrali-Americana wat die Pyrginae illustreer (3 middelregs — swart en blou-bruin) en die Eudaminae (die res)
Die Regent-ratsvlieër (Euschemon rafflesia) is die mees kenmerkende soort, deurdat dit tot 'n eie subfamilie behoort

Die Hesperiidae word in die monotipiese superfamilie Hesperioidea geplaas. Dit is omdat hulle aan 'n aparte afkomslinie behoort as ander Rhopalocera (vlinders), wat oorwegend binne die tipiese vlindersuperfamilie Papilionoidea tuishoort. Die derde en betreklik klein vlindersuperfamilie is die motvlinders (Hedyloidea) wat tot die Neotrope beperk is. Hesperioidea is heelwaarskynlik die sustergroep van die Papilionoidea, en saam met die Hedyloidea vorm hulle 'n natuurlike groep (klade). Kollektief deel hierdie drie groepe vlinders vele kenmerke, veral wat die eier-, larwe- en papiestadiums betref.[1]

Nogtans is die antennaepunte van Ratsvlieërs terugwaarts gekrom soos 'n hekelpen, teenoor tipiese vlinders wat knuppelvormige antennaepunte het, en motvlinders wat geveerde of pektinate (kamvormige) antennae het, soortgelyk aan "motte". Ratsvlieërs het oor die algemeen ook stewiger liggame en groter saamgestelde oë as die ander twee groepe, met sterker vlerkspiere in die plompe thorax, 'n kenmerk in nouer ooreenstemming met vele "motte", as met die oorblywende twee stamlyne. Maar anders as byvoorbeeld die Arctiidae, is hulle vlerke ongewoon klein teenoor hul liggaamsgrootte. Sekeres het wel aansienliker vlerke, maar selde so groot as dié van ander vlinders. Wanneer te ruste, hou ratsvlieërs hulle vlerke meestal skuins opwaarts en oopgesprei; net by uitsondering word die vlerke heeltemaal toegevou.[1]

Die agtervlerke is gewoonlik goedgerond en die voorvlerke redelik skerpgepunt. Sommige het prominente agtervlerksterte, en enkeles het wel hoekige vlerke; die ratsvlieërs se basiese vlerkvorm is vergeleke met die Papilionoidea nie baie varieerbaar nie. Meeste het redelik vaal kleure van bruin tot grys; sommige is egter meer opvallend bont. Geel, rooi en blou tinte is minder algemeen, alhoewel sekere groot bruin spesies opvallende kleurvlekke toon. Groen en metaalagtige kleure is meestal afwesig. Geslagtelike dikromatisme is by sommige teenwoordig; mannetjies kan 'n swart streep of merk reukskubbe aan hulle voorvlerke hê.[1]

Vele soorte ratsvlieërs is frustrerend eenders. Byvoorbeeld kan sekere soorte in die genera Amblyscirtes, Erynnis (skaduvlerke) en Hesperia (gemerkte ratsvlieërs) tans nie in die veld uitgeken word, selfs deur kenners nie. Die enigste betroubare metode om hulle te onderskei behels diseksie en mikroskopiese ontleding van die genitalië wat kenmerkende strukture toon wat paring voorkom tensy dit tussen eensoortiges plaasvind.[1]

Subfamilies[wysig]

Daar is om en by 3 500 soorte ratsvlieërs wat tans in die volgende subfamilies geplaas word:[2]

Voetnotas[wysig]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Ackery et al. (1999)
  2. Brower & Warren (2008)

Bronne[wysig]

  • Ackery, P.R.; de Jong, R. & Vane-Wright, R.I. (1999): The Butterflies: Hedyloidea, Hesperioidea and Papilionoidae. In: Kristensen, N.P. (ed.): Handbook of Zoology. A Natural History of the phyla of the Animal Kingdom. Band IV Arthropoda: Insecta, Deel 35: Lepidoptera, Moths and Butterflies, Band 1: Evolution, Systematics and Biogeography: 263-300. Walter de Gruyter, Berlin, New York.
  • Brower, Andrew V.Z. & Warren, Andrew (2008): Tree of Life Web ProjectHesperiidae. Weergawe van 7 Apr 2008, besoek op 24 Des 2009.

Eksterne skakels[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Ratsvlieër (kategorie)