Sciëntologie

vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.

Scientologie-sentrum in Los Angeles (VSA)

Sciëntologie is 'n soort filosofies-religieuse beweging wat beweer dat hy die geestelike en fisiese gesondheid van sy aanhangers heelwat kan verbeter. Die kern van sy leerstellinge is dat 'n mens, deur deelname in Sciëntologie, as geestelike wese bevry kan word van die liggaam en die aardsgebonde lewe en daarna in staat sal wees om 'n helende invloed te bewerk oor sy lewe en die lewens van andere. Die Kerk van Sciëntologie (Church of Scientology) is gestig deur die Amerikaanse filosoof, ontdekkingsreisiger en skrywer van wetenskapsfiksie L. Ron Hubbard (13 Maart 1911 - 24 Januarie 1986).

Die leerstellings van Sciëntologie baseer op die werke van Hubbard en toon sterk sciëntistiese en psigoterapeutiese invloede wat later met transendente elemente aangevul is. As 'n religie en toegepaste filosofie dek Sciëntologie 'n wye verskeidenheid onderwerpe, waaronder geestelike gesondheid, moraal, etiek, ontgiftiging van toksiese stowwe en radioaktiwiteit, opvoeding en bestuur.

Sciëntologie het vervolgens tot een van die bekendste sogenaamde Nuwe Religieuse Bewegings ontwikkel, maar is vanweë sy besluit om filosofiese en religieuse kursusse en ander materiaal op 'n kommersiële basis aan lede en die publiek beskikbaar te stel, sy agressiewe bemarkingsveldtogte en optrede teenoor kritici ook 'n gunstelingonderwerp vir 'n aantal omstrede joernaliste, skrywers en politici. In Duitsland word daar selfs beweer dat die beweging 'n bedreiging vir die demokratiese stelsel sou inhou. Daar is egter min wetenskaplike of neutrale verslae en werke oor Sciëntologie beskikbaar.^[1]

Sciëntologie beywer hom na eie bewering vir "a civilization without insanity, without criminals and without war, where the able can prosper and honest beings can have rights, and where man is free to rise to greater heights".

Sciëntologie se praktiese elemente konsentreer blykbaar op die verbetering van aanhangers se vermoë om ander mense en bepaalde situasies te kan "handhaaf". Dit is dan ook nie verwonderlik nie dat die filosofie al as 'n opleidingsprogram geïdentifiseer is wat moontlik mees geskik vir bemarkingspesialiste en ander beroepsmense in 'n sterk mededingende werksomgewing sou kan wees. Die transendente komponente bevat wetenskaplike en pseudowetenskaplike of selfs baie spekulatiewe elemente. Die Kerk se korporatiewe identiteit is deur die militêre loopbaan van sy stigter geïnspireer en maak gebruik van 'n futuristiese estetiek.

Onderwerpe, wat in Sciëntologie behandel word, sluit onder meer 'n skoonmaakprogram waardeur die liggaam na bewering van skadelike stowwe ontslae kan raak, beskerming teen radio-aktiewe straling, sukses in die beroepslewe, die oplossing van finansiële en werkprobleme, "oorlewing" in 'n moeilike of selfs vyandige omgewing en ondersoek aangaande vroeëre lewens in.

Terwyl die kerk se amptelike publikasies Sciëntologie dikwels as die "snelste groeiende religie ter wêreld" beskryf, het sy aktiewe ledetal (dit wil sê aanhangers wat nog steeds kursusse volg om op die sogenaamde "Brug" of studieplan voort te beweeg en dus op pad na hoër grade is) waarskynlik tot tussen enkele tienduisend en 'n half miljoen mense beperk gebly.

Eerder nog as die Kerk self het die anti-Sciëntologiese mediaveldtogte tot 'n georganiseerde bedryf met 'n omset van miljoene rand ontwikkel: Anti-Sciëntologiese pamflette in Beiere (Duitsland) probeer Sciëntologie gelyk te stel aan Islamitiese ekstremisme en georganiseerde misdaad

Die beweging het in 1950 in die Verenigde State met die publikasie van L. Ron Hubbard se boek Dianetics: The Modern Science of Mental Health ontstaan, waarin Hubbard Dianetiek as 'n alternatief tot tradisionele terapieë voorgestel het. Dianetiek het op nuwe meganismes vir die oorlewing van die individu en nuwe vorme van selfuitdrukking gekonsentreer. Baie van die leerstellings is uit die moderne psigologie oorgeneem. Hubbard het onder meer beweer dat traumatiese ervarings uit die verlede as sogenaamde engramme gestoor word en die oorsaak van irrasionele en afwykende gedrag kan wees. Deur die sogenaamde proses van auditing het aanhangers die moontlikheid gekry om hulle engramme onder die toesig van 'n praktisyn en met behulp van die sogenaamde e-meter op te spoor en uit te wis.

Hubbard het meer navorsing oor die wese en die sin van die menslike lewe gedoen, en Dianetiek is geleidelik uitgebrei totdat dit 'n religieuse dimensie gekry het - Scientology. Hubbard het beweer dat elke mens naas sy liggaam en gees ook uit 'n onsterflike spirituele wese, die sogenaamde Thetan, bestaan, wat oor talle menslike lewens strek en die mag het om die basiese elemente van die bestaan soos materie, energie, ruimte en tyd self te skep.

Sciëntologie stel kerklede in staat om langs die sogenaamde Brug na Totale Vryheid te beweeg en sodoende geestelike verligting en die status van 'n sogenaamde Operating Thetan met hoër vlakke van bewussyn te bereik.

Die Kerk van Sciëntologie het sedert sy stigting in Los Angeles in 1954 vinnig na ander lande uitgebrei en deur sy invloed op welbekende persoonlikhede uit die vermaaklikheidsbedryf baie aandag in die media gekry. Die kerk beywer hom met sy verskillende instellings in meer as eenhonderd lande vir religieuse vryheid, die opleiding van praktisyns en maatskaplike en politieke hervorming. Die boek Dianetics en 'n VHS-video oor die gebruik van Dianetiek het reeds in Afrikaans verskyn.

[wysig] Geskiedenis

Die e-meter

Dianetiek is in 1950 deur L. Ron Hubbard as 'n soort psigoterapeutiese selfhulp-tegniek ontwikkel, en die gelyknamige boek het in die Verenigde State vinnig 'n blitsverkoper geword. Met die vrystelling van die boek Scientology 8-80 is die leerstellings in 1952 tot 'n filosofiese stelsel uitgebou, en in 1954 is die Kerk van Scientologie in die VSA gestig. Die stigtingskerk van die beweging is in Washington, DC geopen. Sciëntologie maak aanspraak daarop om tegelykertyd 'n universele religie en presiese tegnologie te wees.

Hubbard het die "isolasie, beskrywing en handhawing van die menslike gees" (Engels: spirit) - waarin hy volgens sy eie bewering in Julie 1952 in Phoenix (Arizona) geslaag het - as die belangrikste ontdekking van Sciëntologie beskryf.^[2] Hubbard het aanspraak daarop gemaak dat hy wetenskaplike eerder as religieuse metodes gebruik het om bewys te lewer dat die persoonlikheid van 'n mens maklik van sy liggaam en bewussyn geskei kan word. Hierdie gees of Thetan is volgens Hubbard 'n soort skeppergees wat oor geen massa, golflengte, energie of tyd beskik nie.^[3]

Die Sciëntologiese leerstellings en praktyke is in die volgende jare onder die leiding van die stigter L. Ron Hubbard presies uitgewerk. Ná 'n interne magstryd het 'n aantal lede die beweging in 1982 verlaat om hulle eie Sciëntologiese groeperings buite die kerk te stig.

Nog voor L. Ron Hubbard se afsterwe in 1986 het David Miscavige die leierskap van die kerk oorgeneem. Alhoewel die Internasionale Kerk van Sciëntologie (Church of Scientology International) met Heber Jentzsch oor 'n president beskik, word David Miscavige, die voorsitter van die Religious Technology Center ('n instelling wat die kopiereg van Hubbard se werke besit), as die invloedrykste persoonlikheid binne die Sciëntologie-organisasie beskou.^[4]

Die ledetal van die kerk word op sowat 150 000 wêreldwyd beraam.^[5] Sciëntologie word in die Verenigde State, Italië, Spanje, Swede, Hongarye, Portugal, Meksiko, Venezuela, Australië, Nieu-Seeland, Suid-Afrika, Zimbabwe, Indië en die Republiek van Sjina as 'n nie-winsgewende, religieuse gemeenskap erken.

[wysig] Sciëntologie in Suid-Afrika

Die religieuse status van Sciëntologie is tydens die Apartheidbewind in Suid-Afrika in 1972 deur 'n amptelike kommissie ondersoek. Alhoewel die kommissie ook deur inligting beïnvloed was wat deur internasionale teenstanders van die Sciëntolgiese beweging versprei is, het hulle aanvanklik geweier om Sciëntologie as 'n religie te erken. Hul redenering was sterk deur Christelike opvattings oor die wese van 'n amptelike godsdiens in Suid-Afrika beïnvloed.^[6]

Die kommissie het geweier om Sciëntologie as 'n religie te erken:

Alhoewel Sciëntologie voorgee dat dit 'n Opperwese erken, verwys dit nooit daarna as 'n kontrolerende mag of 'n persoonlike God wat aanspraak maak op gehoorsaamheid en verering nie.[7]

Die bekende Suid-Afrikaanse professor vir godsdienswetenskap G. C. Oosthuizen het in 1975 in sy gedetailleerde teenargument die ironiese opmerking gemaak dat dit vir die Sciëntoloë makliker sou gewees het om deur die kommissie amptelik as godsdiens erken te word indien hulle "voor 'n heilige koei of 'n apegod of 'n olifantegod of 'n slang of 'n padda sou neerbuig."^[8][9]

Volgens die president van die Kerk van Sciëntologie in Suid-Afrika, Ryan Hogarth, het die Suid-Afrikaanse Inkomstediens die kerk in Desember 2007 as 'n Public Benefit Organization (organisasie sonder 'n winsoogmerk wat 'n voordeel verskaf aan die lede van die breër publiek) erken en belastingvry gestel.^[10][11]

[wysig] Verwysings

[wysig] Verdere leesstof

• Chidester, David: Scientology - 'n religie in Suid-Afrika. Aanlyn beskikbaar: www.neuereligion.de: Sciëntologie in Suid-Afrika (Duits)
• The Church of Scientology International. Scientology: Theology and Practice of a Contemporary Religion. Los Angeles: Bridge Publications 1998
• Jenkins, Philip. Mystics and Messiahs: Cults and New Religions in American History. New York: Oxford University Press 2000
• Miller, Russell. Bare-Faced Messiah: A Biography of L. Ron Hubbard. Londen: Michael Joseph 1987

[wysig] Eksterne skakels

• Die Sentrale Organisasie van Scientologie in Afrika (Johannesburg)
• Scientology Victims Testimonies Video testimonies of people who were victimized by Scientology organization