Sjtetl

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Die Sjtetl van Pinsk, 1903

Sjtetl (Jiddisj שטעטל, uitgespreek sjtetl; meervoudsvorm שטעטלעך, sjtetlech; vergelyk die Duitse diminutief Städtlein, "stadjie") is 'n term wat voor die Tweede Wêreldoorlog gebruik is om na nedersettings in Oos-Europa met 'n groot Joodse bevolkingsaandeel te verwys.

Karakter[wysig]

Joodse sjtetls was gewoonlik dorpe of klein stede, soms ook stadsdele, met 'n Joodse bevolking van tussen 1 000 en 20 000. Groter stede met beduidende Joodse gemeenskappe soos Lemberg (Lvov) of Czernowitz is daarenteen sjtot (שטאָט) - vergelyk Duits Stadt - genoem. In geografiese opsig was sjtetlech in Oos-Pole, veral Galisië, maar ook in Oekraïne, Wit-Rusland en Litaue gekonsentreer.

Anders as in die groot stede van Oos-Europa is Joodse bewoners in die sjtetlech nie net geduld nie, maar ongeag die pogroms wat soms plaasgevind het, in 'n groot mate aanvaar. Hulle kon hulle hier tuisvoel "soos in die heilige stad Jerusalem"[1], aangesien hierdie stadjies nie as ghettos beskou is nie.

Verwysings[wysig]

  1. Beller, Ilex: Das Leben im Schtetl. Ein jüdisches Dorf in 80 Bildern. Verlag Leeden: Tecklenburg 1989