Slag van Alesië

Slag van Alesië
Deel van die Galliese Oorloë
Vercingetorix gooi haarself onder Caesar
Datum September 52 v.C. Ligging Alesië, Gallië Resultaat Romeinse oorwinning
Strydende partye
Romeinse Ryk	Gallië
Bevelvoerders
Julius Caesar	Vercingetorix Commius
Sterkte
60 000	180 000-330 000
Ongevalle
12 800	56 000 tot 90 000

Die Slag van Alesië of Beleg van Alesië het in September in die jaar 52 v.C. plaasgevind rondom die Galliese nedersetting van Alesië. Die stryd is gevoer deur die leër van die Romeinse Republiek onder bevel van Julius Caesar met ondersteuning van kavallerie bevelvoerders Marcus Antonius, Titus Labienus en Gaius Trebonius teen 'n alliansie van Galliese stamme onder die leierskap van Vercingetorix en was die laaste groot veldslag tussen die Galliërs en die Romeine en was 'n belangrike keerpunt in die Galliese Oorloë ten gunste van die Romeine. Die beleg van Alesië word allerweë beskou as een van Keiser Julius se grootste militêre prestasies en word beskou as ene van die klassieke voorbeelde van beleg-oorlogvoering

Op 'n stadium van die beleg het die Galliërs 'n getalle oorwig van vyf tot een gehad. Die gebeurtenis is deur verskeie mense aangeteken, insluitend deur Julius Caesar self in sy Commentarii de Bello Gallico. Na die Romeinse oorwinning het Gallië 'n Romeinse provinsie geword. Die weiering van die Romeinse senaat om Julius Caesar die eer van 'n Romeinse triomf toe te staan ter ere van sy oorwinning was een van die groot oorsake van die Romeinse burgeroorlog van 50-45 v.C.

Aanloop tot die gebeure

Keiser Julius was sedert 58 v.C. in Gallië gewees. Dit was in daardie tyd 'n gebruik dat die konsuls, die hoogste verkose amptenare, deur die senaat aangestel is as prokonsuls in die laaste jaar van hulle ampstermyn om een van die Romeinse provinsies te regeer. Julius het sy aanstelling as prokonsul in 'n deel van Gallië vir 'n tot op daardie tydstip ongehoorde tien jaar bewerkstellig.

Een vir een het Julius die Galliese stamme verslaan en het hy ook 'n eed van getrouheid van vele ander stamme verkry. Die volgehoue suksesse van die Galliese Oorloë het die Republiek heelwat welvaart besorg. Julius het self baie ryk geword aangesien hy as generaal die opbrengs uit die verkoop van gevangenes as slawe ontvang het. Sy sukses en beroemdheid het egter ook gesorg dat hy baie vyande gemaak het. Die Eerste Triumviraat (drielingskap), 'n informele politieke bondgenootskap met Pompeii en Crassus het in 54 v.C. tot 'n einde gekom met die afsterwe van Julius se dogter, Julia, wat ook Pompeii se vrou was tydens die geboorte van 'n kind en van Crassus tydens die Slag van Carrhae. Met die verbreking van sy bondgenootskap met Pompeii was daar Republikeine soos Cato die Jongere wat teen Julius te velde getrek het en hom daarvan beskuldig dat hy die Republiek omver wou gooi om die Keiser van Rome te word.

In die winter van 54-53 v.C. het die Eburones stam onder bevel van Ambiorix hulle teen Romeinse besetting verset en die Romeinse veertiende Legioen onder leiding van Quintus Titurius Sabinus verslaan na hulle in 'n lokval ingelei is. Dit was 'n geweldig terugslag vir Julius se strategie in Gallië aangesien hy bykans 'n kwart van sy magte verloor het en vanweë die politieke verwikkelinge in Rome kon hy nie versterkings kry nie. Die rebellie van die Eburones was die eerste besliste neerlaag van die Romeine in Gallië en het verdere verset aangemoedig. Dit het Julius bykans 'n jaar geneem om weer beheer oor Gallië te herwin. Die onrus was egter nog nie verby nie. Die Galliese stamme het nou besef dat hulle slegs onafhanklikheid kon verkry as hulle sou saamstaan. 'n Algemene raad is te Bibracte byeengeroep. Slegs twee stamme het verkies om hulle steeds by Rome te skaar. Die raad het Vercingetorix van die Averni-stam as bevelvoerder van die Galliese leërs aangestel.

Julius was op daardie stadium vir die winter in die sisalpynse deel van Gallië uitgekamp en onbewus van die nuwe alliansie wat teen hom geskaar is. Die eerste tekens van probleme was toe Carnutes al die Romeinse setlaars in die stad Cenabum (vandag Orléans) vermoor het. Hierdie uitbraak van geweld is gevolg deur die moord op Romeinse burgers, handelaars en setlaars in ander Galliese stede. Toe Julius die nuus verneem het hy sy manskappe inderhaas bymekaargeroep en die Alpe oorgesteek na Gallië. Die opmars van sy leër was so vinnig dat hy die Galliese stamme onverhoeds betrap het. Hy het sy magte verdeel en vier legioene saam met Titus Labienus gestuur om die Senones en Parisii stamme in die noorde aan te durf. Julius self het Vercingetorix agternagesit met vyf legioene en die kavallerie van sy Germaanse bondgenote. Die twee leërs het mekaar die stryd aangesê by die heuwelfort van Gergovië waar Vercingetorix 'n sterk verdedigingsposisie ingeneem het. Julius moes noodgedwonge sy magte onttrek nadat sy leër swaar verliese toegedien is. In die somer van 52 v.C. het die kavallerie van die strydende magte in verskeie skermutselinge betrokke geraak waartydens Julius daarin geslaag het om die Galliese leërs uiteen te jaag. Vercingetorix het besluit dat die tyd nie reg was vir 'n groot regstreekse geveg nie en het by die fort van Alesië weer hergroepeer.

Die beleg en veldslag

Alesië was 'n fort op 'n heuwel wat omring is deur riviervalleie met goeie versterkings. Aangesien 'n trompop aanval bykans selfmoord sou wees, het Julius daarop besluit om die fort te beleër met die hoop om 'n oorgawe af te dwing deur die Galliërs uit te honger. As in ag geneem word dat daar bykans 80 000 man tesame met die burgerlike bevolking vasgekeer was sou dit nie lank te geneem het nie. Om te verhoed dat enigiemand deur sy linies kon glip het Julius beveel dat 'n muur reg rondom Alesië gebou word. Die besonderhede van hierdie werk is vandag bekend te danke daaraan dat Julius dit in sy Commentaries aangeteken het, asook argeologiese opgrawings wat daar gedoen is.