Stephanus Petrus le Roux

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Broom icon.svg Hierdie artikel moet skoongemaak of andersins verbeter word.
Hierdie artikel voldoen nie tans aan die hoë gehaltestandaarde waarna Wikipedia streef nie. Voel vry om self in te spring en verbeterings te maak, en verwyder hierdie kennisgewing ná die tyd. Vir meer hulp, sien die redigeringshulp. Daar is moontlik kommentaar in die artikel of op die besprekingsblad oor wat verbeter moet word.
S.P. le Roux in 1953, die jaar toe hy al kandidaat van die Nasionale Party was wat onbestrede tot die Volksraad verkies is.

Stephanus Petrus le Roux, ook wel S.P. le Roux, (gebore 4 Maart 1891 in die plaas Doornkraal, De Rust in die Oudtshoorn-distrik, gestorwe 25 Januarie 1974 in Koffiefontein), was 'n Suid-Afrikaanse politikus en 'n voormalige Minister van Landbou.[1]

Lewe[wysig]

Le Roux het sy eerste skool opleiding begin by 'n klein plaasskooltjie. Daarna gaan hy skool op De Rust, George, Graaff-Reinet en Oudtshoorn. Victoria College (tans die Universiteit van Stellenbosch) waar hy die graad BA graad behaal in 1913. Daarna boer hy op De Rust. In 1915 kry hy 'n beurs om regte te studeer aan Rhodes Kollege, Grahamstad. Hy word dieselfde jaar aangestel as registrateur van Regter McGregor en vertrek saam met hom na Bloemfontein. Hier studeer hy regte aan Grey-kollege en in 1918 lê hy die LL.B eksamen af. Na toelating tot die Kaapse Balie gaan hy egter boer naby De Rust.

Vanaf 1919 beywer hy hom vir die bevordering van boereorganisasies. Hy was verantwoordelik vir die organisasie van die Boere Saamwerk Bpk. in Suid-westelike distrikte. Met die ineenstorting van die ekonomiese grondslag van die Oudtshoorn distrik het hy hom gedurig beywer om toestande te skep sodat die bestaande volstruisvere- en tabak koöperasies op gesonde grondslag meeding, en boere aan te moedig om so veel moontlik gemengde boerdery te beoefen. Eerste pogings om volstruis en takboere te organiseer het misluk. Later egter, na verkiesing tot Unie-Volksraad, het hy daarin geslaag om beter leningsfasiliteite vir koöperasies met beperkte verantwoordelikhede te kry, asook verpligtende bepalings in verband met tabak en volstruisvere. Hy slaag daarin om in 'n parlementêre reses die twee koöperasies – die Kango Koöperatiewe Tabakmaatskappy Bpk. en die Volstruisvere Koöperasie van Suid-Afrika Bpk. – op te rig en word tot Voorsitter van direksies van beide maatskappye gekies. Hy verteenwoordig die Kango Tabak Koöperasie op die Sentrale Tabak Koöperasie.

Politieke lewe[wysig]

Reeds as student stel hy belang in politiek en het ook dadelik kant gekies met Genl. Hertzog in politieke krisis in 1912. In 1922 is hy die aspirant kandidaat vir die Provinsiale Raad vir die kiesafdeling Oudtshoorn, maar staan terug vir mnr. J.E. Potgieter. In 1923 word hy met ‘n groot meerderheid benoem as N.P. kandidaat vir die parlementêre tussenverkiesing te Oudtshoorn, veroorsaak deur die afsterwe van dr. Raubenheimer, en word met 'n oorweldige meerderheid gekies. Dit was hierdie nederlaag, spoedig gevolg deur ‘n ander by Wakkerstroom, wat die Suid Afrikaanse Party Regering in 1924 genoop het om te bedank. By die algemene verkiesings in 1924 en 1929 word hy weer met groot meerderheid tot lid van Oudtshoorn verkies. Hy verteenwoordig Oudtshoorn in die Unie-Volksraad onafgebroke vir 35 jaar. As Parlementslid dien hy eers op die Gekoste Komitee vir Spoorweë en toe van die Openbare Rekenings Komitee. Hy was ook lid gewees van die Gekoste Komitee oor die Yster en Staal Wet asook die Landboukredietwet en daarna van die Naturellewette. Hy was verantwoordelik vir aanname deur die Parlement vir ‘n voorstel om volstruisvere soortgelyk as tabak onder die verpligtende bepalings van die Gewysigde Koöperatiewewet in te bring. In die sitting van 1931 word 'n wetsontwerp ingedien vir die heffing op tabak te einde uitvoer te subsidieer wat egter misluk. In 1926 as afgevaardigde van die Unie Parlement neem hy deel aan 'n uitgebreide reisgeselskap van die Ryksparlementêre Vereniging deur Australië.

Met die koalisie en die uiteindelike samesmelting tussen die Nasionale Party en die Suid-Afrikaanse Party, ondersteun hy dr. D.F. Malan en was een van die 19 "gesuiwerde" Nasionaliste in 1934. Soos die party groei, word hy die skaduminister van landbou en is hy uiteindelik die portefeulje toegeken ná die 1948-verkiesing. Hy behou hierdie portefeulje tot 1958, toe hy uittree weens gesondheidsredes.

Hierna gaan lei hy 'n stil lewe op sy plaas Wagenmakersdrift naby Koffiefontein. In dieselfde jaar ken die Universiteit van die Vrystaat aan hom die eredoktorsgraad in landboukunde toe.

Verwysings[wysig]

    • Ouers: Stephanus Daniel Petrus le Roux en Cathrina Jacomina Maria Olivier.
    • Getroud: 21 Junie 1921 in die huwelik getree met Elizabeth Helena Scholtz, dogter van mnr en mev J Hofmeyer Scholtz van Bloemfontein.
    • Kinders: seun – die bekende skrywer Etienne Leroux.
    • Liefhebberye: Grootste liefde geniet hy die boerdery, veral veeboerdery. Volstruise en ook opregte Friesbeeste en skape kry veral sy aandag. Hy was die eerste persoon in Suid Afrika om Gorriedale-skape in te voer.