Suid-Afrikaanse militêre dekorasies: 1975-2003

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

In 1975 het die Suid-Afrikaanse regering die destyds bestaande reeks dekorasies en medaljes vir die Suid-Afrikaanse Weermag ingrypend verander. Die meeste toekennings is afgeskaf, en nuwes is ingestel. Addisionele dekorasies en medaljes is tussen 1987 en 1991 ingestel. Hierdie reeks toekennings is in 1994 deur die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag oorgeneem en is in 2003 deur 'n heeltemaal nuwe reeks vervang.

Die dekorasies en medaljes word in voorrangorde gelys, beide ten opsigte van groepering en die indiwiduele toekennings, soos volg:

  • Dekorasies vir dapperheid, uitnemende leierskap, en voortreflike diens.
  • Veldtogmedaljes.
  • Herdenkingsmedaljes.
  • Medaljes vir troue diens.
  • Medaljes vir skietbedrewenheid.
  • 'n Embleem vir Eervolle Vermelding in Berigte.

Dekorasies[wysig]

CGHlint.gif

Casteel de Goede Hoop-dekorasie (CGH) (1952-2003), vir buitengewone dapperheid of uitnemende dapperheid teen die vyand. 'n Goue kasteelvormige dekorasie wat die aankoms van drie seilskippe in Tafelbaai in 1652 uitbeeld. Dit hang aan 'n groen halslint. Die CGH is nooit toegeken nie.

HCDlint.gif

Honoris Crux Diamant (HCD) (1975-1993), vir doodsveragtende roemryke dade van uitnemende heldemoed. 'n Goue malteserkruis, groen geëmailleerd met gekruiste swaarde tussen die arms en 'n oranje- wit- blou skyf omring met agt diamante in die middel. Die lint is oranjekleurig. Die HCD is nooit toegeken nie.

HCGlint.gif

Honoris Crux Goud (HCG) (1975-1993), vir uitnemende dapperheid in uiterste lewensgevaar. Dieselfde ontwerp as die HCD maar sonder die diamante. Dit hang aan 'n oranjekleurige lint met 'n wit middelstreep. Slegs 6 HCG's is toegeken, twee daarvan aan dieselfde persoon.

SSA2lint.gif

Orde van die Ster van Suid-Afrika (Militêr): Goud (SSA) (1975-2002), vir voortreflike militêre diens deur opperoffisiere. 'n Goue malteserkruis, blou geëmailleerd, met proteablomme tussen die arms en 'n agtpuntige ster op die oppervlakte. Dit hang aan 'n blou halslint; by seremoniële geleenthede word die kenteken aan 'n goue ketting gehang. Daar is ook 'n agtpuntige borsster met die kenteken daarop.

SSASlint.gif

Orde van die Ster van Suid-Afrika (Militêr): Silwer (SSAS) (1975-2002), vir besonder voortreflike diens deur opperoffisiere. Die kenteken en borsster is dieselfde ontwerp as die SSA s'n maar in silwer. Die halslint het 'n wit middelstreep. Gewoonlik is ontvangers van die SSAS na 'n paar jaar tot die SSA-klas bevorder.

HCSlint.gif

Honoris Crux Silwer (HCS) (1975-1993), vir buitengewone dapperheid in groot lewensgevaar. Dieselfde ontwerp as die HCG maar in silwer. Die lint is oranjekleurig met twee wit strepies.

HC2lint.gif

Honoris Crux (HC) - 2de Tipe (1975-2003), vir dapperheid terwyl in lewensgevaar. Dieselfde ontwerp as die HCS, maar wit-geëmailleerd. Dit hang aan 'n oranjekleurige lint met wit randstrepe.

PVDlint.gif

Pro Virtute-dekorasie (PVD) (1987-2003), vir onderskeidende gedrag en uitnemende gevegsleierskap deur offisiere te velde. 'n Vyfarmige goue malteserkruis, wit geëmailleerd, wat die landswapen op 'n rooi skyf in die middel vertoon. Die lint is oranjekleurig met blou randstrepe.

SDlint.gif

Suiderkruis-dekorasie (SD) (1975-2003), vir uitnemende diens van die hoogste gehalte deur offisiere. 'n Goue dubbele malteserkruis, wit geëmailleerd, met 'n donkerblou skyf wat die sterre van die Suiderkruis uitbeeld. Die lint is donkerblou met twee wit strepies.

PMDlint.gif

Pro Merito-dekorasie (PMD) (1975-2003), vir uitnemende diens van die hoogste gehalte deur onderoffisiere en manskappe: ekwivalent aan die SD. 'n Goue malteserkruis, wit geëmailleerd, met 'n donkerblou skyf wat 'n rooi disa uitbeeld. Die lint is donkerblou met 'n wit middelbaan.

Pro Virtute Medal ribbon.jpg

Pro Virtute-medalje (PVM) (1987-2003), vir onderskeidende gedrag en uitnemende gevegsleierskap deur onderoffisiere en manskappe te velde: ekwivalent aan die PVD. 'n Silwer medalje wat 'n vyfarmige malteserkruis uitbeeld. Dit hang aan 'n oranjekleurige lint met twee blou middelstrepe.

Ad Astra Decoration.jpg

Ad Astra-dekorasie (AAD) (1987-2003), vir uitnemende vliegkuns of voortreflike vernuf of vindingrykheid deur lugbemanningslede tydens nood of ongewone situasies. 'n Goue vyfpuntige ster met die lugmagembleem in die middel. Die lint is verdeel in liblou en wit skuinsstrepe.

CMlint.gif

Leërkruis (CM) (1991-2003), vir buitengewone moed, leierskap, vernuf, vindingrykheid or deursettingsvermoë deur Suid-Afrikaanse Leër-personeel in die hantering van personeel, wapentuig or ander uitrusting. 'n Silwerkruis wat die Leërembleem op 'n rooi skyf vertoon. Dit hang aan 'n wit lint met 'n rooi middelbaan.

CAlint.gif

Lugmagkruis (CA) (1991-2003), die Suid-Afrikaanse Lugmag-ekwivalent van die CM. Dieselfde ontwerp, maar met die SALM-embleem op 'n staalblou skyf. Die lint is wit met 'n staalblou middelbaan verdeel deur 'n goue strepie.

CNlint.gif

Vlootkruis (CN) (1991-2003), die Suid-Afrikaanse Vloot-ekwivalent van die CM en CA. Dieselfde ontwerp, maar met die SAV-embleem op 'n vlootblou skyf. Die lint is wit met 'n vlootblou middelbaan.

CClint.gif

SA Geneeskundige Diens-kruis (CC) (1991-2003), die Suid-Afrikaanse Geneeskundige Diens-ekwivalent van die CM, CA en CN. Dieselfde ontwerp, maar met die SAGD-embleem op 'n donkerrooi skyf. Die lint is wit met 'n donkerrooi middelbaan.

SM2lint.gif

Suiderkruismedalje (SM) - 2de Tipe (1975-2003), vir buitengewone voortreflike diens deur offisiere. 'n Silwer medalje wat die sterre van die Suiderkruis op 'n donkerblou skyf omring deur strale uitbeeld. Dit hang aan 'n donkerblou lint met wide randstrepe en middelstrepies.

PMM2lint.gif

Pro Merito-medalje (PMM) - 2de Tipe (1975-2003), vir buitengewone voortreflike diens deur onderoffisiere en manskappe: ekwivalent aan die SM. Dieselfde ontwerp as die SM, maar met 'n rooi disa pleks van die sterre op die blou skyf. Die lint is donkerblou met wit randstrepe en middelbaan.

DTMlint.gif

Danie Theron-medalje (DTM) (1970-2003), vir buitengewoon ywerige en voortreflike diens deur alle range in die Kommando's. 'n Silwer medalje wat 'n arend op 'n bergpiek uitbeeld. Die lint is groen met drie geel bane.

MMM 5 5 12 5 5.jpg

Militêre Merietemedalje (MMM) (1974-2003), vir diens van hoë gehalte. 'n Brons medalje met 'n uitgeskulpte rand wat die SAW-embleem uitbeeld. Die lint is vlootblou, hemelsblou, oranje, hemelsblou, en vlootblou. Tot 1993 het die MMM as die "Hoof van die SAW se Aanprysingsmedalje" bekend gestaan.

Veldtogmedaljes[wysig]

PPMlint.gif

Pro Patria-medalje (1974), vir diens ter verdediging van die Republiek of ter voorkoming of onderdrukking van terrorisme. Dit is gebruik as veldtogmedalje vir die 1966-1989 Grensoorlog. 'n Agthoekige goudkleurige brons medalje wat 'n goue proteablom op 'n blou skyf uitbeeld. Die lint is oranjekleurig, met 'n wit streep naby elke rand en twee blou bane in die middel. 'n Gespe met die naam "Kunene" daarop is uitgereik aan diegene wat in 1976-1977 in Angola diens verrig het.

SAMlint.gif

Suider-Afrika-medalje (1989), vir deelname aan militêre operasies buite die grense van Suid-Afrika en Suidwes-Afrika tussen 1976 en 1989, insluitend die 1987-1988 Angola-veldtog. 'n Agthoekige nikkel medalje wat 'n jagluiperd uitbeeld. Die lint is geel met rooi randbane en 'n swart middelbaan verdeel deur 'n wit streep. Die medalje is gemunt uit die metaal van 'n Sowjet tenk wat in Angola buitgemaak is.

ADMlint.gif

Algemene Diensmedalje (1989), vir deelname aan operasies binne Suid-Afrika na 1983, bv die 1985-1990 noodtoestande. 'n Silwer medalje wat die SAW-embleem binne 'n lourierkrans uitbeeld. Dit hang aan 'n oranjekleurige lint met blou en wite randstrepe en 'n blou middelstreep.

Herdenkingmedalje[wysig]

UNMlint.gif

Unitas-medalje (1994), uitgereik om die samesmelting van die SAW, die bevrydingsleërs, en die tuislandweermagte in 1994 te herdenk. 'n Brons medalje wat 'n sewepuntige ster met die Griekse letter alpha daarop vertoon. Die lint is ligblou met 'n donkergroen middelbaan tussen twee wit strepe.

Medaljes vir troue diens[wysig]

MUG lint 1991.GIF
MUGlint.gif

Medalje vir Uitnemende Gedrag en Toegewyde Diens (1987-2003), vir 40 jaar diens. 'n Nege karaat goue medalje wat die landswapen vertoon. Dit hang aan 'n donkergroen lint met 'n middelbaan in die kleure van die landsvlag: oranje- wit- blou tot 1994, en rooi- wit- swart- geel- blou daarna.

MTDGlint.gif

Medalje vir Troue Diens: Goud (1975-2003), vir 30 jaar diens. Tot 1993, is die medalje aan alle SAW-lede beskikbaar, maar daarna is dit tot Staande Maglede beperk. 'n Vergulde silwer medalje met 'n uitgeskulpte rand, wat die landswapen vertoon. Die lint is donkergroen met twee geel bane.

MTDSlint.gif

Medalje vir Troue Diens: Silwer (1975-2003), vir 20 jaar diens. Tot 1993, is die medalje aan alle SAW-lede beskikbaar, maar daarna is dit tot Staande Maglede beperk. Dieselfde ontwerp as die goue medalje maar in silwer. Die lint is wit met twee donkergroen bane.

JCD lint.jpg

John Chard-dekorasie (JCD) (1952-2003), vir 20 jaar diens in die Burgermag. 'n Gespe kon na 30 jaar diens bygevoeg word. 'n Ovaalvormige silwer medalje wat die sendingstasie by Rorke's Drift uitbeeld. Die lint is rooi met blou en wit randstrepe.

DWDlint.gif

De Wet-dekorasie (DWD) (1965-2003), vir 20 jaar diens in die Kommando's. Tot 1986 is die DWD slegs aan offisiere toegeken. 'n Gespe kon na 30 jaar diens bygevoeg word. 'n Silwer medalje wat genl Christiaan de Wet op sy perd uitbeeld. Dit hang aan 'n geel lint met groen en wit randstrepe en 'n blou middelbaan.

JCMlint.gif

John Chard-medalje (1952-2003), vir 12 jaar (tot 1986) or 10 jaar diens in die Burgermag. Na 20 jaar diens het 'n ontvanger hiervan vir die John Chard-dekorasie gekwalifiseer. Dieselfde ontwerp as die JCD, maar in brons.

MTDBlint2.gif

Medalje vir Troue Diens: Brons (1975-2003), vir 10 jaar diens. Tot 1993, is die medalje aan alle SAW-lede beskikbaar, maar daarna is dit tot Staande Maglede beperk. Dieselfde ontwerp as die goud- en silwerklasse, maar in brons. Die lint is bronskleurig met 'n donkergroen middelbaan.

DWMlint.gif

De Wet-medalje (1987-2003), vir 10 jaar diens in die Kommando's. Na 20 jaar diens het 'n ontvanger hiervan vir die De Wet-dekorasie gekwalifiseer. Dieselfde ontwerp as die DWD, maar in brons. Die lint is blou, met groen en wit randstrepe en 'n geel middelbaan.

Medaljes vir skietbedrewenheid[wysig]

SADF Champion Shot Medal ribbon.jpg

SAW-Kampioenskutmedalje (1975-2003), vir die wenners in vier kategorieë van die jaarlikse SAW-skietkampioenskap. 'n Silwer medalje wat 'n skietbaan in die middel van 'n vyfpuntige ster uitbeeld. Die lint is hemelsblou, oranje, vlootblou, oranje, en hemelsblou.

KKKlint.gif

Kadetkorps-Kampioenskutmedalje (1987-2003), vir die wenners van die jaarlikse skietkampioenskappe vir skoolkadette, is 'n nikkelsilwer medalje wat 'n pronkende springbok uitbeeld. Die lint is goudkleurig met groen randstrepe.

Embleem[wysig]

Mentioned in Dispatches.jpg

Eervolle Vermelding in Berigte (1967-2003), vir dapperheid te velde wat nie vir 'n dekorasie kwalifiseer nie. 'n Miniatuur brons landswapen wat aan die lint van die relevante veldtogmedalje vasgemaak is. Die voorbeeld toon dit op die lint van die Pro Patria-medalje.

Verwysings[wysig]

  • Alexander, E. G. M., Barron G. K. B. and Bateman, A. J. (1986). South African Orders, Decorations and Medals. Human and Rousseau.
  • Monick, S, (1988). South African Military Awards 1912-1987. South African National Museum of Military History.
  • Uys, Ian. (1992). Cross of Honour. Uys Publishers.

Kyk ook[wysig]

Eksterne skakels[wysig]