Swjatoslaf I van Kiëf

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Swjatoslaf I
Grootprins van Kiëf
Swjatoslaf I van Kiëf en die Bisantynse keiser Johannes I Tzimiskes, skildery deur Klavdy Lebedev, 1916
Vorstehuis Rjoerik
Gebore ± 942
Regeer 962 - 972
Voorganger Olga
Opvolger Jaropolk I
Kinders Jaropolk, Oleg, Wladimir, Swjatoslaf
Vader Igor
Moeder Olga
{{{Voetnotas}}}
Kiëf-Roes aan die begin van Swjatoslaf se bewind (in rooi), met sy invloedsfeer tot 972 (in oranje)

Swjatoslaf I (Russies: Святослав) (±942972) was van 962 tot met sy dood in 972 grootprins van Kiëf-Roes. Hy was die seun van Igor en Olga en was bekend vir sy veldtogte na die ooste en suide om sy grondgebied uit te brei.

Vroeë lewe[wysig]

Swjatoslaf was die eerste heerser van Kiëf-Roes wie se naam suiwer Slawies was en nie uit Oudnoors gekom het soos sy voorgangers s'n nie. Sekere geleerdes glo die naam Swjatoslaf, wat saamgestel is uit die stamme van die Slawiese woorde vir "heilig" en "glorie", was ’n kunsmatige afleiding van die name van sy voorgangers Oleg en Rjoerik (wat onderskeidelik "heilig" en "glorie" in Oudnoors beteken)[1].

Oor sy jeug, toe hy oor Nowgorod geheers het, is niks bekend nie. Sy pa, Igor, is in 942 deur die Drewljanen vermoor en sy ma, Olga, het as regent oor Kiëf-Roes regeer totdat Swjatoslaf meerderjarig was.

Bewind[wysig]

Die dekade waarin Swjatoslaf oor Kiëf regeer het, is gekenmerk deur ’n wilde uitbreiding van sy mag. Aan die einde van sy kort lewe was hy leier van die grootste staat in Europa.

Hy was so "vinnig soos ’n luiperd" [2] en het nie die geduld vir administratiewe take gehad nie. Saam met sy troepe was hy heeltyds in oorlog gewikkel teen die naburige state. Die Russiese Primêre Kronieke sê oor hom:

Cquote1.svg Op sy veldtogte het hy geen wapens of kookgerei gedra nie, en hy het geen vleis gekook nie, maar het klein stukkies perde-, wilds- of beesvleis afgesny en dit geëet nadat hy dit oor die kole gaargemaak het. Hy het ook nie ’n tent gehad nie, maar ’n kombers onder hom gegooi en sy saal onder sy kop gesit, en sy manskappe het dieselfde gedoen.[3]
Cquote2.svg

Volgens die Kronieke was hy van gemiddelde lengte en liggaamsbou. Hy het sy hare en baard geskeer, maar ’n lang snor gehad. Hy het ook ’n lok of twee aan die kant van sy kop gehad om sy adellike afkoms aan te dui. Hy het verkieslik wit gedra asook ’n goue oorring met ’n robyn en twee pêrels. Ondanks die bekering van sy ma het hy die Slawiese heidense gode bly aanbid. Hy was blykbaar bang dat sy manskappe hul respek vir hom sou verloor as hy hom bekeer. Die steun van sy soldate was immers van lewensbelang in sy uitbreiding en behoud van die ryk.

Weens sy skielike dood was hy nie in staat om die mag oor sy verowerde gebiede te konsolideer en ’n doeltreffende ryk te skep nie.

Familie[wysig]

Baie min is bekend oor Swjatoslaf se familie. Hy het verskeie kinders gehad, maar wie sy vroue was, word nie in die Kronieke genoem nie. By sy vroue het hy Jaropolk en Oleg gehad. Dis onbekend of hulle broers of halfbroers was. By Maloesja, ’n vrou van onbekende oorsprong, het hy Wladimir gehad, wat eindelik daarvoor gesorg het dat die hele Kiëf-Roes gekersten word.

Dood[wysig]

Op sy terugkeer van ’n veldtog is Swjatoslaf op die Dnjepr-rivier deur die Petsjenege verras en verslaan (972). Volgens die Kronieke het Koerja, die khan van die Petsjenege, ’n drinkbeker uit sy skedel gemaak. Ná Swjatolaf se dood het die spanning tussen sy seuns gestyg en het ’n burgeroorlog tussen Oleg en Jaropolk uitgebreek. Oleg is gedood en Jaropolk het Swjatoslaf opgevolg.

Verwysings[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel [1]
  1. А.М. Членов. К вопросу об имени Святослава, in Личные имена в прошлом, настоящем и будущем: проблемы антропонимики (Moskou, 1970) (Russies)
  2. Primêre Kronieke, inskrywing vir 968
  3. Cross en Sherbowitz-Wetzor, Primary Chronicle, p. 84.
Grootprinse en tsare van die Rjoerik-dinastie
Grootprinse Rjoerik · Oleg · Igor I · Olga · Swjatoslaf I · Jaropolk I · Wladimir I die Grote · Swjatopolk I · Jaroslaf I die Wyse · Isjaslaf I · Swjatoslaf II · Wsewolod I · Swjatopolk II · Wladimir Monomach · Mstislaf I · Jaropolk II · Wsewolod II · Igor II · Isjaslaf II · Joeri I Dolgoroeki · Andrei Bogoljoebski · Michail van Wladimir · Wsewolod die Groot Nes · Konstantyn · Joeri II · Jaroslaf II · Swjatoslaf III · Andrei II · Aleksander Nefski · Jaroslaf III van Twer · Wasili · Dmitri I · Andrei III · Michail · Joeri III · Dmitri II · Aleksander · Iwan I · Semjon die Trotse · Iwan II · Dmitri Donskoi · Wasili I · Wasili II · Iwan III die Grote · Wasili III
Tsare Iwan IV die Verskriklike · Fjodor I