Tsjeggië

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Česká republika
Tsjeggiese Republiek
Vlag van Tsjeggië Wapen van Tsjeggië
Vlag Wapen
Nasionale leuse: Pravda vítězí
(Tsjeggies vir: "Die waarheid heers")
Volkslied: Kde domov můj?
(Tsjeggies vir: "Waar is my tuis?")
Ligging van Tsjeggië
Hoofstad Praag

50°05′N 14°28′O

Grootste stad Praag
Amptelike tale Tsjeggies
Regering Parlementêre republiek
Miloš Zeman
Bohuslav Sobotka
Onafhanklikheid
Onafhanklikheid
• Prinsdom van Boheme
• Koninkryk van Boheme
Tsjeggo-Slowakye
• Tsjeggiese
Sosialistiese Republiek
• Tsjeggiese Republiek


ca. 870
1198
28 Oktober 1918

1 Januarie 1969
1 Januarie 1993
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
78 866 km2  (116de)
30 450 myl2
2
Bevolking
 - September 2012-skatting
 - 2011-sensus
 - Digtheid
 
10 513 209[1] (81ste)
10 436 560
134 / km2 (84ste)
341 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2014-skatting

$295,891 miljard[2]
$28 086[2]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2014-skatting

$198,537 miljard[2]
$18 846[2]

MOI (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,873[3] (28ste)  –  baie hoog
Gini (2013) 24,9[4] –  laag
Geldeenheid Krone (CZK)
Tydsone
 - Somertyd
MET (UTC+1)
MEST (UTC+2)
Internet-TLD .cz
Skakelkode +420

Die Tsjeggiese Republiek (Tsjeggies: Česká republika (IFA: [ˈtʃɛskaː ˈrɛpuˌblɪka]) of Tsjeggië (IFA: ['ʃɛxɪˌə] of ['tʃɛxɪˌə]), Tsjeggies: Česko (IFA: [ˈt͡ʃɛsko]), is 'n land in Sentraal-Europa. Dit is die westelike deel van die voormalige Tsjeggoslowakye. Dit grens in die weste en noordweste aan Duitsland, in die noordooste aan Pole, in die ooste aan Slowakye en in die suide aan Oostenryk. Die hoofstad en grootste stad is Praag. Die land bestaan uit die historiese gebiede van Boheme en Morawië, asook dele van Silesië. Die Tsjeggiese Republiek is sedert 1999 lid van NAVO en sedert 2004 lid van die Europese Unie.

Kaart van Tsjeggië.

Ná die Slag van Mohács in 1526 het die Tsjeggiese lande onder die heerskappy van die Huis van Habsburg geval. Dit het later deel geraak van die Oostenrykse Ryk en Oostenryk-Hongarye.

Die onafhanklike republiek van Tsjeggoslowakye is in 1918 gevorm ná die ineenstorting van die Oostenryk-Hongaarse ryk as gevolg van die Eerste Wêreldoorlog. Ná die Ooreenkoms van München, Duitse besetting, die daaropvolgende Westerse trouebreuk in die ooreenkomste van die Verdrag van Versailles, en dankbaarheid vir die bevryding van die grootste deel van Tsjeggoslowakye deur die Rooi Leër, het die Kommunistiese Party van Tsjeggoslowakye 'n meerderheidsoorwinning (38%)[5] in die verkiesing van 1946 behaal. In 'n staatsgreep het die land in 1948 'n kommunisties regeerde staat geword. In 1968 het groterwordende ontevredenheid met die regering tot pogings gelei om die kommunistiese bewind te hervorm. Die gebeurtenisse, wat as die Praag-lente van 1968 bekend staan, is beëindig met 'n inval deur die magte van die Warskouverdraglande (met uitsluiting van Roemenië); die troepe het tot die sogenaamde Fluweelrewolusie in 1989 in die land gebly, toe die kommunistiese bewind ineengestort het. In 1993 het Tsjeggoslowakye vreedsaam in sy samestellende state, die Tsjeggiese Republiek en Slowakye, verdeel.

Geloof[wysig]

Tsjeggië, tesame met Estland, het een van die minste religieuse bevolkings in die ganse Europa. Volgens die 2001-sensus is 59% van die landsbevolking agnosties, ateïsties, nie-gelowig of 'n nie-georganiseerde gelowige, 26,8% Rooms Katoliek, en 2,5% Protestants.[6] Volgens die nuutste Eurobarometer-opname in 2005[7] het 19% van Tsjeggiese inwoners gestaaf dat hulle in 'n god glo — die laagste koers onder EU-lidlande ná Estland (16%)[8] — terwyl 50% geantwoord het dat hulle in een of ander gees of lewensmag glo en 30% gesê het dat hulle nie glo dat enige tipe van gees, god of lewensmag bestaan nie.

Sien ook[wysig]

Verwysings[wysig]

  1. (cs) Population”. Czech Statistical Office: 19 Oktober 2012. URL besoek op 13 Julie 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 (en) Czech Republic”. Internasionale Monetêre Fonds. URL besoek op 13 Julie 2014.
  3. Human Development Report 2011”. Verenigde Nasies: 2011. URL besoek op 13 Julie 2014.
  4. (en) Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)”. Eurostat Data Explorer. URL besoek op 13 Julie 2014.
  5. http://www.libri.cz/databaze/dejiny/text/t98.html (in Czech)
  6. Obyvatelstvo hlásící se k jednotlivým církvím a náboženským společnostem (in Czech)”. Czech Statistical Office. URL besoek op 2006-12-19.
  7. Eurobarometer on Social Values, Science and technology 2005 - page 11”. (PDF) URL besoek op 2007-05-05.
  8. Social values, Science and Technology”. (PDF) Eurobarometer: June 2005. URL besoek op 2006-12-19.