Sowjetunie

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
(Aangestuur vanaf USSR)
Spring na: navigasie, soek
Союз Советских Социалистических Республик
Sojoez Sowjetskich Sotsialistitsjeskich Respoeblik

Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke
Flag of Russian Empire for private use (1914–1917).svg
1922 – 1991 Flag of Russia.svg
Vlag Wapenskild
Vlag Wapen
Leuse: Пролетарии всех стран, соединяйтесь!
(Russies: "Werkers van die wêreld, verenig!")
Volkslied: Die Internasionale (1922-1944)
Volkslied van die Sowjetunie (1944-1991)
Ligging of Sowjetunie
Die Sowjetunie in het grootste verspreiding in die Koue Oorlog
Hoofstad Moskou
Taal/Tale Russies
Regering Republiek
Wetgewer Hoogste Sowjet
Historiese tydperk Nuwe Tyd
 - Stigting 30 Desember 1922
 - Ontbinding 26 Desember 1991
Oppervlakte
 - 1991 22 402 200 km2
8 649 538 sq mi
Bevolking
 - 1991 skatting 293 047 571 
     Digtheid 13,1 /km² 
33,9 /sq mi
Geldeenheid Russiese roebel

Die Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke (USSR) (Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик (СССР), Sojoez Sowjetskich Sotsialistitsjeskich Respoeblik (SSSR)), ook genoem Sowjetunie (Сове́тский Сою́з, Sowjetski Sojoez), was 'n staat in Noord-Eurasië wat bestaan het vanaf 1922 tot 1991. Die lys van republieke in die Sowjetunie het in hierdie tyd gewissel. Gedurende die laaste jare van sy bestaan het die Sowjetunie 15 Sosialistiese Sowjetrepublieke (SSR'e) gehad. Rusland was die grootste republiek in die Sowjetunie en het dit in amper alle opsigte oorheers: oppervlakte, bevolking, ekonomie en politieke invloed. Die gebied van die Sowjetunie het ook heelwat gewissel en in die laaste jare was dit ongeveer dieselfde as die voormalige Russiese Ryk, met die uitsondering van Pole en Finland.

Geskiedenis[wysig]

Die Sowjetunie was die opvolgerstaat van die Russiese Ryk, maar was kleiner as gevolg van die onafhanklikheid van Pole, Finland en die Baltiese state. Volgens 'n beleid van Lenin het hierdie besette gebiede van Keiserlike Rusland onafhanklikheid verkry en 'n groot aantal ander gebiede het ook wye outonomie verkry.

Gedurende 1938 en 1940 het die Sowjetunie Estland, Letland, Litaue, sekere gebiede van Finland, Pole, Roemenië, Mongolië en Hongarye beset. Onder die aanvoering van Josef Stalin het die Sowjetunie ná die Tweede Wêreldoorlog 'n groot wêreldmag geword. Politieke konfrontasie tussen die Sowjetunie en die Verenigde State het 'n aantal jare geheers en staan bekend as die Koue Oorlog.

In 1991 het die Sowjetunie verbrokkel ná 'n mislukte staatsgreep deur die militêre leiers wat ontsteld was met die rigting waarin Michail Gorbatsjof die land gelei het.

Leiers van die Sowjetunie, in chronologiese orde:

  1. Wladimir Lenin (1917-1924)
  2. Josef Stalin (1924-1953)
  3. Georgi Malenkof (Maart - September, 1953)
  4. Nikita Chroesjtsjof (1953-1964)
  5. Leonid Brezjnef (1964-1982)
  6. Joeri Andropof (1982-1984)
  7. Konstantin Tsjernenko (1984-1985)
  8. Michail Gorbatsjof (1985-1991)

Politiek[wysig]

Republieke[wysig]

Sowjet Republieke Onafhanklike state

Geografie[wysig]

Die Sowjetunie het uit die 15 republieke hierbo bestaan, met 'n totale oppervlakte van 22 402 200 vk. km.

Ekonomie[wysig]

Die Sowjetunie was die eerste land wat sy ekonomie geskoei het op kommunistiese beginsels waardeur die staat al die produksie beheer het.

Demografie[wysig]

Die Sowjetunie was een van die wêreld se etnies mees uiteenlopende lande, met meer as 100 nasionale etniese groepe wat binne die grense geleef het. Die totale bevolking is in 1991 op 293 miljoen geskat.

Kultuur[wysig]

Vakansiedae
Datum Afrikaanse naam Plaaslike naam Opmerkings
1 Januarie Nuwejaarsdag Новый Год  
7 Januarie Oosters-ortodokse Kersfees Православное Рождество  
23 Februarie Sowjet-weermag se dag День Советской Армии и Военно-Морского Флота Februarie-rewolusie, 1917,

Vorming van die Rooi Leër, 1918

8 Maart Internasionale Vrouedag Международный Женский День  
1 Mei Internasionale Werkersdag Первое Мая - День Солидарности Трудящихся  
9 Mei Oorwinningsdag День Победы Oorgawe van Nazi-Duitsland, 1945
7 November - 8 November Oktober-rewolusie Седьмое Ноября 1917; tans genoem День Примирения