Uranus (planeet)
 Uranus, soos waargeneem deur die Voyager 2-wenteltuig op 16 Desember 1986. |
||||||||||
| Ontdekking and Designation | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ontdek deur: | William Herschel | |||||||||
| Datum: | 13 Maart 1781 | |||||||||
| Wentelbaaneienskappe[1] | ||||||||||
| Epoch J2000 | ||||||||||
| Aphelium afstand: | 3 004 419 704 km 20,083 305 26 AE |
|||||||||
| Perihelium afstand: | 2 748 938 461 km 18,375 518 63 AE |
|||||||||
| Semi-lang as: | 2 876 679 082 km 19;229 411 95 AE |
|||||||||
| Eksentrisiteit: | 0,044 405 586 | |||||||||
| Wentelperiode: | 30 799,095 dae 84,323 326 jare 42 718 Uranus solar dae[2] |
|||||||||
| Sinodiese periode: | 369,66 dae[3] | |||||||||
| Gem. omwentelingspoed: | 6,81 km/s[3] | |||||||||
| Mean anomaly: | 142,955 717° | |||||||||
| Inklinasie: | 0,772 556° (tot Ekliptika) 6,48° (tot die son se ewenaar) 1,02° (tot onveranderbare vlakte)[4] |
|||||||||
| Lengteligging van stygende nodus: | 73,989 821° | |||||||||
| Periheliumargument: | 96,541 318° | |||||||||
| Natuurlike satelliete: | 27 | |||||||||
| Fisiese eienskappe | ||||||||||
| Radius by ewenaar: | 25 559 ± 4 km (4,007 Aardes) |
|||||||||
| Radius na pole: | 24 973 ± 20 km (3,929 Aardes) |
|||||||||
| Oppervlakte: | 8,115 6×109 km2[5] (15,91 Aardes) |
|||||||||
| Volume: | 6,833×1013 km3[3] (63,086 Aardes) |
|||||||||
| Massa: | (8,6810 ± 0,0013)×1025 kg (14,536 Aardes)[6] GM=5 793 939 ± 13 km3/s2 |
|||||||||
| Gem. digtheid: | 1,27 g/cm3[3] | |||||||||
| Oppervlak- aantrekkingskragOppervlak- aantrekkingskrag: |
8,69 m/s2[3] 0,886 g |
|||||||||
| Ontsnapping- snelheid: |
21,3 km/s[3] | |||||||||
| Sideriese rotasieperiode: |
−0,718 33 dae (17 h 14 min 24 s) |
|||||||||
| Rotasiespoed by ewenaar: |
2,59 km/s 9 320 km/h |
|||||||||
| Aksiale neiging: | 97,77° | |||||||||
| Regte styging van noordpool: | 17 h 9 min 15 s 257,311° |
|||||||||
| Deklinasie: | −15,175° | |||||||||
| Weerkaatsingsvermoë | 0,300 (geometries) 0,51 (Bond)[3] |
|||||||||
| Oppervlak temp.: 1 bar level 0,1 bar |
|
|||||||||
| Skynmagnitude: | 5,9[7] tot 5,32[3] | |||||||||
| Hoekgrootte: | 3,3"–4,1"[3] | |||||||||
| Atmosfeer | ||||||||||
| Samestelling: | 83 ± 3% Waterstof 0,009% (0,007–0,015%) Waterstofdeuteried [8] |
|||||||||
Uranus is die sewende planeet van die son. Dit is 'n gas reus met die derde grootste diameter en vierde grootste massa. Dit is vernoem na die Griekse god van die hemel.
Die enigste ruimtetuig om Uranus te besoek was NASA se Voyager 2.
William Herschel het Uranus ontdek op 13 Maart 1781. Dit is uniek aangesien alle planete tot Saturnus vanaf antieke tye af reeds bekend was. Dit is ook die eerste planeet wat ontdek is deur tegnologie te gebruik in plaas van met die blote oog te sien.
Inhoud |
Ontdekking en benaming [wysig]
Uranus is die eerste planeet wat ontdek is wat nie vanaf antieke tyd bekend was nie. Die vorige kere wat Uranus gesien was, was dit verwar met 'n ster. Die eerste opgetekende besigtiging van die ster was in 1690 toe John Flamsteed dit gekatalogiseer het as 34 Tauri. Hy het Uranus ten minste 'n verdere ses kere gesien. Die rekord behoort egter aan 'n Fraanse astonoom, Pierre Lemonnier, wat Uranus ten minste twalf keer tussen 1750 en 1771 gesien het.
William Herschel het die planeet formeel ondek op 13 Maart 1781. Hy het dit egter geraporteer as 'n komeet op 26 April 1781.[9]
Die oorspronklike naam wat Herschel aan die planeet gegee het was Georgium Sidus (George se ster), vernoem ter vir Koning George III. Hy het dit egter verander na die Georgian Planet. Die naam is selfs so laat as 1850 gebruik, maar was egter nie aanvaarbaar buite Britanje nie. Lalande het die naam Herscel voorgestel in 1784. Na heelwat alternatiewe name voorgestel is, het Bode, redigeer van die Berliner Astronomisches Jahrbuch, die naam Uranus begin gebruik.
In Sjinees, Japannees, Koreaans en Viëtnamees beteken die naam van die planeet letterlik "Hemel koning ster" (天王星).[10]
Natuurlike satelliete [wysig]
- Hoofartikel: Uranus se natuurlike satelliete.
Uranus het 27 natuurlike satelliete. Die name is gekies as karakters uit William Shakespeare en Alexander Pope. Die vyf grootstes is Miranda, Ariel, Umbriel, Titania en Oberon.
| Die grootste mane van Uranus (in vergelyking met die Aarde se maan) |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Naam |
Diameter (km) |
Massa (kg) |
Orbitale radius (km) |
Orbitale periode (d) |
|
| Miranda | 470 (14%) |
0,7 (0,1%) |
129 000 (35%) |
1.4 (5%) |
|
| Ariel | 1 160 (33%) |
14 (1,8%) |
191 000 (50%) |
2.5 (10%) |
|
| Umbriel | 1 170 (34%) |
12 (1,6%) |
266 000 (70%) |
4.1 (15%) |
|
| Titania | 1 580 (45%) |
35 (4,8%) |
436 000 (115%) |
8.7 (30%) |
|
| Oberon | 1 520 (44%) |
30 (4,1%) |
584 000 (150%) |
13,5 (50%) |
|
Sigbaarheid [wysig]
Uranus se helderheid is tussen +5,5 en +6,0, wat beteken dat dit op 'n goeie aand gesien kan word met die blote oog as 'n ligte ster. Dit kan maklik gevind word met verkykers. Met 'n amateur teleskoop gee die planeet 'n ligte blou skynsel en twee van die mane (Titania en Oberon) kan van tyd tot tyd gesien word.
Verwysings [wysig]
- ↑ Yeomans, Donald K. (13 Julie 2006). “HORIZONS System”. NASA JPL. URL besoek op 8 Augustus 2007.
- ↑ Seligman, Courtney. “Rotation Period and Day Length”. URL besoek op 13 Augustus 2009.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Williams, Dr. David R. (31 Januarie 2005). “Uranus Fact Sheet”. NASA. URL besoek op 10 Augustus 2007.
- ↑ “The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter”. 2009-04-03. URL besoek op 2009-04-10. (geprodusier met Solex 10 geskryf van Aldo Vitagliano)
- ↑ Munsell, Kirk (14 Mei 2007). “NASA: Solar System Exploration: Planets: Uranus: Facts & Figures”. NASA. URL besoek op 13 Augustus 2007.
- ↑ Jacobson, R.A.; Campbell, J.K.; Taylor, A.H.; Synnott, S.P. (1992). “The masses of Uranus and its major satellites from Voyager tracking data and Earth-based Uranian satellite data”. The Astronomical Journal 103 (6): 2068–2078. DOI:10.1086/116211.
- ↑ Espenak, Fred (2005). “Twelve Year Planetary Ephemeris: 1995 - 2006”. NASA. URL besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ Feuchtgruber, H.; Lellouch, E.; B. Bezard; et al. (1999). “Detection of HD in the atmospheres of Uranus and Neptune: a new determination of the D/H ratio”. Astronomy and Astrophysics 341: L17–L21.
- ↑ Account of a Comet, By Mr. Herschel, F. R. S.; Communicated by Dr. Watson, Jun. of Bath, F. R. S., Philosophical Transactions of the Royal Society of London, band 71, bladsye 492-501.
- ↑ “Sailormoon Terms and Information”. The Sailor Senshi Page. URL besoek op 2006-03-05.
| Die sonnestelsel |
|---|
 |
| Son • Mercurius • Venus • Aarde • Mars • Ceres • Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus • Pluto • Haumea • Makemake • Eris |
| Mane: Aarde • Mars • Asteroïdies • Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus • Pluto • Haumea • Eris • Ringe: Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus |
| Planete • Dwergplanete • Kleinplanete Meteoroïdes • Asteroïdes • Asteroïdegordel • Sentoure • Trans-Neptunus-voorwerpe • Kuiper-gordel • Verstrooide skyf • Komete • Hills-wolk • Oort-wolk |
