Vaandel

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Vaandel van die Poolse Vloot
Vaandel van die Koninklike Australiese Vloot op die voorgrond

'n Vaandel of insinje is 'n onderskeidende vlag van 'n skip of militêre eenheid; of 'n onderskeidende kenteken, embleem of wapen. Die woord insinje is afgelei van die Franse enseigne van die Latynse meervoud insignia en word gewoonlik gebruik vir 'n militêre- of vlootbanier. 'n Wapenkundige insinje verwys spesifiek na heraldiese simbole van 'n weermag.

Seevaandel[wysig]

Die vaandel in die vorm van 'n vlag word gewoonlik in skeepsgebruik aan die agterkant (spieël) van 'n skip of boot gehang om die nasionaliteit daarvan aan te dui. Vaandels kan ook aan die gaffel van 'n skip gehang word en kan ook verskuif word na 'n ra-nok wanneer die skip onderweg is, waar dit bekend staan as 'n stomende vaandel. Vlagkundiges onderskei tussen drie wisselvorme van 'n nasionale vlag wanneer dit as 'n vaandel gebruik word:

  • 'n Burgerlike vaandel (gebruiksimbool FIAV 000100.svg) word vertoon deur koopman- en plesiervaartuie.
  • 'n Staatsvaandel of Regeringsvaandel (gebruiksimbool (FIAV 000010.svg) word vertoon deur regeringsvaartuie, soos skepe van die kuswag.
  • 'n Vlootvaandel (gebruiksimbool (FIAV 000001.svg) word vertoon deur 'n land se vloot.

Baie lande onderskei nie tussen hierdie gebruike nie en pas hulle eie standaard nasionale vlag toe in al drie gebruike; so 'n veeldoelige vlag staan bekend as 'n nasionale vaandel. Ander (soos die Verenigde Koninkryk, Italië, Rusland, Suid-Afrika, Australië, Nieu-Seeland en Japan) gebruik 'n wisselvorm van die nasionale vlag as vlootvaandel. Sulke vlae word dikwels streng op oorlogskepe vertoon, en in die algemeen sal burgerlike skepe nie vlootvaandels gebruik nie. Onderskeidende burgerlike vaandels is ook algemeen. In seldsame gevalle word 'n onderskeidende ontwerp gebruik vir die staatsvaandel, soos die blouvaandel van die Verenigde Koninkryk.

Wanneer 'n oorlogskip vertrek na 'n gevegsgebied word 'n groot weergawe van die vlootvaandel (bekend as 'n oorlogsvaandel) gebruik.

Militêre standaarde[wysig]

In baie moderne weermagte verwys 'n "standaard" na 'n tipe vaandel wat op 'n voertuig gebruik word om die rang van die insittende aan te dui. Dit kan in die vorm van 'n bufferplakker op 'n venster, 'n nommerplaat met die insinje van die offisier se rang of 'n klein vlaggie op die enjinkap of modderskerm wees.

Lugvaandel[wysig]

Met die ontstaan van onafhanklike lugmagte en die groei in burgerlike lugvaart in die eerste helfte van die 20ste eeu is 'n reeks onderskeidende vlae en vaandels aanvaar. Sulke vaandels kan verdeel word in lugmagvaandels, soos die Vaandel van die Koninklike Lugmag en burgerlike lugvaandels. Lugvaandels is dikwels ligblou of lugmagblou van kleur.

Vaandels van die wêreld[wysig]

Burgerlike lugvaandels[wysig]

Burgerlike seevaandels[wysig]

Lugmagvaandels[wysig]

Vlootvaandels[wysig]