Warskou

vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.

Warskou Warszawa
Kaart	Wapen
	Vlag
Land	Pole
Woiwodskap	Masowië
Koördinate	52°13′N 21°2′O
Stigting (eerste verwysing)	1281/1321
Stadstatus	1334
Oppervlakte:
- Totaal	517,9 vk km
Hoogte bo seevlak	103 m
Bevolking:
- Totaal (2009)	1 706 724
- Bevolkingsdigtheid	3 295,5/vk km
Tydsone	MET (UTC +1)
- Somertyd	MEST (UTC +2)
Klimaat
- Tipe	Kontinentaal-gematig
- Gemiddelde jaarlikse temperatuur	8,0 °C
- Gem. temp. Januarie/Julie	-2,4 / 19,1 °C
- Gemiddelde jaarlikse neerslae	555 mm
Burgemeester	Hanna Gronkiewicz-Waltz
Amptelike Webwerf	www.um.warszawa.pl/

Warskou - Pools: Warszawa [varˈʃava] - is die hoofstad van die Republiek van Pole en die administratiewe sentrum van die woiwodskap Mazowieckie (Masowië). Dit is ook grootste stad van Pole met 'n bevolking van 1 706 624 inwoners in die stad self en sowat 3,5 miljoen in die metropolitaanse gebied. Warskou is die agste grootste stad in die Europese Unie.

Warskou is aan die Weichsel- (Wisła-) rivier geleë en tans een van die beduidendste ekonomiese, kulturele en politieke sentra in Sentraal- en Oos-Europa. Die stad is die setel van 'n Rooms-Katolieke aartsbiskop, beskik oor talle universiteite, die Poolse Akademie van Wetenskappe, 'n operahuis, teaters, musea, biblioteke en monumente. Die historiese stadskern van Warskou is deur UNESCO in 1980 as 'n wêrelderfenisgebied gelys. Die belangrikste argitektoniese besienswaardighede sluit die Slotplein met die koninklike slot en die Sigismund-monument, die Sint-Johannes-katedraal, die Jesuïetekerk en die markplein in die historiese stadsentrum met sy geboue in die Renaissance- en Barokstyl in.

Warskou se ekonomie word deur 'n wye verskeidenheid nywerhede gekenmerk, waaronder voertuigvervaardiging, metaalverwerking, staalvervaardiging, presisiewerktuie en elektroniese toerusting, tekstiel-, papier-, leer- en voedselverwerking. Die stad is 'n beduidende sentrum van die Poolse mediabedryf, en talle uitgewerye is hier gesetel. Die Warskouse effektebeurs is die belangrikste in die land. Toerisme is een van die toonaangewende bedrywe in die dienstesektor. As die beduidendste Poolse vervoersentrum beskik Warskou oor 'n internasionale lughawe.

Die eerste historiese verwysing na Warskou dateer uit die jaar 1313, tog het aanvanklik Krakau (Pools: Kraków) as Poolse hoofstad gefungeer. Eers in die 16de en 17de eeu het die Poolse monarge begin om die land vanuit Warskou te regeer - dit was koning Sigismund III wat Warskou in 1596 tot hoofstad van die Koninkryk Pole verhef het, terwyl Krakau se funksie vervolgens tot kroningstad van Poolse monarge beperk was.

Ná die Derde Poolse Deling is Warskou in 1795 by Pruise ingelyf. Franse troepe het die stad in 1806 beset, en Warskou het as hoofstad van die Hertogdom Warskou, wat deur Napoléon Bonaparte geskep is, weer 'n administratiewe funksie vervul. Volgens 'n besluit van die Kongres van Wene het Warskou in 1815 die hoofstad van die sogenaamde Kongrespole geword. Die Koninkryk Pole het destyds 'n personele unie met Rusland gevorm.

Die inwoners van Warskou het in 1830/1831 en 1863/1864 in opstand teen die Russiese bewind gekom. Nadat die stad tydens die Eerste Wêreldoorlog tussen 1915 en 1918 deur Duitse troepe beset was, het dit eers in 1918 weer die hoofstad van die onafhanklike Republiek van Pole geword. In 1939 is Warskou ná die Duitse inval beset. Die besettingsbewind het in April en Mei 1943 aanleiding tot die opstand in die Warskou-ghetto en tussen Augustus en Oktober 1944 tot 'n algemene opstand gegee. As gevolg van die oorlogshandelinge is Warskou grotendeels verwoes en tussen 1945 en 1963 oorwegend volgens die historiese boustyle heropgebou.

In administratiewe opsig word Warskou in 18 stadsdistrikte (Dzielnice Warszawy) verdeel, waarby Śródmieście (letterlik "Stadsentrum") die binnestad behels.

Hierdie artikel is 'n saadjie. Voel vry om Wikipedia te help deur dit uit te brei.

Multimedia oor hierdie onderwerp is te vinde op Wikimedia Commons onder die titel:

Warskou