Wene

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
(Aangestuur vanaf Wenen)
Spring na: navigasie, soek

Wene
Collage von Wien.jpg

Kaart Vlag
Wien in Austria.svg
Flag of Wien.svg
Wapen
Wien Wappen.svg
 Land Vlag van Oostenryk Oostenryk
 Deelstaat Flag of Wien.svg Wene
 Koördinate 48°12′N 16°22′O
 Stigting 1ste eeu n.C.
 Stadstatus 1212
 Oppervlakte:  
 - Totaal 414,87 vk km[1]
 Hoogte bo seevlak 151-542 m
 Bevolking:  
 - Totaal (1 Januarie 2011) 1 714 142[2]
 - Bevolkingsdigtheid 4 132/vk km
 - Metropolitaanse gebied (2008) 2 419 000[3]
 Tydsone UTC +1 (MET)
 - Somertyd UTC +2 (MEST)
 Klimaat  
 - Tipe Oorgang klimaat
 - Gemiddelde jaarlikse temperatuur 11,5 °C
 - Gem. temp. Januarie/Julie -1,4 / 19,9 °C
 - Gemiddelde jaarlikse neerslae 600 mm
 Burgemeester Michael Häupl (SPÖ)
 Amptelike Webwerf www.wien.gv.at

Wene of Wenen (Duits: Wien, Beiries: Wean) is die hoofstad van Oostenryk en vorm tegelykertyd een van die nege federale state (Bundesland Wien) van dié land. Met 'n bevolking van ongeveer 1,6 milljoen is Wene die grootste stad en kulturele en politieke sentrum van Oostenryk. Dit is na Berlyn en Hamburg ook die derde grootste Duitssprekende stad in Europa.

'n Standbeeld van die godin Athene voor die parlementsgebou

Die stad is geleë aan beide kante van die Donau en is 40 kilometer van die Oostenryk-Slowaakse grens en 50 km van die Slowaakse hoofstad, Bratislava. Wene word omring deur die Oostenrykse deelstaat Neder-Oostenryk. Dit is een van die mees bekende stede in Europa en neem 'n prominente plek in die geskiedenis van die Westerse beskawing, wêreldkultuur en -geskiedenis in. Die historiese stadskern is deur UNESCO in 2001 as wêrelderfenisgebied gelys.

Wene spog met talle statige geboue uit die Romeins-Duitse en Oostenryks-Hongaarse Keisertyd. Die veelsydige kulturele lewe en sy reputasie as die wêreldhoofstad van die musiek, wat deur beroemde klassieke komponiste soos Beethoven, Mozart en Strauss gevestig is, maak van Wene 'n eersterangse internasionale toeristebestemming.

Die Organisasie vir Veiligheid en Samewerking in Europa (OVSE), die Verenigde Nasies se Industriële Ontwikkelingsorganisasie (UNIDO), die Organisasie van Petroleum Uitvoerende Lande (OPUL), die Internasionale Atoomenergie Agentskap (IAEA), sowel as ander VN-kantore en verskeie internasionale instellings en maatskappye is gevestig in Wene.

Geografie[wysig]

Die hoofstad Wene is met 'n oppervlak van 414,65 vierkante kilometer die kleinste deelstaat van Oostenryk. Dit is ook die enigste, wat nie aan 'n ander Europese land grens nie.

Wene
Die snelweg A 23, met die hoofkwartier van t-mobile Oostenryk in die agtergrond

Danksy die gunstige ligging ontwikkel Wene tot een van die beduidendste en grootste stede van Middel-Europa. Wene lê in die noord-weste van die Weense Bekken, tussen die noord-oostelike uitlopers van die Alpe, by die kruispunt van belangrike handelstrate in wes-oostelike en noord-suidelike rigting. Aangesien die Donau in die Weense Bekken oor 'n groot wydte strek, kon die rivier hier maaklik oorgesteek word. Die historiese stad het net suid van die Donau ontwikkel, maar die huidige Wene lê op albei oewers van die rivier.

Ná die val van die Ystergordyn smee Oostenryk steeds nouer bande ten opsigte van handel en vervoer met sy Oos-Europese buurlande. Die afstand tussen Wene en die Slowaakse hoofstad Bratislava is net sestig kilometer - dit is die kortste afstand tussen twee hoofstede in heel Europa.

Slegs sowat die helfte van Wene se oppervlak is bebou. Die res is natuur- of landbougebiede. Die gemiddelde hoogte bo seevlak styg van 151 meter in die Lobau tot 542 meter by die bergspits Hermannskogel.

Die Weense Woud strek met sy berge en woude in die noord-weste, weste en suid-weste van Wene tot by die stadsgebied. Die Donau vloei hier deur die Weense Poort, 'n nou kloof tussen die Leopolds- en Kahlenberg, die stad binne. Die Weense Woud is ook die brongebied van kleiner riviere soos die Wenerivier. Terraslandskappe soos die Wienerberg en Laaer Berg, wat in die Ystydperk ontstaan het, sluit in die weste by die berglandskap aan. Hierdie streek is 'n belangrike wynbougebied.

Die ooste van Wene word gekenmerk deur die oop vlaktes van die Marchfeld, wat as boerderygebiede dien. Die groen riviereilande van die Donauauen, wat in die suid-ooste langs die Donau strek, is tot nasionale park verklaar.

Klimaat[wysig]

Wene word deur 'n oorgangsklimaat met oseaniese invloede uit die weste en kontinentale invloede uit die ooste gekenmerk. Temperature en reënval is dus dikwels wisselvallig. In die algemeen kry Wene relatief min reënval - die jaarlikse gemiddelde reënval is omtrent 600 mm. In vergelyking met die ander Oostenrykse deelstate is die winters baie gematig. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 11,5 °C in die stadsgebied en 9,5 °C in die omgewing. Daar is jaarliks sowat 60 warm somerdae en 50 dae met temperature benede vriespunt.

Toeristeaantreklikhede[wysig]

'n Uitsig oor die Donau, met die VN-hoofkwartier in die agtergrond

Onder die plekke van belang is:

  • Binnestad
  • Hofburg (Keiserlike Paleis, winterspaleis)
  • Kahlenberg
  • Parlement
  • Ringstraße
  • Schönbrunn (Schönbrunn Paleis en tuine, somerspaleis)
  • Belvedere Palace
  • Sint Stefanus-katedraal (Stephansdom)
  • Schönbrunner Tiergarten (Weense dieretuin)
  • Wiener Prater met die Riesenrad (reusewiel), 'n plaaslike ontspanningsarea, die Wurstelprater en die Schweizerhaus biertuin en restaurant.
  • 'n Lugafweertoring van die Tweede Wêreldoorlog
  • Albertina
  • Beethoven historiese plekke
  • Burgtheater (Keiserlike Teater)
  • Donauturm (Donautoring)
  • Gasometer (Wonings- en inkopiesentrum)
  • Heldenplatz (Heldeplein)
  • Hermesvilla Lainz (Villa van Keiserin Elisabeth, ook bekend as "Sissi")
  • Hundertwasserhaus (Ontwerp deur die argitek en kunstenaar Friedensreich Hundertwasser)
  • Judenplatz ("Joodseplein") met die Shoah-monument
  • Kapuzinergruft (Keiserlike grafkelder)
  • Kaiserliches Hofmobiliendepot (Keiserlike meubelversameling)
  • Karl-Marx-Hof
  • Lutherische Stadtkirche (Lutheraanse Stadskerk)
  • Karlskirche (St. Karelskerk)
  • Österreichische Nationalbibliothek (Oostenrykse nasionale biblioteek)
  • Pestsäule (Pessuil)
  • Peterskirche (St. Pieter se kerk)
  • Die kerk Maria am Gestade
  • Minoritenkirche (Minorietekerk)
  • Millenniumstoring
  • Museumsquartier (Museumskwartiere)
  • Palais Kinsky
  • Palais Palffy
  • Palais Schwarzenberg
  • Rathaus (Stadsaal)
  • Ruprechtskirche
  • Schottenstift
  • Spittelberg (16de-eeuse huise)
  • Staatsoper (Staatsoperahuis)
  • Stadtpark (Stadspark)
  • Tempel (ou Sinagoge in die Innenstadt)
  • Theater an der Wien
  • Universiteit van Wene
  • UNO-City (VN-Hoofkwartier in Wene)
  • Urania (voormalige sterrewag)
  • Virgilkapelle
  • Votivkirche
  • Wiener Secession
  • Zentralfriedhof met verskeie grafte van bekende persone
  • Cafe Hawelka
  • Cafe Demel
  • Mariahilfer Straße
  • Kärtner Straße
  • Graben
  • Kohlmarkt
  • Heurigen in Grinzing
  • Schloss Neuwaldegg
  • Wienerwald (Weensewoude)
  • Donauinsel (Donaueiland met Copa Cagrana)
  • Republik Kugelmugel
  • Sigmund Freud se huis in Berggasse

Verwysings[wysig]

Eksterne skakels[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Wene (kategorie)


Deelstate van Oostenryk Flag of Austria.svg

Flag of Burgenland.svg Burgenland | Flag of Carinthia.svg Karinthië | Flag of Lower Austria.svg Neder-Oostenryk | Flag of Upper Austria.svg Opper-Oostenryk | Flag of Salzburg.svg Salzburg | Flag of Styria.svg Stiermarke | Flag of Tirol.svg Tirool | Flag of Vorarlberg.svg Vorarlberg | Flag of Wien.svg Wene