Vuurwiel-sterrestelsel

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
(Aangestuur vanaf Windmeul-sterrestelsel)
Spring na: navigasie, soek
Vuurwiel-sterrestelsel
M101 hires STScI-PRC2006-10a.jpg
Soort stelsel Spiraalsterrestelsel
Sterrebeeld Groot Beer
Messier-naam Messier 101
Tipe SAB(rs)cd
Waarnemingsdata (Epog J2000)
Regte klimming 14h 03m 12,6s
Deklinasie 54º 20' 57"
Skynmagnitude (m) 7,86
Besonderhede
Afstand (ligjaar) 20,9 miljoen
Skynbare grootte 28′,8 × 26′,9
Rooiverskuiwing 0,000804
Ander name NGC 5457, UGC 8981, PGC 50063, Arp 26
Lugkoördinate
14h 03m 12.6s, +54° 20′ 57″
Portaal  Portaalicoon   Sterrekunde


Die Vuurwiel-sterrestelsel (ook bekend as Messier 101 of NGC 5457) is ’n spiraalsterrestelsel sowat 20,9 miljoen ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Groot Beer. Dit is in 1781 deur Pierre Méchain ontdek en was een van die laaste komeetagtige voorwerpe wat Charles Messier in sy katalogus opgeneem het.

Op 28 Februarie 2006 het Nasa en die Europese Ruimteagentskap ’n foto van die Vuurwiel-sterrestelsel uitgereik; dit was in dié stadium die grootste en mees gedetailleerde foto deur die Hubble-ruimteteleskoop.[1] Op 24 Augustus 2011 is ’n tipe Ia-supernova, SN 2011fe, in M101 ontdek.

Struktuur en samestelling[wysig]

M101 is ’n relatief groot sterrestelsel in vergelyking met die Melkweg. Dit het ’n deursnee van 170 000 ligjare en is 70% groter as die Melkweg. Die massa van sy skyf is sowat 100 miljard sonmassas en sy romp sowat 3 miljard sonmassas.[2]

Nog ’n merkwaardige eienskap van die stelsel is sy groot en helder H II-gebiede, waarvan sowat 3 000 op foto's gesien kan word. H II-gebiede word geïoniseer deur groot getalle uiters helder en warm jong sterre.

Hierdie foto is ’n samestelling van infrarooi-, sigbare, ultraviolet- en X-strale van vier van Nasa se ruimteteleskope. Dit wys dat beide jong en ou sterre eweredig versprei is in M101 se spiraalarms.

Op foto's kan gesien word M101 is asimmetries aan die een kant. Daar word geglo M101 het ’n amper-botsing met ’n ander sterrestelsel gehad en dat die meegaande swaartekrag-getykragte dit veroorsaak het. ’n Hoë mate van stervorming is tegelykertyd geaktiveer.

Supernova[wysig]

Op 24 Augustus 2011 is ’n tipe Ia-supernova, SN 2011fe, in M101 ontdek. Dit het ’n skynbare helderheid van 17,2 mag gehad, en was op sy helderste 9,9 mag.[3][4][5] Dit was die vierde supernova wat in M101 waargeneem is.

Verwysings[wysig]

  1. HubbleSite - NewsCenter - Hubble's Largest Galaxy Portrait Offers a New High-Definition View (02/28/2006) - Introduction
  2. Comte, G., Monnet, G., & Rosado, M. (1979). “An optical study of the galaxy M 101 - Derivation of a mass model from the kinematic of the gas”. Astronomy and Astrophysics 72: 73–81.
  3. Nugent, Peter et al (24 Augustus 2011). “Young Type Ia Supernova PTF11kly in M101”. The Astronomer's Telegram. URL besoek op 25 Augustus 2011.
  4. Nugent, Peter et al. “Supernova Caught in the Act”. URL besoek op 7 September 2011.
  5. Hartmut Frommert and Christine Kronberg (15 September 2011). “Supernova 2011fe in M101”. URL besoek op 17 September 2011.

Eksterne skakels[wysig]

Phot-33c-03-fullres.jpg    M96  •  M97  •  M98  •  M99  •  M100  •  M101  •  M102  •  M103  •  M104  •  M105  •  M106   
Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg    NGC 5455  •  NGC 5456  •  NGC 5457  •  NGC 5458  •  NGC 5459   
Hubble Interacting Galaxy NGC 6050 (2008-04-24).jpg    Arp 22  •  Arp 23  •  Arp 24  •  Arp 25  •  Arp 26  •  Arp 27  •  Arp 28  •  Arp 29  •  Arp 30