Aanvalle in Madrid op 11 Maart 2004

Aanvalle in Madrid op 11 Maart 2004
Plek	Madrid, Spanje
Datum	Donderdag 11 Maart 2004 (2004-03-11) 7:37–7:40 MET (UTC+1)
Teiken	Madrid se pendeltreinnetwerk
Aanvaltipe	Massamoord, tydsbomaanval, terrorisme
Wapens	Rugsakke gevul met Goma-2-plofstof
Dood	193
Beseer	2 500
Oortreders	Jamal Zougam en vyf ander individue
Motief	Islamitiese ekstremisme, teenstand teen Spanje se deelname aan die oorloë in Irak en Afghanistan

Op 11 Maart 2004 het ’n reeks gekoördineerde, byna gelyktydige bomaanvalle die Cercanías pendeltreinstelsel in Madrid, Spanje, getref. Die aanvalle, ook bekend as 11M in Spanje, het net drie dae voor die algemene verkiesing plaasgevind en het 193 mense se lewens geëis, met sowat 2 500 ander wat beseer is. Dit was die dodelikste terreuraanval in die geskiedenis van Spanje, en die ergste in Europa sedert die bomaanval op Pan Am-vlug 103 in 1988. Die omvang en presiese beplanning van die aanvalle het herinneringe aan die 11 September 2001-aanvalle in die Verenigde State wakker gemaak (die aanvalle in Madrid het presies twee en ’n half jaar ná dié in die VSA plaasgevind). Die aanvalle is uitgevoer deur individue wat gekant was teen Spanje se betrokkenheid by die Irakse Oorlog.

Kort ná die aanvalle het daar groot politieke verdeeldheid ontstaan oor hoe die regering die gebeure hanteer het. Spanje se twee grootste politieke partye — die Spaanse Sosialistiese Arbeidersparty (PSOE) en die Volksparty (PP) — het mekaar daarvan beskuldig dat hulle bewyse verdraai of versteek het om politieke voordeel te behaal. Die regerende PP onder Eerste Minister José María Aznar het aanvanklik beweer dat die Baskiese separatistiese organisasie ETA verantwoordelik was. Die opposisie het egter beweer dat die regering probeer het om die publiek te mislei oor die werklike oorsaak — ’n Islamitiese terreuraanval — omdat dit gekoppel sou word aan Spanje se ongewilde deelname aan die oorlog in Irak, waarvoor geen parlementêre goedkeuring verkry is nie.

Ná die aanvalle het daar landswye protesoptogte en betogings plaasgevind waarin geëis is dat die regering "die waarheid vertel". Politieke ontleders is dit grootliks eens dat dit nie soveel die aanvalle self was nie, maar eerder die wyse waarop dit hanteer is, wat daartoe gelei het dat die PP die verkiesing verloor het. ’n Studie deur die ekonoom José García Montalvo, gepubliseer in The Review of Economics and Statistics, dui aan dat die aanvalle wel ’n beslissende impak op die verkiesingsuitslag gehad het—wat die bewind van die Volksparty beëindig en dit aan die Sosialiste oorgedra het.

Na 21 maande se ondersoek het regter Juan del Olmo verskeie beskuldigdes verhoor, insluitend die Marokkaanse burger Jamal Zougam, vir hul rol in die aanvalle. Hoewel daar aanvanklik bewerings van skakels met al-Kaïda was, het Spaanse owerhede geen konkrete bewyse van sodanige bande gevind nie. In September 2007 het die Spaanse regbank 21 individue skuldig bevind aan deelname aan die aanvalle, maar bevind dat daar geen eksterne meesterbrein of direkte skakel met al-Kaïda betrokke was nie. Findings issued by the Spanish judiciary in September 2007 found 21 individuals guilty of participating in the attacks, while rejecting the involvement of an external mastermind or direct al-Qaeda links.