Ajaw

Ajaw of ahau ("heer")^[1] is 'n voor-Columbiaanse politieke Majatitel wat in inskripsies gevind word. Die woord is uit verskeie Majatale bekend, beide in klassieke en moderne weergawes. "Ajaw" is die gemoderniseerde spelling in die standaardhersiening van die Maja-ortografie. Dit is in 1994 deur Guatemala se Academia de Lenguas Mayas voorgestel en word nou wyd deur kenners aanvaar. Voorheen is dit meer dikwels as "ahau" geskryf.

In die Majaskryfstelsel kan die woord ajaw met óf 'n logogram^[2] óf lettergrepe geskryf word. In albei gevalle bestaan verskeie variasies.^[2]

Betekenis

Ajaw het 'n lid van die leiersklas adellikes in 'n staat aangedui. Dit was nie tot een individu beperk nie en het beteken "leier", "heerser", "heer", "koning" of "koningin", na gelang van die individu. Omdat die ajaw godsdienstige rituele uitvoer het, het dit ook op 'n Majapriester gedui. Die variant kʼuhul ajaw ("goddelike heer") is gebruik vir 'n soewereine staatsleier, hoewel de omvang van die gebied en invloed wat 'n ajaw beheer het, aansienlik gewissel het. Die woorde kʼuhul ajaw is ook soms gebruik vir iemand wat in teorie die oorheersing deur 'n ander persoon, dinastie of staat erken het.

Vroegste aantekening

Die argeologiese terrein Kʼo, wat met die Klassieke Majastad Holmul verbind word en vandag in Guatemala lê, spog hy het die graf van die heel eerste bekende Majaleier. Dit dateer van tussen 350 en 300 v.C. Die graf bevat die vroegste gebruik van die woord ajaw in die Majalaaglande.^[3]

Verwysings

↑ Kettunen, Harri; Christophe Helmke (2005). Introduction to Maya Hieroglyphs (PDF). Wayeb and Leiden University. p. 32. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Junie 2007. Besoek op 13 November 2022.
1 2 Kettunen, Harri; Christophe Helmke (2005). Introduction to Maya Hieroglyphs (PDF). Wayeb and Leiden University. p. 16. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Junie 2007. Besoek op 13 November 2022.
↑ John Tomasic and Steven Bozarth (2011), New Data from a Preclassic Tomb at Kʼo, Guatemala. Kansas.academia.edu

Bronne

Montgomery, John; Peter Mathews; Christophe Helmke (2002–2007). "Dictionary of Maya Hieroglyphs" (online version). Maya Hieroglyphic writing: Dictionaries. Foundation for the Advancement of Mesoamerican Studies, Inc (FAMSI). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Junie 2007. Besoek op 8 Mei 2007.
Osborne, Deborah (1994–95). "The History of the Transcription of the Mayan Languages" (PDF). Amerindia, Revue d'Ethnolinguistique amérindienne. 19–20: 435–442. ISSN 0221-8852. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 19 November 2006. Besoek op 8 Mei 2007.
Thomas, Cyrus (1897). "Day Symbols of the Maya Year". In J. W. Powell (red.). Sixteenth Annual Report of the Bureau of American Ethnology to the Secretary of the Smithsonian Institution, 1894–1895. Washington DC: Bureau of American Ethnology, Smithsonian Institution; United States Government Printing Office. pp. 199–266. OCLC 14963920. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Augustus 2021. Besoek op 28 Augustus 2020 – via Project Gutenberg.

Skakels

Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

[1] Kettunen, Harri; Christophe Helmke (2005). Introduction to Maya Hieroglyphs (PDF). Wayeb and Leiden University. p. 32. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Junie 2007. Besoek op 13 November 2022.

[Introduction16-2] 1 2 Kettunen, Harri; Christophe Helmke (2005). Introduction to Maya Hieroglyphs (PDF). Wayeb and Leiden University. p. 16. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Junie 2007. Besoek op 13 November 2022.

[3] John Tomasic and Steven Bozarth (2011), New Data from a Preclassic Tomb at Kʼo, Guatemala. Kansas.academia.edu

[1]

[2]

[3]